Grote r&d-intensieve bedrijven binnen de industrie hebben gemiddeld 3 procent meer geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling dan een jaar eerder. De onderzochte bedrijven spenderen gezamenlijk 3,2 miljard euro aan r&d in Nederland, waarvan ongeveer de helft in samenwerking met het mkb en kennisinstellingen wordt geïnvesteerd. Maar, er is ook kritiek: 'kunstmatige intelligentie moet echt veel gerichter worden ingezet in Nederland. Dat gaat in andere landen drie keer zo snel.' .
Dat blijkt uit de R&D-barometer 2018, die is uitgevoerd in opdracht van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Wereldwijd verrichten de in de barometer onderzochte bedrijven voor ruim 17 miljard euro aan onderzoek en ontwikkeling, met meer dan 65.000 onderzoekers. ‘Hiervan wordt ruim 3,2 miljard euro aan r&d in Nederland verricht met bijna 17.000 onderzoekers. Gemiddeld zit van de onderzochte bedrijven ongeveer 40 procent van de r&d in Nederland, al verschilt dit sterk per bedrijf. De onderzochte organisaties nemen 72 procent van de industriële r&d in Nederland voor hun rekening. Dit is ruim 42 procent van de totale bedrijfs-r&d in Nederland’, lichten de onderzoekers toe.
Ze stellen dat van de 3,2 miljard euro aan r&d-uitgaven in Nederland inmiddels ongeveer de helft in samenwerking met derden wordt gedaan. Dit zijn partijen zoals startups, kennisinstellingen of speciale toeleveranciers. ‘Verder heeft 70 procent van de grote r&d-bedrijven activiteiten met en voor startups.’ Uit het onderzoek blijkt verder dat de meerderheid van de onderzochte bedrijven de beslissingen over de r&d primair in Nederland neemt. ‘Er zijn op dit moment geen aanwijzingen voor het vertrek van r&d-activiteiten naar het buitenland ’, concluderen de analisten.
Zorgen over instroom talent en ai-achterstand
Toch zijn er ook zorgen. Grote r&d-bedrijven maken zich zorgen over het aanbod van talent. ‘Dat begint inmiddels een serieuze bedreiging te worden’, aldus een respondent. ‘Juist nu er geen mensen meer te krijgen zijn, moet je geen studentenstops doorvoeren.’ Ook de kwaliteit van het universitair onderzoek lijkt een punt van zorg. De ondervraagde directeuren van r&d-bedrijven vinden bijvoorbeeld dat het in de Nationale Wetenschapsagenda, die een impuls moet geven aan het onderzoek, ontbreekt aan een duidelijke focus. ‘Ook op een onderwerp als kunstmatige intelligentie moet echt veel gerichter worden ingezet in Nederland. Dat gaat in andere landen drie keer zo snel,’ aldus één van de deelnemers.
Verder bepleiten de bedrijven continuïteit van het Nederlandse (innovatie)beleid en dan met name in het fiscale- en topsectorenbeleid ‘Als er één constante is in het innovatiebeleid dan is het wel de constante verandering. Dat is niet bevorderlijk voor het investeringsklimaat. De vernieuwing van het topsectorenbeleid moet dan ook zorgvuldig worden vormgegeven, vertrouwen komt te voet en gaat te paard’ aldus een van de r&d-directeuren.
De onderzoekers: ‘De respondenten noemen opvallend vaak Duitsland als goed voorbeeld van een land met een sterk industriebeleid. Frankrijk ontwikkelt volgens enkele respondenten een goed fiscaal beleid en de Belgen krijgen een goed oordeel voor hun op life-sciences gerichte beleid.’
Achtergronden R&D-barometer 2018
Aan het onderzoek deden 17 van de grootste r&d-bedrijven van Nederland mee. Het betreft een enquête (kwantitatief) en een meer kwalitatief deel. Vanwege de bedrijfsvertrouwelijkheid is een compilatie gemaakt van de resultaten. Met de R&D-Barometer (zie pdf) wil VNO-NCW zicht houden op de laatste trends qua r&d-investeringen en innovatie bij grote r&d-intensieve bedrijven, aangezien veel statistieken pas later in de tijd volgen.
