In dit nieuwsoverzicht: HPE schiet ai-rekenkracht naar de maan, Microsoft verandert Copilot in variabele kostenpost, Doccle schakelt Enable U in voor Nederlandse groei, Dutch trekt miljoenen uit voor 36 zorgsimulaties, en VPRO schetst risico’s van Europese tech-afhankelijkheid.
HPE test ai-computer op de maan
Hewlett Packard Enterprise (HPE) wil eind 2026 een computer naar de maan sturen om daar toepassingen voor ai en high-performance computing te testen. De compacte, speciaal voor de ruimte ontwikkelde computer, Spaceborne Computer-4 gedoopt, gaat mee aan boord van een rover van het Amerikaans ruimtevaartbedrijf Astrolab, tijdens een missie naar de zuidpool van de maan. Nasa en Deloitte testen eveneens toepassingen op het systeem.
De computer moet grote taalmodellen, beeldherkenning en de verwerking van LiDAR-data uitvoeren. Daarmee willen de partijen onderzoeken hoe ai kan helpen bij terreinkartering, navigatie en wetenschappelijk onderzoek. Voor HPE moeten de proeven bovendien uitwijzen hoe betrouwbaar geavanceerde rekenkracht onder de extreme omstandigheden op de maan kan functioneren. Nasa test daarnaast ai-modellen voor het analyseren van gegevens en documenten, terwijl Deloitte een systeem beproeft dat cyberinbraken moet detecteren.
Microsoft zet Copilot standaard op extra kosten
Microsoft schakelt betalen per gebruik standaard in voor nieuwe Copilot Business-licenties die via partners worden verkocht, meldt ICT/Magazine. Organisaties kunnen daardoor extra kosten krijgen voor intensieve ai-taken, boven op hun vaste maandelijkse licentiekosten. De regeling geldt voorlopig niet voor Nederland en België.
Het nieuwe afrekenmodel werkt met Copilot Credits. Bij een limiet van vierduizend credits per gebruiker per maand kunnen de extra kosten oplopen tot veertig dollar per medewerker. Vooral autonome ai-agents, die zelfstandig meerdere zoek- en analyseacties uitvoeren, kunnen het verbruik snel laten stijgen. It-beheerders kunnen kosten beperken door kredietlimieten in te stellen, waarschuwingen te activeren en het gebruik van zware agents te beperken. Bestaande contracten worden niet automatisch omgezet.
Enable U bouwt Nederlandse koppelingen voor Doccle
De Belgische digitale documentenkluis Doccle breidt uit naar Nederland en schakelt de Nederlandse it-dienstverlener Enable U in om de daarvoor benodigde technische koppelingen te realiseren. De integraties moeten het platform verbinden met banken, verzekeraars, gemeenten en nutsbedrijven, zodat zij documenten veilig digitaal met klanten en burgers kunnen uitwisselen.
Enable U ontwikkelt en beheert deze koppelingen en brengt kennis in van Nederlandse overheidsorganisaties en de standaarden voor digitale gegevensuitwisseling. Doccle telt in België ruim vier miljoen gebruikers en 17.000 aangesloten bedrijven en overheidsorganisaties. Met de samenwerking wil het bedrijf zijn platform ook in Nederland uitrollen. De eerste Nederlandse integraties moeten op korte termijn operationeel zijn.
Dutch stelt miljoenen beschikbaar voor zorgsimulaties
Stichting Dutch zoekt technologiebedrijven die 36 simulatiemodules willen ontwikkelen voor opleidingen in de operatiezorg, anesthesie en radiodiagnostiek. Per project is maximaal zeshonderdduizend euro subsidie beschikbaar. De ontwikkelaars moeten wel minimaal de helft van de kosten zelf financieren. De nieuwe subsidieronde opent op 10 november.
De modules moeten een deel van het praktijkleren van operatieassistenten, anesthesiemedewerkers en radiodiagnostisch laboranten vervangen. Daarmee wil Dutch de opleidingscapaciteit vergroten en de druk op zorgprofessionals verminderen. De onderwerpen lopen uiteen van MRI en kinderanesthesie tot instrumenteren bij operaties en postoperatieve zorg.
Bedrijven moeten samenwerken met minimaal één andere onderneming of publieke instelling, zoals een ziekenhuis of opleidingsinstituut. Projecten mogen maximaal twaalf maanden duren. De voorstellen moeten uiterlijk 8 december binnen zijn.
VPRO schetst scenario van digitale ontwrichting in Europa
Wat gebeurt er als de toegang tot cruciale Amerikaanse en Chinese technologie wegvalt? De VPRO onderzoekt in de documentaire De Week Dat Niks Meer Werkt hoe Europa ontwricht raakt als digitale systemen uitvallen. Journalist Sophie Derkzen en privacy- en cybersecurityexpert Ot van Daalen schetsen een scenario waarin binnen een week stroomvoorziening, betalingsverkeer en essentiële diensten vastlopen.
Aan de hand van fictief nieuws en gesprekken met experts, hackers en beleidsmakers onderzoeken ze hoe kwetsbaar Europa is door zijn technologische afhankelijkheid en wat nodig is om die te verkleinen. Ook komt de vraag aan bod of burgers en organisaties zich moeten voorbereiden op langdurige digitale uitval, bijvoorbeeld met een digitaal noodpakket. De documentaire is een special van Bureau Buitenland en is vanaf 10 november te streamen op NPO Start. Op 7 januari volgt uitzending op NPO 2.
