Data horen niet langer in silo’s

Alles heeft een digitale component. Digitale transformatie heeft daarom voor iedere sector consequenties. Een van de meest sprekende voorbeelden die ik recent tegenkwam, was een onderzoek van Microsoft, waaruit bleek dat het mogelijk was om in sommige gevallen vast te stellen dat een Bing-gebruiker alvleesklierkanker heeft. Dat gebeurt aan de hand van zoekopdrachten van een patiënt, voordat deze zelf weet dat hij de ziekte heeft.

Onderzoekers deelden hun bevindingen in een vakblad voor oncologen. Zij keken naar zoekopdrachten, waaruit bleek dat gebruikers een diagnose van alvleesklierkanker hadden gekregen. Vervolgens zochten ze een verband met eerdere zoekopdrachten over mogelijke symptomen. Uiteindelijk werd een sterk genoeg verband gevonden om met grote zekerheid alvleesklierkanker te kunnen vaststellen bij mensen die alleen nog naar symptomen hadden gezocht.

Data als de brandstof

Het is een voorbeeld van de kracht van data die voor iedere organisatie een steeds belangrijkere brandstof worden en zorgt voor allerlei onvermoede, nieuwe modellen. Wat zouden bedrijven zoals ASML, TUI, bol.com of Coolblue zijn zonder data? Ze zouden niet kunnen functioneren. Het is dan ook niet voor niets dat er steeds meer stemmen opgaan om data op een of andere wijze op de balans van het bedrijf op te nemen. Want dat data duidelijk een waarde vertegenwoordigen, staat niet langer ter discussie.

Vanuit technologisch oogpunt zal het er vanaf nu vooral om gaan hoe we data voor ons kunnen laten werken. Data verzamelen is één ding, ze gebruiken is nog een ander. Duidelijk is dat bedrijven met hun gegevens meer kunnen dan ze nu doen. Op dit moment is het nog vaak de mens zelf die data moet manipuleren om er trends of uitwikkelingen uit te halen. Dat is in de toekomst onmogelijk. Met de opkomst van het internet of things gaan we een explosie van data zien, die we alleen met vergaande automatisering kunnen gaan benutten.

Ai is terug

Dat heeft geleid tot hernieuwde aandacht voor artificial intelligence (ai), dat in de tachtiger jaren volop in de belangstelling stond. Er is sindsdien op technologisch vlak veel veranderd. Ai is helemaal terug, zij het op een andere manier. De traditionele en niet heel flexibele kennissystemen van toen hebben plaatsgemaakt voor machine learning, deep learning en slimme chatbots. Deze ontwikkelingen gaan een cruciale rol spelen in het omgaan met de zetabytes aan data die straks door IoT-sensors worden verzameld.

Een belangrijke voorwaarde om in de toekomst echt te profiteren van data is dat gegevens toegankelijk blijven. Dat betekent minder of geen silo’s, zoals vroeger, maar transparante toegang tot data. Aangezien silo’s niet altijd te vermijden zijn, zijn er technologieën beschikbaar die in staat zijn een laag over alle silo’s heen te leggen, zodat data optimaal te benutten is.