Het nieuws dat Fortis IT grotendeels wordt uitbesteed, sloeg bij de medewerkers eind 2009 in als een bom. Zij begrijpen niet waarom een slagvaardige it-club moet verdwijnen. In zo’n outsourcingstraject lopen de emoties hoog op. Peter Oskam, lid van de ondernemingsraad van Fortis, spreekt van een rouwproces.
Volgens Peter Oskam, lid van de ondernemingsraad van Fortis en werkzaam bij Information Technology, is Fortis IT een pragmatisch ingestelde en slagvaardige club. Daarom bestaat ook veel onbegrip over het uitbesteden en opdoeken van de divisie. ‘Mensen zeggen tegen me: ‘Het ging toch goed?’ Ze voelen zich bij het grof vuil gezet en maken zich zorgen over hun baan, arbeidsvoorwaarden en pensioenregeling. Veel collega’s zeggen dat als ze bij een it-bedrijf hadden willen werken, zij dat wel hadden gedaan. Ze hebben bewust gekozen voor een bancaire werkomgeving en hebben er grote moeite mee dat ze nu gedwongen moeten overstappen.’
Hij tekent hierbij aan dat de gemiddelde leeftijd van de Fortis-ict’ers vrij hoog is. Bij jongere medewerkers lopen de emoties minder hoog op. Voor hen biedt een overstap naar een ict-concern juist loopbaankansen. Toch is er geen sprake van grote onrust binnen de it-groep. Oskam vergelijkt de verwerking van het nieuws met een rouwproces: eerst heerst er woede, bij sommigen nog steeds, daarna volgt berusting en acceptatie. Om de mensen toch goed voor te bereiden op wat er komen gaat, worden er regelmatig inloopsessies georganiseerd met MT-leden. Maar communicatie is in zo’n emotioneel geladen traject lastig. Je doet het bijna nooit goed. Dat is niet altijd makkelijk.
Oskam wijst op de trend dat steeds meer bedrijven, ook in de bankwereld, minder software laten bouwen, maar kiezen voor standaardpakketten met desnoods wat maatwerk. ‘Het in huis inrichten van ontwikkelfabrieken is niet meer van deze tijd. Mensen beseffen soms te weinig hoe snel de veranderingen zijn gegaan de afgelopen jaren. Ook in de ict-sector is een baan bij een werkgever niet meer voor eeuwig.’
De directie van ABN Amro heeft het besluit in een vroeg stadium bekendgemaakt, zodat medewerkers kunnen wennen aan het idee dat ze de bank gaan verlaten. Ook is er zo ruim de tijd is om de ingekrompen ict-afdeling die bij de fusiebank achterblijft opnieuw in te richten en voor te bereiden op het omgaan met de uitbestedingspartners.
De ondernemingsraad is intensief bij het proces betrokken. ‘Ons uitgangspunt is dat er zo min mogelijk medewerkers boventallig worden verklaard. Onze belangrijkste taak is het zoveel mogelijk garanderen van werk voor het ict-personeel van Fortis, binnen of buiten het bankbedrijf. We staan niet te juichen vanwege de beslissingen tot uitbesteding, maar behoud van werk voert de boventoon in onze aanpak. De strijd aangaan met de directie om het besluit terug te draaien is verspilde moeite. Die discussie win je nooit.’
Integratieproces
Naast de voorbereidingen voor uitbesteding loopt er nog een ingrijpend integratieproces. De retailsystemen van Fortis worden als eerste gemigreerd. Ook moet het personeelsinformatiesysteem van Fortis, dat draait op SAP (zevenduizend man) worden overgezet naar dat van ABN Amro (van Peoplesoft, voor 23.000 man).
‘Motto is: eerst draaien, dan verfraaien. In 2012 moet het integratieproces zijn voltooid. Dit is ook de reden dat met de toekomstige it-partners langjarige contracten met transitiefases worden gesloten, zodat de meegekomen Fortis-automatiseerders nog een tijd kunnen worden ingezet bij de migratie. Zaken zullen gefaseerd van het mainframe van Fortis naar dat van ABN Amro worden overgezet.’ ABN Amro beschikt over twee rekencentra in Amstelveen. Wat er met het rekencentrum van Fortis in Woerden gaat gebeuren, is nog ongewis. Misschien wordt het na de migratie geheel ontmanteld, maar het zou ook kunnen worden overgenomen door een leverancier die een datacentrum nodig heeft.
Niet wegcijferen
De prestaties van de Fortis-automatiseerders mogen niet worden weggecijferd, benadrukt het or-lid. ‘Ze hebben de afgelopen jaren veel meegemaakt en onder druk de systemen probleemloos draaiende gehouden.’ Zo werd er in 2005 een centralisatie- en standaardisatieplan aangekondigd en het rekencentrum naar België verplaatst. In 2007 nam het toen nog grote Fortis samen met RBS en Banco Santander ABN Amro over, waardoor outsourcing een nadrukkelijke optie werd.
Nadat de crisis uitbrak in de bankwereld en Fortis uit elkaar viel, moest de it-omgeving gescheiden worden van die van België. Ook het rekencentrum kwam weer terug. Eind 2008 kwamen Fortis Nederland en ABN Amro in handen van de Nederlandse Staat. Vorig jaar zomer vond de ontvlechting plaats van de systemen van de Fortis-verzekeringstak die tot ASR is verzelfstandigd. ‘Er waren ooit plannen om gezamenlijke software op de AS/400 te gebruiken, maar dat is er niet van gekomen. Desalniettemin moesten er toch zaken worden gescheiden, zoals het netwerk en de wederzijdse back-up.’
Wrang
Oskam noemt het wrang dat Fortis IT wordt afgebouwd ten gunste van het outsourcingsmodel van ABN Amro. ‘Fortis IT had de operationele kosten strak in de hand. Er is de afgelopen jaren hard gewerkt en er werd met steeds minder mensen meer werk verzet. Er heerste geen 9 tot 5 mentaliteit; de mouwen werden opgestroopt. Het verschil met ABN Amro is dat de automatiseerders ook dicht op de business lines van Fortis zitten. De leveranciers die onze mensen overnemen, halen kwaliteit in huis!’
