De wereld van de telecommunicatie zal de komende jaren een sterke verandering doormaken. De technologische ontwikkeling en innovatie zullen worden doorgezet en het dienstenpakket zal fors worden uitgebreid. Het is echter de steeds verdergaande differentiatie die voor de grootste verandering zal zorgen. De verschillende stakeholders in de markt zullen zich in het kader van efficiëntieverbetering steeds meer moeten toeleggen op afgebakende rollen en specifieke taken. In de nieuwe werkverdeling zal sprake moeten zijn van generalisatie om tegelijkertijd de efficiëntie en de effectiviteit te kunnen verhogen.
De afgelopen jaren is de telecommunicatiemarkt al sterk veranderd. Doordat het aantal abonnees en het door hen gegenereerde verkeer voor standaard voice- en sms-diensten door de verzadiging van de telecommarkt niet meer vanzelf groeide, ontstonden nieuwe initiatieven en samenwerkingsvormen waarbij nieuwe spelers naast de bestaande operators in de markt verschenen. Het zijn deze Mobile Virtual Network Operators (MVNO) die niet zelf over een licentie en een eigen mobiele infrastructuur beschikken, maar gebruik maken van het netwerk van een bestaande mobiele operator, de zogenoemde Mobiele Network Operator (MNO). De MVNO levert zijn diensten via de infrastructuur van de MNO.
Onder de toenemende druk op tarieven en kosten enerzijds en de steeds verdergaande differentiatie anderzijds zullen deze veranderingen zich doorzetten met uiteindelijk een grote metamorfose van de telecommarkt als gevolg. Om in de toekomst de kosten te drukken en tegelijkertijd de effectiviteit richting de markt te vergroten zal een duidelijke tweedeling moeten ontstaan; een deel dat zich op een efficiënte inrichting van de infrastructuur moet focussen en een ander deel dat zijn dienstenaanbod zal moeten differentiëren, zo voorspelt Toofan Otaredian, directeur van Telexis.
‘Om de kosten te drukken, zullen de MNO’s hun operationele activiteiten steeds efficiënter moeten inrichten en hun basisdiensten meer generiek moeten maken’, aldus Otaredian. De markt vraagt echter om telecomdiensten die steeds meer tailor-made, specifiek en specialistisch zijn. Het zijn de MVNO’s die deze vraag zullen invullen. Doordat zij steeds meer toegang krijgen tot de efficiënte infrastructuren van de operators, kunnen ze op hun beurt een specialistisch dienstenpakket aanbieden door de aangeleverde generieke bouwstenen op verschillende manieren te combineren’
Nederland is met zo’n 50 MVNO’s die op basis van drie mobiele netwerken aan de markt leveren, voorloper in de wereld en daarmee een voorbeeld voor andere landen. Het gaat om prijsvechters (no-Frills), supermarkten en banken die als MVNO optreden of een specifieke MVNO die zich bijvoorbeeld op de etnische markt richt. Ondanks dat er al een keur aan MVNO’s is, verwacht Otaredian dat dit pas het begin is en dat er nog ‘tal van smaken’ bij zullen komen en dat de differentiatie zich zal doorzetten. ‘Bijvoorbeeld in de zorg- en energiemarkt.’
‘Door nieuwe technieken als Near Field Communication (NFC) en de combinatie daarvan met de mobiele telefoon kunnen MVNO’s via de mobiel steeds meer andere diensten dan de traditionele voice en sms aanbieden. Omdat de meeste mobiele network operators door hun focus op efficiëntie niet in staat zijn deze diensten adequaat aan te bieden, ontstaan nieuwe kansen voor de MVNO’s’, volgens Otaredian.
Door het model waarin een beperkt aantal generieke operators wordt gecombineerd met een groot aantal specifieke MVNO’s, blijven de risico’s beperkt in het geval dat een bepaalde dienst niet aanslaat in de markt.
Otaredian over de toekomst: ‘Het is te verwachten dat op niet al te lange termijn de MNO’s de positie van de Bit-Pipes krijgen terwijl steeds meer MVNO’s de markt betreden met een gedifferentieerd aanbod voor een relatief kleine doelgroep. In tegenstelling tot de stabiele lang-cyclische operators zullen de MVNO’s dynamisch en kort-cyclisch moeten opereren.’
