Het aandeel SaaS in de softwarekosten van gemeenten is in een jaar tijd gestegen van 61 naar 69 procent. Tegelijk namen de softwarekosten toe van 38 naar 43 euro per inwoner. M&I/Partners schrijft de hogere kosten onder meer toe aan verdere ‘verSaaSing’, intensiever gebruik van Microsoft-producten en uitgebreidere licenties.
De totale ict-kosten van Nederlandse gemeenten stegen in 2025 naar gemiddeld 121 euro per inwoner. Dat was een jaar eerder nog 115 euro. Vooral personeels- en softwarekosten namen toe. De infrastructuurkosten daalden juist. Dat blijkt uit de 22e editie van de ICT Benchmark Gemeenten van M&I/Partners.
De softwarekosten kwamen uit op 43 euro per inwoner, 4,50 euro meer dan in 2024. M&I/Partners ziet vooral hogere kosten voor kantoorautomatisering en bedrijfsvoeringssoftware.
Bij kantoorautomatisering lijkt de stijging volgens het onderzoeksbureau onder meer samen te hangen met intensiever gebruik van Microsoft-producten en functionaliteiten zoals Copilot. Ook stappen gemeenten vaker over op uitgebreidere licentievarianten, zoals Microsoft 365 E5. Daarnaast kunnen indexaties van softwarecontracten en uitbreiding van functionaliteit een rol spelen.
Gemiddeld gaat inmiddels 69 procent van de softwarekosten van gemeenten naar SaaS-oplossingen. In 2024 was dat nog 61 procent. Binnen frontoffice-applicaties bedraagt het aandeel inmiddels 81 procent en binnen bedrijfsvoering 79 procent.
De opmars van SaaS is al langer zichtbaar. In 2020 ging 35 procent van de softwarekosten naar SaaS, in 2021 was dat 44 procent en in 2022 55 procent. In 2023 bleef het aandeel op 55 procent, waarna het in 2024 opliep naar 61 procent. In tien jaar tijd stegen de softwarekosten bovendien van 18 euro per inwoner in 2015 naar 38 euro in 2024, terwijl het SaaS-aandeel in die periode groeide van 12 naar 61 procent. M&I/Partners noemt naast de groei van SaaS ook nieuwe wetgeving, digitalisering, beveiliging en compliance als factoren achter de hogere softwarekosten.
Het kantelpunt van de SaaS-transitie lijkt volgens M&I/Partners inmiddels voorbij. De nadruk komt daardoor steeds meer te liggen op regie op digitale voorzieningen, data, leveranciers en kosten. Minder lokale infrastructuur betekent daarbij niet automatisch minder complexiteit.
Die verschuiving is ook zichtbaar in de ict-organisatie. Het onderzoeksbureau ziet meer regiefuncties en functioneel beheer en minder technisch beheer. Tegelijk loopt de personele verandering volgens M&I/Partners achter op de snelheid waarmee het applicatielandschap verandert.
De personeelskosten namen in 2025 eveneens toe. M&I/Partners wijst daarbij op cao-gerelateerde loonstijgingen en een groei van vier procent van het aantal medewerkers op het gebied van ict en informatievoorziening.
De softwarekosten zijn binnen de benchmark tussen 2021 en 2025 met ongeveer dertig procent gestegen, van 33 naar 43 euro per inwoner. Bij gemeenten met minder dan 60.000 inwoners bedroeg de stijging 52 procent. Grote gemeenten met meer dan 100.000 inwoners zagen hun softwarekosten met 18 procent toenemen.
