De verwachting was dat de ai-boom vooral de makers van grote taalmodellen zou verrijken. De praktijk laat echter een ander beeld zien. Europese techgiganten als SAP, Capgemini, Sopra Steria en OVHcloud rapporteren in de ai-race sterke cijfers. Zij danken hun succes aan het complexe werk om die modellen daadwerkelijk te laten draaien binnen grote organisaties.
Een model aanbieden versus het goed laten werken: het blijkt namelijk een heel andere tak van sport. De grootste uitdaging voor bedrijven ligt niet in de keus van een ai-model, maar in de integratie met bestaande software, data en werkprocessen. ‘Ai-toepassingen zijn het slagveld, en dat is waar de meeste waarde zal worden gecreëerd’, stelde UBS in een recent rapport aangehaald door Reuters.
De barrière van legacy-systemen
Bedrijven als SAP, Capgemini, Sopra Steria en OVHcloud bouwen aan de integratie van ai in decennia oude systemen met gefragmenteerde databases, op maat gemaakte applicaties en steeds strengere governance-eisen. Dit is precies het domein waarin deze gevestigde spelers hun expertise hebben opgebouwd.
Die integratie is in de praktijk zo complex dat het de uitrol van ai vertraagt. ‘De uitrol van ai vordert sneller dan het vermogen van bedrijven om het te beheren’, merkte Boston Consulting Group recent op. Het adviesbureau wees erop dat meer dan 70 procent van de investeerders twijfels heeft over de technische en operationele capaciteiten van organisaties om ai succesvol in te zetten.
De vraag naar begeleiding vertaalt zich direct in de cijfers van Europese it-dienstverleners. Zo zag SAP zijn cloud-orderboek met 26 procent stijgen naar 22,9 miljard euro.
Capgemini verhoogde zijn groeidoelstelling na een stijging van de orders met 9,2 procent, terwijl Sopra Steria de organische omzetgroei zag versnellen naar 5,3 procent. Alle drie behalen ze hun voordeel uit datamanagement, governance en workflow-integratie, zeg maar het uitdagende werk dat volgt na de eerste ai-adoptie.
De factor soevereiniteit
Een tweede trend versterkt de positie van de Europese spelers: de roep om controle. Sectoren zoals defensie, luchtvaart en kritieke infrastructuur eisen dat AI-uitrol onder Europese controle en wetgeving valt.
Dat vliegtuigbouwer Airbus kiest voor Scaleway (onderdeel van het Franse Iliad) in combinatie met ai-modellen van het Franse Mistral voor gevoelige defensie- en industriële toepassingen, onderstreept die drang naar zelfbeschikking.
Ook de Franse cloudprovider OVHcloud profiteert: de omzet uit de publieke cloud steeg met 20,2 procent, gedreven door vraag naar infrastructuur die niet onder de Amerikaanse Cloud Act valt.
Druk op het traditionele consultancy-model
Toch is het succes met name voor integratoren niet vanzelfsprekend. Naarmate ai routinewerk automatiseert, komt het traditionele businessmodel gebaseerd op ‘uurtje-factuurtje’ onder druk te staan.
Dat risico werd recent duidelijk bij it-dienstverlener Accenture. Hoewel het bedrijf solide operationele resultaten en winstcijfers presenteerde, kreeg het aandeel een flinke tik op de beurs. Zo maakten beleggers zich zorgen over hoe een consultancygigant kan blijven groeien als klanten ai gebruiken om minder consultants nodig te hebben.
Voor Europese it-reuzen geldt een vergelijkbare uitdaging. Dankzij hun langdurige klantrelaties en diepe integratie-expertise hebben zij momenteel vaak best goede papieren in de AI-race, maar succes is zeker niet voorbestemd. Laat staan gegarandeerd.
AI is in nog veel hogere mate ‘”enabling technology” dan de pc ooit geweest is. En van de pc was – zowel constructief als destructief – het effect als dramatisch. Verandering van economische omvang gaf door dat tweeledig effect een onvolledig beeld.
Rob, ik begon met een voorloper van de PC in de jaren 70. Deze ‘enabling technology’ ging toen om het laagste didactische model volgens de taxonomie van Bloom. Geleerde lessen uit de jaren 70 waren nog lang toepasbaar omdat Bloom een onderscheid maakt in inzichtelijkheden en vaardigheden, de geleerde natuurkundige wetten veranderen nu eenmaal minder snel dan organisaties.
Kwestie van integratie of intelligentie gaat dan ook niet om het model maar om de kennis waarmee het gevoed wordt, ik gaf mijn vader in de jaren 70 daarom een wandtegeltje met de wijsheid van nu. Ik was blijkbaar al jong bezig met filosofie als de snelheid van een antwoord nog jaren duurt om de waarheid ervan te controleren. BCG-matrix is dan ook niet het magic quadrant van Gartner als ik kijk naar hype-cycle van verwachtingen.
Traditionele businessmodel gebaseerd op ‘uurtje-factuurtje’ gaat om inspanningsverplichtingen welke onder druk staan door verwachtingen in een resultaatverplichting, als een gecertificeerde projectmanager ken ik het contractuele verwachtingsmanagement. Als consultant stuur ik daarom op de hoofdpijn om aspirine te verkopen. Cloud links of recht gaat om een uitbesteding van de infrastructuur op basis van ‘enabling technology’ van een netwerk. AI is hierin interessant vanuit een les geleerd in de jaren 70, de zwakste schakel is niet de mens.
Ik voldeed aan de verwachting van mijn vader in de toetsing, ik leerde in de jaren 70 hoe ik maximaal kan scoren met minimale inspanning met als resultaat een over gecertificeerde en onderbetaalde consultant. De consultants van Capgemini, Accenture en anderen wilden dan ook mijn scripts die letterlijk in de jaren 70 geschreven waren met de GoTo statements maar nog altijd toepasbaar waren. Wat betreft het model van de six honest serving men blijkt het slagveld niet om ‘enabling technology’ te gaan maar om kennis van waar Abraham de mosterd vandaan haalt.
De term ‘enabling data’ wordt interessant want SAP beloofd veel maar levert weinig als ik kijk naar ERP en alle risico’s in toeleveringen door variabelen die meer weg hebben van Monte Carlo dan Brussel. Uurtje-factuurtje in het poetsen van data is AI interessant omdat er geen mensen meer zijn die de hiërogliefen van de jaren 70 kunnen lezen.
Enabling technology schept mogelijkheden en kansen maar bepaalt niet welke waarde eventueel ontstaat. Daarvoor blijven inderdaad kennis, betrouwbare data mogelijkheid tot verandering nodig.