Volgens Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) geven ‘goed ingelichte bronnen binnen de Belastingdienst’ aan dat de migratie naar een nieuw omzetbelastingsysteem van het Amerikaanse Fast Enterprises nog is te stoppen. Haar motie hierover is tijdens het Wetgevingsoverleg Digitale Zaken van 2 maart echter ontijdig verklaard door Willemijn Aerdts, de kersverse staatssecretaris (D66) voor digitale soevereiniteit en digitale economie.
Staatssecretaris Aerdts vindt dat Kathmann te vroeg is met haar motie. Zij verzocht haar te wachten op een brief van collega-staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) en het geplande commissiedebat op 19 maart aanstaande. Wel stelde zij haar zorgen hierover te delen en hem te adviseren ‘daar geen onomkeerbare stappen in te zetten totdat hij met de Kamer heeft gesproken.’
Kathmann vindt uitstel riskant: ‘We hebben eindelijk een kans om iets te stoppen dat niemand in de Kamer wenselijk vindt – wachten kan betekenen dat we opnieuw voor een voldongen feit worden gezet, zoals bij DigiD.’ In haar motie vraagt ze de regering ook om garanties ‘dat beheer en onderhoud van het btw‑systeem binnen Europa blijven totdat de Kamer volledig is geïnformeerd.’ Overigens is er op 3 maart het Vragenuur in de Tweede Kamer, waar Kathmann hoopt direct vragen te kunnen stellen aan de staatssecretaris Financiën over de voorgenomen migratie.
Reconstructie
Vorige week ontstond landelijke ophef in politiek en media over de berichtgeving van Computable inzake de opvallende stap van de Belastingdienst om de bouw van een nieuw omzetbelastingsysteem te gunnen aan het Amerikaanse Fast Enterprises, een partij die in Europa nauwelijks voet aan de grond heeft. Uit een reconstructie van het besluitvormingsproces blijkt dat strategische, geopolitieke en continuïteitsaspecten nauwelijks zijn meegewogen. Critici vrezen dat de Verenigde Staten binnenkort in het hart kunnen ingrijpen van Nederlandse belastinginning.
Staatssecretaris Eerenberg zei na de ministerraad ‘geen aanleiding’ te zien om aan de veiligheid van het nieuwe systeem te twijfelen, wijzend op ingebouwde waarborgen en de noodzaak om de btw‑inning te moderniseren. Om de zorgen over afhankelijkheid van een Amerikaanse leverancier te temperen, gaf hij aan dat de servers in het datacenter van de Belastingdienst in Apeldoorn staan en dat het systeem wordt beheerd door mensen die daar werken, aldus een bericht van het ANP.
Terugdraaien
Volgens Eerenberg is er geen realistische mogelijkheid meer om van leverancier te wisselen. Het proces zou te ver in de aanbesteding en uitvoering zitten om nog terug te draaien. Wel zei hij dat toekomstige aanbestedingen ‘veel kritischer’ zullen worden bekeken op afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven.
Tweede Kamerlid Kathmann, die ook een blog over de zaak schreef, bestrijdt dat echter. Zij heeft gesproken met anonieme bronnen binnen de fiscus die aangeven dat de migratie nog kan worden teruggedraaid. De medewerkers en systemen die het huidige btw‑proces dragen, zijn immers nog aanwezig.
Verder wijst zij op ‘alarmerende berichten’ waaruit blijkt dat zowel beheer als onderhoud van het nieuwe omzetbelastingsysteem in Amerikaanse handen komen. Zij benadrukte in het Wetgevingsoverleg Digitale Zaken dat dit haaks staat op wat het kabinet afgelopen vrijdag aan de Kamer meldde. Uit informatie op TenderNed, waar onder meer tech-expert Bert Hubert op wees, blijkt dat de Belastingdienst wél inzet op uitbesteding. Naast de bouw en de implementatie van het nieuwe systeem staat in het bestek dat de opdrachtnemer (in dit geval dus Fast Enterprises) ook verantwoordelijk wordt voor het technisch beheer; de Belastingdienst doet dan het functioneel beheer.
Btw-as-a-service
Bovendien wordt GenTax, het btw-systeem van Fast Enterprises, gekoppeld aan een twintigtal andere applicaties van de fiscus. Dat geeft de Amerikanen toegang tot nog veel meer belastinggegevens en -systemen dan alleen de data die gerelateerd zijn aan de btw, aldus Hubert op zijn blog. ‘Met deze uitbesteding krijgen we nu ‘btw-as-a-service’ van Amerikanen. Als Trump weer eens dreigt met sancties kunnen ze bij de Belastingdienst direct alle verloven intrekken.’
In reactie op vragen van De Volkskrant meldt de Belastingdienst: ‘Bij de start en afronding van de aanbesteding was de (geo)politieke situatie anders dan nu. De dienst heeft constant maatregelen genomen om digitale risico’s te beperken. De realiteit blijft echter dat in een digitale wereld risico’s nooit volledig uit te bannen zijn.’
Aandacht
De reconstructie in Computable zorgde voor een golf aan (tech)media‑aandacht. Ook internationaal, zoals bij het internationale vakblad Taxnotes.
Staatssecretaris Aerdts die over digitale soevereiniteit gaat, stelt voor om te wachten .. totdat het te laat is 😛
Dat krijg je als je digitale soevereiniteit onder economie laat vallen.
“Staatssecretaris Eerenberg zei na de ministerraad ‘geen aanleiding’ te zien om aan de veiligheid van het nieuwe systeem te twijfelen, wijzend op ingebouwde waarborgen en de noodzaak om de btw‑inning te moderniseren.”
Welke waarborgen en is soevereiniteit niet voorwaarde voor veiligheid ?
Geen aanleiding maar in de toekomst zou het allemaal anders gaan:
“Wel zei hij dat toekomstige aanbestedingen ‘veel kritischer’ zullen worden bekeken op afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven.”
Blijkbaar mankeert er toch wat aan.
D66 met z’n transparant en democratisch bestuur, maar “Geen aanleiding” als conclusie waarbij niemand weet waarop gebaseerd..
Dit zijn typisch politiek gestuurde beslissingen.
Ze lopen steeds te roepen dat de Tweede Kamer te vroeg is totdat het plotseling te laat is om er nog wat aan te doen.
Iemand in de politiek heeft baat bij deze transactie en die zitten ook in de coalitie. Zij zijn weer zetbazen van de mensen achter deze deal.
De nieuwe generatie politici zijn net zo stom als de vorige, compleet clueless. Dit systeem moet gewoon door de Belastingdienst zelf ontwikkeld worden, desnoods met behulp van zelfstandigen en externe bedrijven, en de broncode moet eigendom blijven van de overheid.
Maar die stomme ambtenaren vonden het weer lekker makkelijk om iets te bestellen in het buitenland. Waarschijnlijk op basis van gelikte presentaties en nietszeggende beloften (“alles kan!”).
Ik las al ergens dat het eigendom van het systeem bij de Amerikanen blijft en de broncode ook. Zo krijg je weer dat een leverancier het Rijk volkomen bij de ballen grijpt en kan knijpen wanneer ze willen. Ik wordt hier zo moe van!
De ambtenarij moet nodig gesaneerd worden!!
Als de ‘goed ingelichte bronnen binnen de Belastingdienst’ de medewerkers zijn die het huidige systeem draaiende houden dan ben ik benieuwd naar de noodzaak van modernisering want de kalkoen moet je niet vragen wat er met kerst op het menu moet komen te staan. Kathmann verwart de politiek met beleid want de Tweede Kamer is incident-gedreven door de waan van de dag.
Dat uit reconstructie van Marcel van Kooten blijkt dat de strategische, geopolitieke en continuïteitsaspecten nauwelijks zijn meegewogen in de aanbesteding lijkt me terecht want dat gaat om andere regels. Amerika is geen risicoland maar een bondgenoot, zoals ook Israël hoewel de rood-groene brigade in de Tweede Kamer daar anders over denkt. Aspecten die wel zijn meegewogen en waar ook een zwaarder gewicht aan gegeven is gaan vooral om de tactische overwegingen van ‘boots on the ground’ omdat je oeverloos kunt praten maar in geouwehoer niet kunt wonen.
De blog van Kathmann scoort hoog op de valsheidscore want het is allemaal emotie aangezien er geen enkele garantie voor de toekomst is als
de medewerkers die het huidige BTW‑proces dragen er nog zijn. Het maatschappelijke fenomeen van vergrijzing gaat om een strategische blik op morgen want het knuffelen van servers garandeert geen autonomie als deze volledig afhankelijk zijn van de Amerikaanse leveranciers. De dragers van het proces zijn degenen die begrijpen dat het innen van belasting op de transactie begon met Alva, Fernando Álvarez de Toledo had een opdracht in het financieren van de Spaanse belangen.
De ‘alarmerende berichten’ zijn een storm in een glas water want beheer en het onderhoud van een financieel systeem waarvan we afhankelijk zijn ligt al jaren in Amerikaanse handen, terug naar contant geld met een eigen wisselkoers zorgt voor minder BTW door gebrek aan controle op de transacties. De realiteit van e-commerce noodzaakt tot een modernisering als we kijken naar de gegevenskoppelingen waarin er een rol is voor de tussenpersoon van een handelsplatform. BTW-as-a-Service gaat dan ook niet om het belang van Amerika maar van onze overheid die graag meekijkt met de transactie om deze te belasten.
Of je iets nou bondgenoten noemt, het gaat om de betrouwbaarheid.
Afhankelijkheid van een service is veel ingrijpender dan leveranciersafhankelijkheid
mbt hardware. Met open standaarden ben je zowiezo minder platformgebonden.
“het is allemaal emotie aangezien er geen enkele garantie voor de toekomst is als
de medewerkers die het huidige BTW‑proces dragen er nog zijn”
Hoe feitelijk is zo’n uitspraak, terwijl jij klaagt over de (e)motie ?
En hoewel jack-in-the-box, hoor ik helaas nog steeds valsheidsscore echoen.
“Het maatschappelijke fenomeen van vergrijzing gaat om een strategische blik op morgen”, over ouwehoeren gesproken 😉
“De realiteit blijft echter dat in een digitale wereld risico’s nooit volledig uit te bannen zijn.’” en daarom dus maar alles bij het oude laten ?
Niveau van de plaatselijk buurtvereniging over de inbraken: “sloten doen er niet toe, want als ze binnen willen komen, komen ze toch wel binnen..”
maar wel gezellig en koffie en boterkoeken.
Wonder wereld over wendbare agile verandermotoren, maar als het er op aankomt, en dat komt het nu, blijft alles bij het oude. Veranderen is niet niet haalbaar 😉
Het gaat mij niet om het knuffelen van de servers, het gaat om het koesteren van de vrijheid.
Een betrouwbare bron zoals een sociaal jaarverslag laat het spook van de vergrijzing zien terwijl het een wet is dat nieuwe medewerkers zich niet op oude technologie storten. Ik hoor geen echo maar kernsystemen die draaien op technologie uit de jaren 80 en 90 want we kunnen stellen dat medewerkers die toen in de 30 waren nu richting de 60 gaan. De Belastingdienst is een mainframe koninkrijk met een platform ambitie als we kijken naar de noodzakelijke verandermotor.
Een koninkrijk voor een paard want fiscale soevereiniteit zit in de API aangezien Amerikaanse systemen al de BTW innen. Voor de belasting maakt het weinig verschil of het om geld, punten of tokens gaat. Zodra iets een economische waarde heeft en kan worden ingewisseld wordt het fiscaal relevant. Belastingdiensten kijken daarom ook naar loyalty points, in-game assets, crypto en digitale vouchers. En naar alle transacties op de e-commerce platformen die niet om de plaatselijke buurtvereniging gaan maar om een grensoverschrijdende handel met een plaatselijke BTW verplichting.
De paardenfluisteraar die wijst op de spanning tussen een netwerkeconomie en territoriale belastingstelsels door een nieuw type risico als fintechs de registratielaag in de transacties beheren is de roepende in de woestijn. De fiscale reconstructie – zie Groupcard – wordt een forensisch project omdat fiscale macht in de data zit welke je op kunt slaan op je eigen servers maar grotendeels in de cloud ontstaat. De metadata is niet onbelangrijk als het om de betrouwbaarheid van data gaat want het bewijs van het bonnetje gaat om de transactiedatum.
De vrijheid van de jaren 80 en 90 heb ik niet gekoesterd maar beleefd, het probleem was de valuta want we hadden nog geen Internet voor een digitale betaling. Contante betalingen zonder BTW zorgde echter wel voor meer koopkracht, de vrijheid van minder controle mis ik nog het meest.