Belastingdienst met MKO op verkeerde spoor

Het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) heeft de Belastingdienst hard teruggefloten. De fiscus heeft een verkeerde aanpak gekozen voor Multikanaal Ontvangen (MKO), het project om inkomende berichtenstromen naar één nieuw systeem over te zetten. 

Een te grote nadruk op technische modernisering zit noodzakelijke verbeteringen voor burgers en bedrijven daarbij in de weg, zo blijkt uit onderzoek van AcICT. De Belastingdienst begon in 2018 met het moderniseren van het systeemlandschap dat de berichtenuitwisseling met burgers, bedrijven en overheden ondersteunt. MKO maakt daar deel van uit.

Op dit moment worden ontvangen berichten verwerkt door of het systeem Business to Business Integration (B2Bi, voor grote bestanden) of Message Handling Systeem (MHS, voor berichten kleiner dan 100 MB). Volgens AcICT ontbreekt de noodzaak om het MHS te vervangen, de software die wordt gebruikt voor bijvoorbeeld het ontvangen en versturen van de aangiftes inkomstenbelasting en motorrijtuigenbelasting. Het college mist onderbouwing op basis van een businesscase. Dat is niet de eerste keer; het aantal projecten waarbij het AcICT geen duidelijke businesscase ziet, is niet meer op de vingers van één hand te tellen. 

Het advies is om het uitfaseren van MHS pas aan de orde te stellen wanneer er wel een businesscase is. Het systeem draait op dit moment stabiel en zonder veel incidenten, aldus het onderzoek. Bovendien is het in de praktijk aanpasbaar: nieuwe berichtenstromen kunnen in relatief beperkte doorlooptijd worden toegevoegd met configuratie en zonder wijzigingen in de programmacode.

Aansturing 

Daarnaast mist MKO, waarvan MHS naast B2Bi onderdeel van is, een overkoepelende aansturing om eenvoudig samen te werken met de ontvangende (belastingmiddel)ketens. Onvoldoende samenwerking leidt tot vertraging in de uitvoering van het project, maar ook tot gemiste verbeteringen in de dienstverlening aan burgers en bedrijven.

Het derde punt van kritiek is dat de grote nadruk op integrale generieke functionaliteit de voortgang belemmert. De Belastingdienst zet in op één generieke oplossing voor alle inkomende berichtenstromen. Dit beperkt het inzicht in de overeenkomsten en verschillen tussen de berichtenstromen en de afhandeling. Zo is de wijze van afhandeling van stromen nauwelijks gedocumenteerd. Of en welke stromen zich lenen voor generieke afhandeling is dus onduidelijk. Door uit te gaan van één generiek systeem voor alle inkomende berichten-stromen – voordat de benodigde eisen en wensen duidelijk zijn – ontstaat het risico op een omvangrijk en onnodig complex systeem.

Scope

Het Adviescollege adviseert de scope van het project MKO te beperken. In plaats van MHS te vervangen, kan de Belastingdienst zijn energie beter stoppen in een betere digitale dienstverlening. De Belastingdienst neemt de adviezen gedeeltelijk over en kiest voor een herziene aanpak voor het vervolg van MKO, zo blijkt uit een brief van staatssecretaris Folkert Idsinga (Belastingdienst) aan de Tweede Kamer. Neemt niet weg dat de fiscus niet met de vervanging van MHS wil wachten totdat er een businesscase is. Ze acht het noodzakelijk de huidige voorzieningen stapsgewijs te moderniseren. Want als MHS niet binnen een jaar of vijf is vervangen, komt de continuïteit van de dienstverlening in gevaar, zo werpt de fiscus tegen.