De razendsnelle groei van ai stelt organisaties voor grote uitdagingen. IBM heeft onderzocht hoe belangrijk het is om daarvoor managementteams uit te breiden met een chief ai officer, een caio.
IBM heeft in samenwerking met de Dubai Future Foundation en Oxford Economics 600 caio’s in 21 sectoren ondervraagd in het eerste kwartaal van 2025. In totaal zijn meer dan 2300 organisaties benaderd, maar slechts 26 procent gaf aan momenteel een caio te hebben, wat toch 11 procent meer is dan in 2023. Iets meer dan de helft van de caio’s werd gevonden in de eigen rangen.
‘De verwachtingen voor ai zijn torenhoog,’ aldus het rapport. ‘Managers hebben al gezien dat ai teams sneller, slimmer en creatiever maakt. En ze weten dat concurrenten snel vooruitgang boeken. Ze vragen hun mensen om zich snel aan te passen en stellen grote doelen voor ai. Waarde staat centraal en de focus ligt op roi.’
‘C-suites nemen geen genoegen meer met experimenteren. Ze willen meetbare resultaten, direct. Acht op de tien ceo’s streven ernaar om zowel door ai aangestuurde kostenbesparingen als door ai aangestuurde groei binnen 18 maanden op te schalen. Maar veel organisaties zijn nog ver verwijderd van dat doel: 60 procent investeert nog steeds voornamelijk in pilots. Toch blijven kleinschalige, losstaande initiatieven moeite hebben om echte waarde te genereren: sinds 2023 heeft slechts 25 procent van de ai-initiatieven de verwachte roi opgeleverd.’
Het nut van de caio
‘Organisaties weten dat ze het beter moeten doen, nu de uitgaven de pan uit rijzen. Nadat de uitgaven aan ai tussen 2022 en 2025 met 62 procent waren gestegen als percentage van de ict-uitgaven, verwachten ceo’s dat de komende twee jaar jaarlijks 31 procent meer wordt uitgegeven. Om meer waar voor hun geld te krijgen, herzien veel organisaties de manier waarop ze hun ai-portfolio beheren.’
De nieuwe caio moet proactief zijn
De vier belangrijkste bevindingen van het onderzoek zijn:
- Caio en impact
Organisaties met een caio zien een 10 procent hogere roi op ai uitgaven, maar tegenwoordig heeft slechts 26 procent van de organisaties een caio. - Caio en invloed
57 procent van de caio’s rapporteert rechtstreeks aan de ceo of de raad van bestuur, en 76 procent van de caio’s zegt dat andere leden van het mt hen raadplegen bij belangrijke ai-beslissingen.
- Effectievere ai modellen
Caio’s die leidinggeven aan hub-and-spoke of gecentraliseerde ai-operationele modellen zien een 36% hogere ai roi dan degenen die gedecentraliseerde operationele modellen beheren.
- Impactmeting moeilijk
72 procent van de caio’s geeft aan dat organisaties die afzien van ai-impactmeting het risico lopen achterop te raken. Tegelijkertijd initieert 68 procent van hen ai-projecten, zelfs als ze de impact ervan niet kunnen inschatten: dit zou komen omdat de meest veelbelovende ai-kansen vaak het moeilijkst te meten zijn.
Het rapport biedt ook een aantal aanbevelingen waar caio’s op moeten letten. ‘Bouw een ai-dashboard om de impact, risico’s en ethische implicaties van ai op de business te volgen. Gebruik analytics om hefbomen te identificeren die de belangrijkste uitkomstmaten beïnvloeden. Volg de verschillende manieren waarop ai-waarde binnen de organisatie wordt gerealiseerd, naast het kwantificeren van een duidelijk gedefinieerde roi.’
Verder moet de caio een roadmap ontwikkelen voor ai-ondersteunde digitale transformatie, gebieden identificeren waar ai bedrijfswaarde kan genereren, de ai-gereedheid van de organisatie beoordelen en een plan ontwikkelen voor de adoptie en implementatie van ai. ‘Zorg ervoor dat ai-initiatieven de juiste prioriteit krijgen, de juiste middelen krijgen en worden geïntegreerd in de algehele digitale transformatiestrategie van de organisatie. Werk samen met hr om culturele transformatie te faciliteren door datageletterdheid te bevorderen, experimenten aan te moedigen en een innovatiecultuur te stimuleren,’ zo adviseert het IBM-rapport.
