Patiënten zijn overwegend enthousiast over online portalen van ziekenhuizen waarmee ze hun medische dossier kunnen bekijken. Artsen zijn dat ook, maar staan iets terughoudender tegenover de ontwikkeling waarin patiënten online hun dossier kunnen inzien.
Dat blijkt uit onderzoek van Radboudumc en IQ healthcare onder patiënten en medewerkers van zeven universitaire medische centra (umc’s) en een algemeen ziekenhuis. De onderzoekers: ‘Patiënten geven aan meer te willen dan alleen inzage, Ze willen via het portaal bijvoorbeeld ook direct communiceren met de arts. Artsen vinden dat ook een goede ontwikkeling maar zijn tegelijkertijd terughoudend. Ze willen de patiënt bijvoorbeeld niet onterecht ongerust laten zijn en sommige artsen hebben ook moeite met het verlies van controle.’
Uit de observaties komt naar voren dat patiënten vinden dat een ziekenhuisportaal hen een gevoel geeft van rust, regie en betrokkenheid. ‘Ze kunnen ieder moment een vraag stellen en ze vinden het gebruiksgemak groot’, stellende de onderzoekers. Maar ze zien ook dateen groot deel van de patiënten meer wil kunnen dan alleen het huidige passieve gebruik van inzage van hun gegevens. Ze willen bijvoorbeeld direct communiceren met de arts via het portaal en hun gegevens kunnen uploaden.
Sommige patiënten zijn terughoudend omdat zij hun arts niet willen lastigvallen met hun vraag. Er zijn ook patiënten waar een portaal minder geschikt voor is, zoals de incidentele bezoeker of degene die niet computervaardig is. Een op de zeven patiënten van het Radboudumc gebruikt mijnRadboud; zij zijn iets ouder dan de niet-gebruikers en hadden meer verschillende aandoeningen.
105 miljoen euro beschikbaar
Volgens de onderzoekers zijn artsen ook enthousiast over het zorgportaal, omdat patiënten beter geïnformeerd zijn en gericht vragen stellen. Maar, zijn artsen ook bang dat patiënten onterecht ongerust worden door het lezen van hun dossier en uitslagen. Ook hebben sommige artsen moeite met het verlies van hun autonomie en voelen zij zich gecontroleerd.
Veel ziekenhuizen zijn nu bezig om een zorgportaal te bouwen voor hun patiënten. Minister Schippers wil dat alle ziekenhuizen in 2020 een portaal hebben en heeft daar 105 miljoen euro voor beschikbaar gesteld. Op dit moment heeft minder dan de helft van de ziekenhuizen een online patiëntenportaal.
In de interviews geven de ziekenhuizen die al langer een portaal hebben aan dat het belangrijk is om steun te krijgen van de raad van bestuur, een goed plan op te stellen en daar de medewerkers, maar vooral patiënten vanaf het begin bij te betrekken. Radboudumc en IQ healthcare concluderen: ‘Als de functionaliteiten beter aansluiten bij de behoeften van patiënten, kunnen portalen een meerwaarde hebben in het behandelproces.
‘Artsen weinig betrokken’
Een vergelijkbare conclusie trekt de Patiënten Federatie Nederland in het Rapport meldactie ‘
Patiëntenportalen van ziekenhuizen’ van Patiëntenfederatie Nederland.
Daarin melden patiënten onder meer dat ze behoefte hebben aan functionaliteiten zoals: inzicht in (lab)uitslagen, de mogelijkheid om afspraken te maken of te wijzigen en een medicatieoverzicht.
In het rapport wordt een kritische noot gekraakt over de betrokkenheid van artsen en specialisten bij het patientenportaal. In het rapport staat dat veel patiënten (67 procent) weinig betrokkenheid merken van artsen en specialisten bij het patiëntenportaal van hun ziekenhuis. Ook valt hen op dat patiënten relatief weinig worden aangemoedigd door de zorgverlener om het patiëntenportaal te gebruiken (56 procent). Daar wordt weinig tot niet over gesproken met de zorgverlener.
