Eind april is een nieuw voorstel voor een Europese Verordening voor online platforms (marktplaatsen) gepubliceerd. Platforms die consumentenproducten of -diensten van derden aanbieden, krijgen met deze nieuwe regels te maken. En dat betekent grote veranderingen op het gebied van algemene voorwaarden, ranking en de behandeling van klachten en geschillen.
De nieuwe regels moeten zorgen voor een eerlijk, transparant en voorspelbaar ondernemingsklimaat voor kleine bedrijven en ondernemers die online platformen gebruiken. Van de maatregel zullen bedrijven zoals hotels, webwinkels, app-ontwikkelaars en andere bedrijven die afhankelijk zijn van zoekmachines om bezoekers op hun websites te krijgen, profiteren.
De verordening brengt een aantal stevige verplichtingen voor online platformen rond de wijziging van hun algemene voorwaarden, de informatie die daarin is opgenomen, de ranking van goederen en diensten en de behandeling van klachten en geschillen. Online platforens doen er dan ook goed aan kennis te nemen van de nieuwe regels, zodat zij tijdig hun werkwijze en algemene voorwaarden daarmee in lijn kunnen brengen.
Ook voor Google en Apple
De verordening heeft betrekking op zogenaamde ‘onlinetussenhandelsdiensten’. Oftewel platformen die bedrijven en ondernemers (zakelijke gebruikers) online de mogelijkheid bieden om goederen of diensten aan te bieden aan consumenten. De verordening ziet daarnaast ook, in beperktere mate, op de diensten van (algemene) zoekmachines. De verordening geldt alleen voor de consumentenmarkt (b2c) en niet voor de zakelijke markt (b2b).
De nieuw regels gelden voor het aanbod van producten of diensten aan consumenten in de Europese Unie, ongeacht de vestigingsplaats van de aanbieder van het online platform. Dit kunnen dus ook online platformen of zoekmachines zijn die in China of Amerika zijn gevestigd. Het toepassingsbereik is groot. Denk aan app stores (Apple, Google Play, Microsoft), digitale marktplaatsen (eBay, Marktplaats, Bol.com), prijsvergelijkers, zoek- en boeksites, bedrijvengidsen en zoekmachines als Google Search, Yahoo en Bing!. Ook kleine platformen ontkomen niet aan de regels. Buiten het bereik van de verordening vallen online reclameplatformen en online betalingsdiensten (van payment services providers).
Algemene voorwaarden
De verordening eist dat online platformen hun algemene voorwaarden in duidelijke en eenduidige taal opstellen en eenvoudig toegankelijk maken. Online platformen dienen de zakelijke gebruikers vooraf op de hoogte te stellen van elke (beoogde) wijziging van de algemene voorwaarden. In de algemene voorwaarden dient in duidelijke taal vermeld te staan om welke redenen een professionele gebruiker tijdelijk of definitief van een platform kan worden verwijderd. Bij geheel of gedeeltelijke opschorting of beëindiging van de dienstverlening aan een zakelijke gebruiker, ontvangt deze gebruiker direct een motivering hiervan.
Volgens de nieuwe regels moeten in de algemene voorwaarden van online platformen de belangrijkste parameters staan waarmee de ranking van het product of de dienst op het platform wordt bepaald. Daarnaast wordt uitgelegd wat de redenen zijn voor het relatieve belang van de belangrijkste parameters ten opzichte van andere parameters. Ook aanbieders van zoekmachines dienen de zakelijke gebruikers in kennis te stellen van de belangrijkste parameters voor ranking.
Gedifferentieerde behandeling
De nieuwe regels hebben ook oog gehad voor het geval een online platform – naast de producten en diensten van derden – eigen producten en diensten aan consumenten aanbiedt. Dan ligt oneerlijke concurrentie op de loer. De verordening schrijft voor dat online platformen in de algemene voorwaarden een omschrijving opnemen van elke gedifferentieerde behandeling die zij geven of kunnen geven. Denk aan toegang door het online platform tot gegevens, ranking, directe of indirecte vergoeding voor gebruik of voor gebruik van gekoppelde of aanvullende diensten.
Ook wordt gesteld dat online platformen – uitgezonderd zijn bedrijven met minder dan vijftig personen werkzaam en waarvan de jaarlijkse omzet of het jaarlijkse balanstotaal de tien miljoen euro niet overschrijdt – moeten zorgen voor een intern klachtenafhandelingssyteem. Het gaat dan om de afhandeling van klachten als de vermeende niet-naleving van in de verordening vastgestelde wettelijke verplichtingen.
Het online platform dient klachten terdege in overweging te nemen en er zo nodig gevolgen aan te verbinden om de kwestie adequaat aan te pakken. Daarnaast zal het online platform klachten vlot en doeltreffend verwerken en wordt de klager in kennis gesteld van de behandeling van de klacht. Relevante informatie over de afhandeling van klachten moet in de algemene voorwaarden staan. Het klachtenafhandelingssysteem hoort te voldoen aan alle eisen die in de verordening zijn vastgelegd.
Bemiddelaars aanwijzen
In de algemene voorwaarden van online platformen worden volgens de nieuwe wetgeving een of meer bemiddelaars aangewezen voor het schikken van geschillen tussen het online platform en de zakelijke gebruikers. Bemiddelaars dienen aan bepaalde eisen te voldoen, waaronder onpartijdigheid, onafhankelijkheid, betaalbaarheid, beschikbaarheid en kennis van handelspraktijken. Online platformen zijn verplicht te goeder trouw medewerking te verlenen aan elke poging om tot overeenstemming te komen over een geschil door middel van bemiddeling via de bemiddelaar.
Al deze regels gaan online platformen veel werk opleveren, als ze worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad. Over de termijn waarop dit gebeurt, valt nog niets te zeggen. Als online platform is het raadzaam de ontwikkelingen goed in de gaten te houden. Als deze wetgeving van kracht wordt, zal de implementatie namelijk net zo arbeidsintensief zijn als bij de AVG.
