Het kabinet gaat zich inzetten voor de bouw van een datafabriek, een grote ai-faciliteit die Nederlandse bedrijven en wetenschappers helpt data om te zetten in bruikbare informatie. Zo bleek gisteren tijdens het Kamerdebat over digitale infrastructuur en economie.
Doel van zo’n datacenter voor kunstmatige intelligentie is minder afhankelijk te worden van Amerikaanse bedrijven. Omdat in het noorden van het land het gebrek aan elektriciteit minder nijpend is, lijkt Groningen de kanshebber voor zo’n superserver met veel rekencapaciteit.
Volgens staatssecretaris Zsolt Szabó (Koninkrijksrelaties en Digitalisering) en minister Dirk Beljaarts (Economische Zaken) is de race nog niet gelopen. Zij noemden geen bedragen, maar de bouw vergt al gauw twee- tot driehonderd miljoen euro. Verschillende scenario’s zijn in onderzoek. Zo zijn er nog andere regionale opties moeten naast het Rijk ook de provincie en gemeente over de brug komen.
Streng
De ai-factory valt niet onder de regels die het kabinet hanteert voor de bouw van hyperscale-datacenters. Deze regels bevatten strengere toelatingscriteria voor vergunningverlening en beperkingen op de locaties waar deze datacenters mogen worden gebouwd. Bij een datacenter voor ai is de impact op ruimte en energieverbruik minder groot. De regeringspartij BBB vroeg zich bovendien af hoezeer zo’n datafabriek het landschap aantast. Beljaarts stelde BBB-Lamerlid Henk Vermeer gerust dat de boeren en andere omwonenden hier niet onder zullen lijden. Hoewel de benaming ‘datafabriek’ anders suggereert, kunnen de afmetingen van zo’n datacenter bescheiden blijven. De PVV-minister sprak van twintig parkeerplekken, terwijl twee à drie windmolens het energieverbruik kunnen dekken.
Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) drong erop aan om stappen te zetten voor een datafabriek. ‘We hebben veel digitale ambities. Maar er moet ook wat gebeuren. Waar zijn we aan toe?’, aldus Kathmann. Szabó beloofde volgend kwartaal meer helderheid te verschaffen. Dat geldt ook voor het OpenDesk-initiatief, een project gericht op kantoorautomatisering op basis van krachtige opensourcesoftware. Doel is om tot een digitaal soevereine werkplek om de cloud te komen, voornamelijk voor de publieke sector in Europa. Frankrijk en Duitsland hebben hiertoe het voortouw genomen, maar Nederland kan aanhaken. Kathmann wil weten hoe OpenDesk er inhoudelijk gaat uitzien en welke rol het ministerie van BZK daarin gaat spelen.
