Het waterschap Noorderzijlvest vraagt in een Europese aanbesteding expliciet om twintig Microsoftprogramma’s. Dat is in strijd met het actieplan-Nederland Open in Verbinding (NOiV). Dat plan heeft tot doel de interoperabiliteit tussen overheden onderling en de burger te vergroten en leveranciersafhankelijkheid te verminderen. Daarop wijst het programmabureau Nederland Open in Verbinding het waterschap in een brief. De organisatie heeft geen handhavingsbevoegdheid, maar maakt op deze manier gebruik van de vragenronde die wettelijk deel uitmaakt van elk aanbestedingstraject.
‘U vraagt rechtstreeks om licentie-overeenkomsten voor twintig specifieke producten afkomstig van een specifieke leverancier, namelijk Microsoft’, schrijft het NOiV in de brief. Het waterschap heeft aan het lijstje Microsoftproducten wel de frase ‘of gelijkwaardig’ toegevoegd, maar het NOiV neemt met die nuancering geen genoegen. Het programmabureau verzoekt het waterschap om ‘functioneel te specificeren wat uw ict-behoeften zijn’, omdat ‘wij niet de volledige productportfolio kennen (en hoeven te kennen) van deze specifieke leverancier.’ Daarnaast vraagt het NOiV zich in de brief af waarom het waterschap om licentie-overeenkomsten vraagt. ‘Zo zou een opensourceoplossing bijvoorbeeld gratis gedownload kunnen worden.’
In maart 2009 werd een ander waterschap op de neus getikt door het NOiV. Het waterschap Zuiderzeeland vroeg toen in een Europese aanbesteding expliciet naar het besturingssysteem Windows Vista. Zuiderzeeland bedankte het NOiV voor hun terechtwijzing. De fout was volgens het waterschap gemaakt door het adviesbureau dat de aanbesteding begeleidde.
ACTIEPLAN NEDERLAND OPEN IN VERBINDING (NOIV)
In december 2007 werd het actieplan ‘Nederland in open verbinding’ door de Tweede Kamer aangenomen. Het plan van PvdA-staatssecretaris Frank Heemskerk heeft tot doel het gebruik van open standaarden en open source software bij de (semi-)publieke overheid te versnellen. Heemskerk wil de interoperabiliteit binnen de overheid vergroten door het gebruik van open standaarden en de afhankelijkheid van leveranciers te verminderen door het gebruik van open source software. Zo wil hij bovendien een ‘gelijk speelveld op de softwaremarkt bevorderen’.
OPEN SOURCE SOFTWARE
Er zijn vele soorten open source software. Wat ze allemaal gemeen hebben is dat iedereen de oorspronkelijke code mag inzien en wijzigen, en iedereen de oorspronkelijke software onbeperkt mag gebruiken en kopiëren. Het bijzondere aan een programma met GNU General Public License (GPL)-licentie is dat, als een programmeur er iets aan verandert, hij dat gewijzigde programma bij verspreiding ook weer onder een GPL-licentie moet uitbrengen. Hij mag wel geld vragen voor die software, maar als iemand daarom vraagt, moet hij in dat geval de broncode opnieuw vrijgeven.
Maar er zijn ook opensourcelicenties waarbij dat laatste niet hoeft. Soms staat een licentie bijvoorbeeld toe dat een ander de broncode wijzigt, maar vervolgens om die nieuwe broncode een hek zet. Dan is het dus geen open source software meer en hoeft die software ook niet gratis te zijn. Zo zijn er allerlei soorten licenties, die allerlei verschillende acties toestaan en/of verbieden.
