De gemeente Rotterdam stopt de samenwerking met Centric bij de ontwikkeling van een gemeentelijke belasting-applicatie. De it-dienstverlener zou voor de Maasstad een nieuw it-systeem voor de gemeentelijke heffingen ontwikkelen. Maar het project, De Nieuwe Hef genaamd, loopt zo slecht dat Rotterdam Centric ervan af haalt.
Sinds het afsluiten van de aanbesteding is gebleken dat Centric mijlpalen miste, zo staat in een brief aan de gemeenteraad. Planning en afspraken worden niet nagekomen. Vanaf de start vorig jaar doen zich structurele problemen voor, aldus de gemeente. De impasse leidde ertoe dat Centric afgelopen januari formeel in gebreke is gesteld.
Vervolgens zijn er gesprekken gevoerd en stukken gewisseld. Maar die hebben niet geleid tot meer vertrouwen bij de gemeente in een succesvolle tijdige afronding van de implementatie. Het boterde ook in de dagelijkse samenwerking niet tussen beide partijen. Zowel qua proces als inhoud bleef verbetering uit, zo blijkt uit de brief.
De gemeente vreest dat als op deze wijze wordt doorgegaan, de continuïteit van het belastingproces onder druk komt te staan. Dit zou een direct effect hebben op de belastingbaten als belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. Wethouder Robert Simons (onder meer voor bestuur) noemt dat een onaanvaardbaar risico.
Wachtkamer
Centric heeft nog niet gereageerd op het beëindigen van de samenwerking. Overigens is er een wachtkamerovereenkomst met een, niet nader genoemde, alternatieve leverancier. Deze overeenkomst stelt de gemeente in staat om binnen de kaders van de Aanbestedingswet op korte termijn door te starten met deze leverancier. Daarmee wordt de continuïteit van het belastingproces gewaarborgd. In de tussentijd blijft de huidige zelfgebouwde belastingapplicatie ONS live.
De gemeente tracht de gemaakte en nog te maken kosten zoveel mogelijk binnen de contractuele kaders te verhalen. Financiële details ontbreken nog. Centric kent een groot aantal gemeenten als klant. De it-dienstverlener werd in de zomer van 2024 overgenomen door een groep Nederlandse ondernemers actief in de it-dienstverlening. Adriaan Mol (Mollie en Bird), Ronald Bezuur (Uniserver) en Bram Bastiaansen (ACT Group) staken er geld in. Centric leek na de exit van Gerard Sanderink in rustig vaarwater te zijn beland.
Ik speel nu advocaat van de duivel want als een zelfgebouwd systeem tot 2028 door kan draaien, is er geen technische noodsituatie maar een bestuurlijke. Juridische spanning tussen een zachte verklaring (“het boterde niet”) en ingebrekestelling wijst mogelijk op een dieper probleem in het opdrachtgeverschap waarbij de (juridische) vraag niet alleen is wie faalde maar of het probleem überhaupt wel bij de leverancier lag.
Het klinkt namelijk alsof de ambtenaren A willen en de uitkomst van een aanbesteding B opleverde en het is nu eerst aan de raad om haar eigen conclusies te trekken. Want de financiële onduidelijkheden over een wisseling van de leverancier als het probleem uiteindelijk bij de opdrachtgever ligt gaat om de realiteit dat rechters niet meer blindelings in het voordeel van de gemeenten oordelen.
“De gemeente tracht de gemaakte en nog te maken kosten zoveel mogelijk binnen de contractuele kaders te verhalen.” is één van de eerste punten in een (Europese) aanbesteding die gemiddeld zo’n 500 vragen oplevert. Juridische kader hiervan ligt altijd in het domein van redelijkheid en billijkheid door de verwachting van verandering.
Die aanbestedingen zijn ook een absurde wanvertoning. Geen wonder dat daar voortdurend ambtenaren voor denken te moeten gaan liggen. Als een goed opgezette, in bedrijf zijnde it-infrastructuur vervangt, vervang je in feite de organisatie. Het stamt nog van de gedachte van een nieuw .exe bestand.
Het zal mij benieuwen wanneer die Duitse aannemerscombinatie na verlenging met vier jaar over twaalf jaar hier in Groningen de ringweg weer mag opruimen want de Gemeente en Provincie snappen natuurlijk ook wel dat dat de eerste voorwaarde is bij de nieuwe aanbesteding.
Bij een serie viaducten, tunnels en bruggen zou het eventueel nog te doen zijn. Bij een goed opgezette it-infrastructuur waar een organisatie al 20, 30 jaar mee werkt, is dat als het goed is nog een stuk lastiger en destructiever.
Uiteraard pas nadat je een stuk of 8 aannemers en gelegenheidscombinaties laat opdraven voor wat ik eerder een seriie hoepelsprongen en luchtfietserij genoemd heb. Inhoudelijk in gesprek gaan over wat er allemaal dodelijk fout is in de tender is bij wet verboden tenzij je afstand neemt van je recht tot mededinging. Pas dan kun je met een totaal onwetende interim-directeur in gesprek over waarom een conglomeraat van bijzondere scholen in godsnaam 40 duizend euro per maand aan Eduglas betaalt om die kinderen allemaal middels glasvezel met elkaar te verbinden.
Doel van aanbesteden is een gelijk speelveld wat al lastig wordt als er een ‘hofleverancier’ is waarmee het wel botert die door een andere partij vervangen wordt. Liefde tussen leverancier en opdrachtgever levert vaak onwenselijke belangenverstrengeling op. En altijd is er zoiets als informatieasymmetrie als onwetende interim-directeur ingefluisterd wordt door de zittende leverancier.
Ik wees echter op scenario B waar de eisen goed en haalbaar zijn maar (op)levering blijkbaar tekort schiet en scenario A van een functionele mismatch als de zachte wensen leidend zijn geworden. Want datum van 2028 lijkt me eerder om nieuwe belastinglogica te gaan door wetswijzigingen die leiden tot veranderingen in het datamodel, berekeningen en de toetsing naar rechtmatigheid.
https://www.tenderned.nl/aankondigingen/overzicht/354211
De documenten zelf zijn niet meer beschikbaar maar hetzelfde rondje om de kerk met een ringweg heb je uiteindelijk niet nodig als er een digitale snelweg ligt die kennis ontsluit want ik lees in alle open bronnen dat Rotterdam sinds 2009 zelfbouw applicaties gebruikt die door ervaren(!) en gedreven(?) interne ontwikkelaars en functionele beheerders worden onderhouden.
Uit rapporten van de rekenkamer blijkt dat dit inefficiënt is want ICT-systemen zijn niet op orde door alle verouderde software en slechte beveiliging terwijl de sturing in de belastingketen versnipperd is. Wat betreft de toerekenbaarheid van verwachtingen ligt de bal daarom eerst bij de raad die tot taak heeft college B&W te controleren.
Want het doel van COTS uitvragen vanwege een drang tot efficiëntie om toch weer te kiezen voor veel maatwerk is namelijk klassiek in deze wijze van aanbesteden. Een aantoonbare complexiteit aangaande een staande organisatie verhoogd nu eenmaal het risico op uitvoeringsproblemen. Dit geldt zeker als ‘kennisoverdracht’ niet botert omdat de kalkoen daarmee het kertsdiner wordt.