Digitale omgevingen waarin vertrouwd data gedeeld worden, ofwel dataspaces, moeten sneller hun weg vinden naar de praktijk. Daarin kan de Duitse industrie mogelijk een doorbraak forceren. Dat hopen ontwikkelaar van een soevereine Europese cloud Gaia-X en standaardisatieclub IDSA.
Die twee partijen ondertekenden onlangs een samenwerkingsovereenkomst met de Acatech Foundation. Dat is een stichting verbonden aan de Duitse Nationale Academie voor Techniekwetenschappen. Zij geeft onafhankelijk advies over technologie, ondersteunt innovatieprojecten en helpt om nieuwe digitale infrastructuren, zoals Europese dataspaces, van de tekentafel naar de praktijk te brengen. De doelstelling van de samenwerking omvat het plan om dataspaces breed toepasbaar te maken, in Duitsland, Europa en wereldwijd.
Dataspaces maken soevereine, regelgebaseerde data-uitwisseling tussen organisaties mogelijk. ‘De technische fundamenten zijn er al: standaarden, architecturen en referentie‑implementaties zijn ontwikkeld’, schrijven de drie organisaties in een gezamenlijk persbericht. Ze willen die bouwstenen nu willen opschalen naar praktische toepassingen over sectoren en landsgrenzen heen. Door competenties, netwerken en middelen te bundelen, moet een breed gebruik van vertrouwde data‑infrastructuren worden versneld. Daarin dienen dataspaces volgens de betrokken organisaties als motor voor innovatie, concurrentiekracht en digitale soevereiniteit.
Digitale transformatie
De Acatech Foundation brengt een onafhankelijk ecosysteem mee uit bedrijfsleven, wetenschap en politiek en heeft ervaring uit praktijkprojecten zoals de Mobility Data Space. Gaia‑X en IDSA leveren hun internationale netwerk van hubs en expertisecentra. Het gaat om technologische en organisatorische fundamenten voor soevereine dataruimtes zoals het IDSA Rulebook, het Manifesto for Data Spaces, het Reference Architecture Model en het Gaia‑X Trust Framework. De samenwerking richt zich op gezamenlijke initiatieven, kennisdeling, betrokkenheid in elkaars netwerken en gecoördineerde activiteiten richting politiek, bedrijfsleven en maatschappij. Zo willen de partners dataspaces positioneren als een essentieel instrument voor de digitale transformatie.
Volgens Ulrich Ahle, ceo van Gaia‑X, zijn vertrouwde datainfrastructuren geen toekomstbeloften meer, maar staan deze klaar voor gebruik. Hij krijgt bijval van Manfred Rauhmeier, bestuurslid Acatech Foundation: ‘De conceptfase ligt achter ons. Nu telt implementatie. Met IDSA en Gaia‑X verbinden we ons ecosysteem met de leidende initiatieven voor vertrouwde dataspaces en brengen we ze naar de praktijk waar ze waarde creëren.’ Lars Nagel, ceo van IDSA voegt toe: ‘We hebben de basis gelegd voor vertrouwde en soevereine data‑uitwisseling. Nu hebben we partners nodig die dit breed toepasbaar maken. De samenwerking met de Acatech Foundation is een belangrijke stap om dataspaces in de praktijk te brengen.’
Datasoevereiniteit
Europa zet stevig in op technologische en data-soevereiniteit en Gaia‑X speelt daarin een centrale rol. Het initiatief, ooit gestart als Europees antwoord op Amerikaanse cloudreuzen, heeft de afgelopen jaren gewerkt aan gemeenschappelijke standaarden en een federatieve data‑infrastructuur. Nu verschuift de aandacht naar praktijktoepassingen en opschaling, maar veel dataspaces kampen nog met financiering, adoptieproblemen en een kip‑ei‑impasse. Succesverhalen zoals het data-collaboratie-platfom voor de automotive-sector Catena‑X en SCSN (Smart Connected Supplier Network) laten zien dat het model potentie heeft. Maar volgens betrokkenen is het nu aan Europa om door te pakken. De de tijd van praten is voorbij, blijkt ook uit het artikel: Gaia-X de papieren tijger getemd dat eerder op Computable verscheen.
- Gaia‑X AISBL is een internationale non‑profitorganisatie in Brussel die het Gaia‑X Trust Framework ontwikkelt en verspreidt via een netwerk van nationale hubs.
- Acatech Foundation richt zich op praktijkgerichte projecten die innovatie en concurrentiekracht in Duitsland versterken.
- IDSA is een non‑profitvereniging met meer dan 180 leden uit 33 landen en ontwikkelde de technische en governance‑basis voor wereldwijde dataspaces, waaronder de IDS‑referentiearchitectuur en internationale standaarden
