Het Nederlandse bedrijfsleven loopt forse kostenbesparingen mis – naar schatting 350 miljoen Euro – doordat een overgrote meerderheid van de organisaties geen eenduidige visie heeft op XBRL: het uitwisselen van financiële gegevens via één gemeenschappelijke standaardtaal. Dat is de ontnuchterende conclusie uit het onderzoek ‘XBRL – van theorie en perceptie naar praktijk’ van het Atos Consulting Trends Institute, internationaal onderzoeksbureau van de consultancy arm van Atos Origin, en de Erasmus Universiteit.
Een groot deel van de ondervraagde CFO’s stelt dat hun organisatie geen heldere toekomstvisie heeft over de toepassing van XBRL. Bijna driekwart benadrukt dat er daarnaast te weinig bekendheid bestaat over het Nederlandse Taxonomie Project (NTP). Dit project is gericht op de elektronische aanlevering van betrouwbare financiële rapportages gebaseerd op één standaardtaal, XBRL. De meeste bedrijven zijn zich hierdoor niet bewust van de enorme kostenbesparingen die XBRL kan opleveren. Toepassing van XBRL zou volgens schattingen van de overheid tot een besparing van 350 miljoen euro in het eerste jaar kunnen leiden.
In 2006 spraken de overheid en een aantal marktpartijen af zich gemeenschappelijk in te spannen voor het optimaliseren van de financiële verslaglegging door de aanlevering van betrouwbare financiële gegevens, gebaseerd op een eenduidige classificatie van begrippen. Deze systematiek wordt een taxonomie genoemd en maakt het mogelijk forse besparingen te realiseren op het gebied van jaarverslaglegging en de verwerking van belastingaangiften en economische statistieken.
Het bedrijfsleven kan sinds 1 januari 2007 zijn financiële rapportages elektronisch en in één standaardtaal – Extensible Business Reporting Language (XBRL), een op XML gebaseerd formaat dat financiële rapportages digitaal en gestandaardiseerd kan presenteren – aanleveren bij instanties als de Belastingdienst, het Centraal Bureau van de Statistiek en de Kamers van Koophandel. Dit is mogelijk via de Overheid Transactie Poort, die ervoor zorgt dat elke rapportage bij de juiste instantie terechtkomt.
XBRL leeft niet in bedrijfsleven
De Overheid Transactie Poort zorgt weliswaar voor een administratieve lastenverlichting voor de overheid, maar voorziet vooralsnog onvoldoende in een aansluiting met het bedrijfsleven. Zo maakten bedrijven begin dit jaar slechts mondjesmaat gebruik van de mogelijkheid hun jaarrekening via XBRL bij de Kamers van Koophandel te deponeren, waaruit blijkt dat XBRL nog niet echt leeft onder bedrijven.
Volgens het onderzoek benadrukken ruim zeven op de tien CFO’s dat de huidige informatievoorziening efficiënter kan en erkent bijna tachtig procent dat het herleiden van gegevens naar de bron niet eenvoudig is. XBRL kan hierbij uitkomst bieden en resulteren in een forse administratieve lastenverlichting, maar men weet dit eenvoudigweg niet. De kansen die de XBRL als universele taal biedt, worden daarom onvoldoende benut.
Voor 83 procent van de bedrijven geldt dat er geen duidelijke toekomstvisie is op XBRL en 72 procent van de ondervraagden geeft aan dat nog geen sprake is van maatregelen om XBRL binnen hun organisatie te verankeren.
Gebrek aan draagvlak
"Uit het onderzoek komt onmiskenbaar naar voren dat de voordelen van XBRL lang niet altijd helder zijn voor organisaties. Bovendien is sprake van een gebrek aan draagvlak voor de implementatie van XBRL", zegt Han van der Zee, directeur van het Atos Consulting Trends Institute. "Het inrichten van een informatieketen op basis van een nieuwe standaard als XBRL vergt tijd, geduld en doorzettingsvermogen. Daarbij gaat het vooral over de organisatorische interoperabiliteit: de kunst om met verschillende partijen afspraken te maken om inhoudelijk hetzelfde te rapporteren."
Eén loket voor financiële verslaglegging
Atos Origin heeft als systeemintegrator en belangrijke partner van NTP haar ervaring met de inrichting van informatieketens ingezet en een softwareoplossing ontwikkeld, waarmee bedrijven via één loket de vereiste rapportages bij de juiste instanties kunnen aanleveren. Dit waarborgt de tijdige en correcte aanlevering van financiële rapportages, evenals de integriteit van de afzender en betrouwbaarheid van gegevens. Desgewenst kunnen rapportages worden vertaald, zodat bedrijven zich stapsgewijs kunnen voorbereiden op de overgang naar (nieuwe) internationale regelgeving op het terrein van financiële verslaglegging. Van der Zee: "Hierdoor beschikt de overheid over een betrouwbaar en eenduidig overzicht in de financiële prestaties van ondernemingen, terwijl bedrijven in staat zijn te voldoen aan nieuwe regels voor financiële verantwoording."
