De Nederlander Stephan Hoefnagels ontwierp een belangrijk deel van de gebruikerservaring van Windows 7. Hij heeft niet het idee dat hij bij Microsoft veel compromissen moet sluiten: ‘Ik denk dat het niet echt compromissen zijn, maar dat het met realiteitszin te maken heeft: snappen welke zaken belangrijk genoeg zijn om op aan te dringen, en bij welke dat niet verantwoord is.’
Was het je droom om bij Microsoft te werken?
‘Ik was één van de laatste mensen van de opleiding industrieel ontwerpen in mijn jaar die een computer had. Ik ben dus niet de typische computerenthousiasteling. Wat mij aanspreekt aan het werken aan Windows is dat mensen het gebruiken om dingen gedaan te krijgen. Ze interesseren zich niet voor het besturingssysteem, maar willen een foto sturen aan hun familie. Voor hen is het ’t belangrijkst dat computers zo gemakkelijk en snel mogelijk werken.’
Is het dan niet slim om de bediening van software nooit te wijzigen?
‘Als je aan een product als Windows werkt, moet je er zeker rekening mee houden dat er veel mensen gewend zijn aan de bestaande versie, en dat je dingen alleen maar moet veranderen als ze significant beter zijn. Dus ik ben er geen voorstander van om iets wat eerst rechts stond nu maar eens naar links te verhuizen, als daar niet echt een heel goede reden voor is.’
Moet je bij een bedrijf als Microsoft veel compromissen sluiten?
‘Ik denk dat het niet echt compromissen zijn, maar dat het met realiteitszin te maken heeft: snappen welke zaken belangrijk genoeg zijn om op aan te dringen, en bij welke dat niet verantwoord is. Het zijn dus geen compromissen, maar het is meer een voortdurende dialoog vanuit een consensus over je uiteindelijke gezamenlijke doel. Multidisciplinariteit is belangrijker dan vasthouden aan je eigen trots.’
Houden ontwikkelaars interfacewijzigingen tegen?
‘Niet zo vaak. Daarom onthoud je het ook, als het gebeurt. Meestal is het eerste antwoord: ‘Ja, dat kan vast wel. We gaan onderzoeken hoe dat het gemakkelijkste kan.’ Heel soms blijkt dan dat het niet kan. Maar ontwikkelaars binnen Microsoft zijn over het algemeen heel positief en streven ernaar om iets gedaan te krijgen.’
En elementaire zaken zoals de manier waarop Windows reageert op muis-kliks?
‘Omdat die zo diep in het systeem zitten, is het heel riskant daaraan te gaan zitten sleutelen. Maar de code voor de ‘Aero Snap’-functie, waardoor je twee vensters gemakkelijk naast elkaar kunt plaatsen, zit ook heel diep in het systeem. Toch hebben we die code uiteindelijk wel aangepast, omdat we die nieuwe manier om vensters te verplaatsen echt heel graag wilden.’
Hoe controleren jullie of ideeën goed zijn?
‘We maken al in een heel vroege ontwerpfase prototypes. Die gebruiken we zelf, die gebruiken anderen binnen Microsoft, maar ook doorsnee gebruikers testen die. Voor de aanpassingen in de taakbalk zijn we in een vroeg stadium bij 63 mensen thuis langsgeweest, om al die prototypes te installeren. Op hun eigen computers, met hun eigen programma’s en bestanden. We kwamen daarna elke maand langs om te vragen: wat werkt er wel? Wat werkt er niet? Zo kregen we inzicht over langdurig gebruik en leerden we wat er wel en niet bijgesteld moest worden.’
En jullie observeren gebruikers vanachter een doorzichtige spiegel?
‘Ja, daarin heeft Microsoft inmiddels een lange traditie. Regelmatig komen er mensen naar Microsoft, en dan doen we één, twee uur lang usability studies, door gebruikers vragen bepaalde taken uit te voeren. Maar het leuke als je bij mensen thuis langsgaat is dat je dan nog een stukje extra realisme in de feedback krijgt.’
Echte mensen verzinnen scenario’s die moeilijk vantevoren te bedenken zijn?
‘Ja, omdat ze hun eigen systeem gebruiken. Dat is toch heel anders dan een laboratorium-situatie. Bovendien: van vernieuwingen die in eerste instantie op je zenuwen werken, kun je na een week denken: hé, het werkt toch een stuk efficiënter.’
Wat verandert er aan de bediening van Windows 8?
‘Dat weten we nog niet. We zijn nu heel blij met Windows 7 en willen eerst de reacties daarop afwachten.’
Stephan Hoefnagels
Stephan Hoefnagels is een senior user experience (UX) ontwerper binnen het Windows-team van Microsoft. Hij is één van de sleutelontwerpers achter het nieuwe Windows 7-bureaublad. Nieuwe functies daarbinnen zijn onder andere Aero Peek and Aero Snap. Ook is de taakbalk vernieuwd.
Voordat Hoefnagels in 2004 bij Microsoft aan de slag ging, werkte hij als interactie-ontwerper voor Philips in Nederland en HP in Engeland. Hoefnagels studeerde ‘met lof’ af aan de faculteit industrieel ontwerp van de technische universiteit van Delft in 2003.
