Nederland start met Duitsland, Frankrijk en Italië een gezamenlijk Europees consortium om digitale gemeenschapsgoederen te ontwikkelen. Het initiatief moet bijdragen aan digitale soevereiniteit en versterking van de Europese infrastructuur voor ai, cloud, cybersecurity en sociale netwerken.
De Europese Commissie heeft groen licht gegeven voor de oprichting van het EDIC Digitale Gemeenschapsgoederen. Nederland bundelt daarin de krachten met Duitsland, Frankrijk en Italië om de digitale infrastructuur binnen Europa te versterken.
Focus op digitale autonomie
Het consortium richt zich op het ontwikkelen van digitale gemeenschapsgoederen: open en transparante alternatieven voor diensten zoals ai, cloud computing, cybersecurity en sociale netwerken. Deze worden gezamenlijk ontwikkeld en beheerd door publieke en private partijen, waaronder kennisinstellingen en bedrijven uit Europa.
Volgens staatssecretaris Eddie van Marum (Digitalisering) is de afhankelijkheid van technologie uit andere werelddelen te groot: ‘Tachtig procent van onze digitale technologie en infrastructuur komt nog uit niet-Europese landen. Dat kan en moet anders.’ Hij noemt de goedkeuring van het consortium een belangrijke stap richting digitale soevereiniteit.
Ondersteuning en coördinatie
Het EDIC Digitale Gemeenschapsgoederen zal bestaande Europese initiatieven ondersteunen via technische en juridische bijstand, en hulp bieden bij fondsenwerving. Daarnaast komt er een centrale plek – zowel fysiek als online – waar projecten terecht kunnen voor ondersteuning.
De doelstellingen van het consortium zijn onder meer het versterken van het digitale ecosysteem in Europa, het ontwikkelen van een duurzaam financieringsmodel en het stimuleren van het gebruik van digitale gemeenschapsgoederen door overheden, bedrijven en burgers.
Art de Blaauw, directeur CIO Rijk en voorzitter van dit EDIC, benadrukt het belang van schaalvergroting: ‘Met de EDIC Digitale Gemeenschapsgoederen bundelen we onze krachten en schalen we gezamenlijke Europese oplossingen op.’
Europees samenwerken voor digitaal
Naast de vier oprichtende landen zijn Luxemburg, Slovenië en Polen als waarnemers betrokken bij het consortium. Meerdere andere EU-lidstaten hebben interesse getoond om zich aan te sluiten. De officiële lancering van het EDIC Digitale Gemeenschapsgoederen vindt plaats op 11 december in Den Haag.
Het EDIC (European Digital Infrastructure Consortium) is een juridisch instrument waarmee EU-lidstaten gezamenlijk digitale infrastructuurprojecten kunnen opzetten en uitvoeren. EDICs worden opgericht op aanvraag van minimaal drie lidstaten, met goedkeuring van de Europese Commissie. Ze faciliteren samenwerking tussen publieke en private partijen en kunnen nieuwe infrastructuur bouwen of bestaande uitbreiden. Voorbeelden zijn ALT-EDIC (taalmodellen), CitiVerse (digitale tweelingen van steden), DC-EDIC (digitale commons) en Europeum-EDIC (blockchain voor publieke diensten). Lidstaten bepalen zelf de governance en blijven open voor nieuwe deelnemers. EDICs kunnen bij erkenning als internationale organisatie vrijstelling krijgen van btw en accijnzen.
