OPMERKELIJK – BNR-journalisten Maxim van Mil en Daniël Mol hebben tijdens hun onderzoek voor de podcast Ons ASML een bijzondere videoband uit 1991 teruggevonden. De opname speelde een belangrijke rol bij een cruciale deal tussen ASML en computerconcern IBM. De originele beelden zijn nu voor het publiek te zien via BNR.
Begin jaren negentig stond ASML onder grote druk. Het bedrijf had fors geïnvesteerd in de ontwikkeling van de PAS 5500, terwijl moederbedrijf Philips overwoog de financiering stop te zetten. Een grote order van IBM kon het verschil maken.
In januari 1991 zou een delegatie van IBM naar Veldhoven komen om de nieuwe chipmachine te bekijken. Maar door de Golfoorlog en Amerikaanse reisbeperkingen werd het bezoek op het laatste moment afgelast.
Te filmen
ASML besloot de presentatie te filmen. Op de beelden demonstreren ingenieurs hoe de PAS 5500 wordt opgebouwd en wat de machine onderscheidt van de concurrentie. Martin van den Brink, die later technisch topman van ASML zou worden, reisde met de videoband naar de Verenigde Staten om IBM alsnog te overtuigen. ‘Dat heeft eigenlijk de finale push gegeven om die order te krijgen’, vertelt Van den Brink in de podcast.
De aanpak werkte. IBM plaatste een grote order en groeide uit tot een van de belangrijkste klanten van ASML. De deal markeerde een keerpunt voor het bedrijf.
Originele opname
Ruim 35 jaar later vonden de BNR-journalisten de originele opname terug in het archief van ASML in Veldhoven. ‘Je ziet er niets aan, het is gewoon een videoband. Maar hij is ongelofelijk belangrijk geweest voor het voortbestaan van ASML’, vertelt archivaris Eric Berkers.
De vondst maakt deel uit van Ons ASML, de podcast waarvoor Van Mil en Mol twee jaar lang onderzoek deden naar de geschiedenis van de chipmachinefabrikant. Het verhaal is te horen in de derde aflevering. De historische beelden zijn te zien op de YouTube-kanalen van BNR Tech en BNR Beurs.
