Niet de energieleverancier, maar de consument bepaalt wat er met de data van een slimme meter gebeurt. Consumenten hebben ook recht op inzage in die data en er moeten wettelijke eisen komen voor het uitleveren van die gegevens aan consumenten. Dat stelt privacytoezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM).
In een 29 maart 2019 gepubliceerde Visie Datagovernance Energie staat dat energieconsumenten zelf toestemming moeten geven voor het gebruik van data uit hun slimme meter. Bijvoorbeeld voor aanbieders van energiebesparingsdiensten. ‘Met deze diensten kunnen consumenten hun slimme meter beter benutten en een bijdrage leveren aan de energietransitie. Nu gaan energieleveranciers nog te vaak aan de haal met de gegevens zonder dat toestemming is gegeven. Dat is in strijd met privacyregels’, stelt de ACM.
De data uit de slimme meters moeten volgens de ACM op een onafhankelijke manier worden beheerd. De bedoeling is dat alle marktpartijen onder gelijke voorwaarden toegang tot de data hebben. Ze mogen per consument echter alleen de data inzien en gebruiken, indien die consument daarvoor expliciet toestemming geeft. De ACM noemt verschillende organisaties die het onafhankelijke beheer van de data kunnen inrichten, zoals netbeheerders en commerciële partijen. Naast de betrouwbaarheid, de betaalbaarheid en de veiligheid van het systeem, staat de privacy van de consument bij het databeheer voorop.
De ACM: ‘Binnen het huidige model hebben de netbeheerders zeggenschap over de meetdata van de consument. De consument heeft op dit moment zelf geen mogelijkheid tot inzage in zijn eigen gegevens; derde partijen moeten aan de netbeheerder toestemming van de klant tonen en laten verifiëren alvorens zij de meetdata van hun klanten mogen inzien. Een aantal marktpartijen is van mening dat zij, vanaf het moment dat zij toestemming van een klant hebben, zeggenschap hebben verkregen over de data. Zij menen dat zij hier zonder extra administratieve handelingen toegang toe moeten krijgen.’
Regie ligt bij consument
In de visie van de ACM komt de regie direct bij de consument te liggen en kan hij/zij zelf binnen een geautomatiseerd systeem inzien en bepalen welke partij toegang tot de gegevens heeft. ‘Het voordeel hiervan is dat het op deze wijze voor de consument altijd inzichtelijk is aan wie hij wanneer en waarvoor toestemming heeft gegeven. Een dergelijk inzagerecht is overigens ook wettelijk vereist op grond van de AVG’, stelt de privacytoezichthouder.
Wettelijke regels voor datakwaliteit meterdata
De ACM vindt ook dat er wettelijke regels moeten komen voor de eisen waaraan die door energiemaatschappijen uitgeleverde data van slimme meters moet voldoen. ‘Anno maart 2019, heeft de uitrol van slimme meters voor iets meer dan de helft plaatsgevonden. En terwijl de markten rondom de meetdata nog tot ontwikkeling moeten komen, krijgt de ACM al veel signalen van marktpartijen over de kwaliteit van de data die door de netbeheerders wordt aangeleverd. Deze is nog van onvoldoende kwaliteit om volwaardige en betrouwbare diensten aan de consument te kunnen leveren.’
Volgens ACM ontbreken er nog te vaak meetwaarden, bijvoorbeeld door storingen of doordat de slimme meter uit staat. Hierdoor worden nieuwe businessmodellen in het kader van de energietransitie, zoals flexibele leveringstarieven, belemmerd in hun ontwikkeling. De ACM pleit voor wettelijke eisen voor de kwaliteit van de meterdata. Op dit moment ontbreken dergelijke eisen, waardoor de ACM niet kan toezien op de datakwaliteit.
Lees hier het Visiedocument Datagovernance Energie
