Overheden en onderwijsinstellingen hebben de intentie uitgesproken om meer opensource te gaan werken. De rijksoverheid, provincies, gemeenten en Surf tekenden afgelopen donderdag daartoe de ‘Open Source Program Office’-Overeenkomst.
In deze overeenkomst is afgesproken om structureel opensource in te zetten en nauwer met elkaar samen te werken. Ook hebben de deelnemers de intentie om zich gezamenlijk in te zetten voor digitale autonomie en soevereiniteit.
In de intentieverklaring is opgenomen dat de overheden en Surf binnen hun organisatie een Ospo-functie (Open Source Program Office) inregelen die verantwoordelijk is voor het bevorderen van het opensource-werken. Daarnaast richten zij een landelijk netwerk op waarbinnen zij kennis en ervaringen uitwisselen. Gina Plat, adviseur bij het Ospo van Binnenlandse Zaken, zei eerder dat de grootste uitdaging bestuurlijke daadkracht is. De wens om opensource te gaan werken is er in het algemeen wel, maar initiatieven verzanden vaak in bureaucratie en eindeloos vergaderen.
Vaste plek
De overeenkomst is echter geen harde afspraak, maar een ‘inspanningsverplichting’. Een garantie op succes ontbreekt dus. Maar opensource krijgt nu wel een vaste plek in overheidsinstellingen. Het is de bedoeling om het gebruik van software met openbare broncodes onderdeel te maken van hun standaard werkwijze.
De deelnemende organisaties zullen in ieder geval intern mensen verantwoordelijk moeten maken voor de bevordering van het gebruik van software met openbare broncodes. Opensource geeft organisaties de vrijheid om zelf computerprogramma’s aan te passen als ze niet goed werken. Ook wordt het gemakkelijker om toevoegingen te doen en om over te stappen naar een andere leverancier. Ook bevordert het gebruik van opensource innovatie, omdat partijen kunnen voortbouwen op bestaande code.
Onafhankelijk
‘Opensource is niet altijd de makkelijkste of goedkoopste optie, maar het is wel een manier om onze systemen in te richten zoals wij dat willen,’ reageert staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) op het akkoord. ‘Dat maakt ons onafhankelijker. We kunnen goede oplossingen met elkaar delen, samen innoveren en transparant zijn over hoe onze systemen werken.’
Het ministerie laat weten dat andere organisaties zich later nog bij het akkoord kunnen aansluiten.

Wat is nog waardelozer dan een overheid die iets belooft ?
Overheid die intentie uitspreekt.
De grootste uitdaging zou “bestuurlijke daadkracht” zijn.
“De wens om opensource te gaan werken is er in het algemeen wel, maar initiatieven verzanden vaak in bureaucratie en eindeloos vergaderen.”
Lijkt wel iets op betekenisgedreven architectuur.
Ook met goede wil en verzanden in eindeloos geouwehoer.
En uitleggen dat controle het beste door een onafhankelijke derde partij gedaan kan worden helpt niet.
Op zich als filosofisch gezien al interessant of jezelf controleren eigenlijk wel betekenis heeft en welke dan.
Terug naar opensource maakt staatssecretaris Willemijn Aerdts duidelijk hoe de vlag erbij staat:
“Dat maakt ons onafhankelijker. We kunnen goede oplossingen met elkaar delen, samen innoveren en transparant zijn over hoe onze systemen werken.”
Lekker samen innoveren en transparant zijn.
En delen ook, want delen is zoveel meer dan geven 😉
De schaamte voorbij als de overheid zelf begint over bestuurlijke daadkracht als grootste uitdaging..
Even de feiten controleren want 90% van de uitvragen voor vervanging gaat niet om open source maar om hetzelfde rondje om de kerk van een Amerikaanse afhankelijkheid. Het mag alles zijn als het maar Microsoft, Oracle, VMWare of Google is komt door een ecosysteem wat ingericht is op risico’s afkopen. Het ecosysteem wat we hadden toen code nog in boekvorm gedistribueerd werd ingeruild met het idee dat uitbesteding goedkoper is, sell me your pen.
“Open source is niet altijd de makkelijkste of goedkoopste optie, maar het is wel een manier om onze systemen in te richten zoals wij dat willen.”
Willemijn Aerdts zal eerst de huidige raadgevers eruit moeten schoppen want de lobby van Big Tech is aanzienlijk groter dan van de veel kleinere community van open source, money talks. En als Ospo-functie niet binnen de afdeling inkoop belegd wordt dan veranderd er niks want het gaat niet om de leesbaarheid van de code want je kunt ook prima schrijven met een potlood of een ganzenveer.
Soevereiniteit beloven maar met handen en voeten gebonden zijn aan de voorwaarden van Broadcom, Oracle en Microsoft gaat tenslotte niet om de code maar om de contracten. Co-creatie met publiek-private samenwerking in een stichting zou een oplossing kunnen zijn om intellectueel eigendom van open standaarden vrij van winst te houden. Open source is tenslotte ook niet altijd vrij van de tolpoort van licenties als ik kijk naar het verschuiven van de kosten.