Uitdaging kan geen kwaad, zeker niet van (bijna-)monopolisten als Google. Een onderzoek van zoekmarketingclub Indenty bindt de kat de bel aan met een aantal boude veronderstellingen. Aardig om te lezen en om reacties te ontlokken.
‘Zoekmachine marketing trends 2008 – Google bepaalt, maar hoelang nog?’ luidt de aandacht trekkende titel van een rapport dat student Michel Bieze maakte onder leiding van Peter Schinkel van zoekmarketingclub Indenty in Enschede.
Indenty is sinds kort apart actief in zoekmachine optimalisatie naast zuster Gladior die zoekmarketing doet. Bieze sprak specialisten van verschillende bureaus, en van zijn eigen universiteit Twente.
Aandacht trekken is één, die hard maken is twee. De bevinding over Google is gebouwd op vermoedens dat Google zich op termijn niet zal kunnen handhaven aan de top. De bron daarvoor is vooral Peter van der Graaf van ClearSense, het zusje van Gouden Gids: "Het is ook twijfelachtig of Google haar dominante positie kan behouden."
Het rapport, op gezag van deze bron: "Het ‘do no evil’ principe, dat Google zo groot maakte, heeft inmiddels allang plaatsgemaakt voor dat van een keiharde monopolist, die alles commercieel probeert uit te buiten."
Dat Google handelt uit eigenbelang komt bijvoorbeeld naar voren uit het beleid ten aanzien van pornografische zoekresultaten. "Google doet er alles aan om websites met een pornografische content uit de resultaten te filteren, terwijl ze wel miljoenen dollars per jaar verdient met het tonen van advertenties voor pornografische websites."
Van der Graaf noemt ook het schenden van de privacy door het op inhoud scannen van e-mails in Google mail, om daardoor gepersonaliseerde advertenties te kunnen laten zien. De overname van DoubleClick maakt de privacyschending straks nog veel erger.
Het belangrijkste feit onder deze mening klopt niet: Google is niet groot geworden vanwege ‘do no evil’. Deze leus is bij het grote publiek niet of nauwelijks bekend. Google leidt de markt vanwege de beste zoekresultaten en een voortreffelijk imago. Privacyzorgen schaden dit begin 2008 nog geenszins. Dat kan wel veranderen.
Ook het gesloten innovatieproces van Google wordt als nadeel genoemd in een markt die steeds meer open ontwikkeling kent, met bijvoorbeeld bruggetjes tussen toepassingen (API’s). Google wordt zelfs een ‘falende ideeënfabriek’ genoemd. Ook die mening in het rapport zal niet iedereen onderschrijven.
Wel klopt de kritiek in het rapport dat Google met nieuwe producten weinig succes heeft, gemiddeld althans. Naast de zoekdienst en de reclamefabriek (AdWords/Adsense) hebben louter Earth en ook Gmail een opmars gemaakt.
De daaropvolgende constatering is weer boud: het is opvallend dat Google de boot lijkt te missen in de (Nederlandse) vertical search markt en mobile search. "Dat minder dan één procent van de mobiele internetters momenteel gebruikt maakt van de mobiele zoekmachine is bijvoorbeeld opvallend, aangezien het uitvoeren van lokale zoekopdrachten momenteel één van de hoofdfuncties van mobiel internet is."
Wie benadert of bedreigt Google momenteel dan? Wolter Tjeenk Willink van Traffic Builders kijkt over de horizon: "Het is onwaarschijnlijk dat Google haar marktaandeel verliest aan een bestaande partij, zoals Live search. Immers, veel van deze partijen zijn niet privacyvriendelijker dan Google. Daarnaast is de markt al vrij verzadigd, en heeft een nieuwe toetreder momenteel weinig toegevoegde waarde."
Er zal nieuwe concurrentie opkomen, meent Tjeenk Willink, wellicht zelfs uit de open source hoek. Van der Graaf is nog stelliger met de voorspelling van ‘radicale ontwikkelingen’: "Google zal de komende tijd nieuwe bedreigingen opkopen en proberen te integreren met haar eigen diensten. Een nieuwe speler die inspeelt op het imago van Google en brede steun ontvangt vanuit online communities (zoals open source communities) kan deze overnamedrift van Google echter eenvoudig het hoofd bieden. Er liggen dan ook zeker kansen voor een open source zoekmachine die continu verbeterd wordt op basis van gebruikersinput."
Op dit drijfzand wordt de volgende, boude conclusie gevestigd: "Ondanks dat Google haar positie in het komende jaar vast kan houden, zal Google tussen nu en vijf jaar haar dominante positie in de markt verliezen. Zodra er meer bewustwording onder gebruikers bestaat over de data die Google over hen bijhoudt, zal er in toenemende mate gezocht gaan worden naar een alternatief."
Het rapport biedt tevens boeiend leesvoer over zoekmarketing en -optimalisatie, en is te koop voor een naam plus e-mail adres.
