Moderne oorlogsvoering is hybride. Dus niet langer uitsluitend tanks en troepen, maar evenzeer cyberaanvallen, elektronische oorlogsvoering en autonome drones. ‘Centraal staat command & control: de realtime-integratie, fusie en analyse van gegevens uit diverse bronnen’, weet Henri van Soest van onderzoeksorganisatie Rand Europe.
Henri van Soest is onderzoeksleider bij Rand Europe en hoogleraar beleidsanalyse aan de Rand School of Public Policy. Hij geeft er leiding aan het onderzoek naar opkomende en disruptieve technologieën op het gebied van defensie en veiligheid. Zijn recente onderzoek richt zich op de inzet van AI in kritieke nationale infrastructuur.
Volgens Van Soest fungeert Oekraïne als een ‘levend laboratorium’ waarin nieuwe digitale verdedigingsconcepten onder extreme druk versneld worden getest en aangepast.
De richting is bottom-up
Op Cybersec Europe 2026 neemt van Soest bezoekers op 20 mei mee naar het digitale front in Oekraïne met zijn keynote ‘The future of warfare: lessons from the digital frontline in Ukraine’.
Van Soest benadrukt dat Oekraïnes aanpak berust op een bottom-up benadering waarbij gedecentraliseerde producenten goedkope, modulaire en veerkrachtige systemen ontwikkelen. Deze tactiek staat in schril contrast met traditionele, hiërarchische militaire structuren, maar heeft zich bewezen in de praktijk.
Ook de verdediging van Oekraïne is een kwestie van veerkracht en weerbaarheid. Het feit dat de EU onlangs Oekraïne consulteerde voor hun expertise in cybersecurity, en de aanpak met drones in het bijzonder, is daarbij bijvoorbeeld veelzeggend. Voor de cybersecuritysector onderstreept dit het belang van snelheid, schaalbaarheid en aanpasbaarheid.
In strijd meegetrokken
Een opvallende les uit het digitale slagveld in Oekraïne is de verschuiving in de defensie-industrie. Systemen die vroeger uitsluitend militair waren, zijn nu afhankelijk van een complex netwerk van publieke en private actoren. Want ook heel wat techbedrijven zijn betrokken bij dit conflict. Deze verwevenheid brengt nieuwe kwetsbaarheden met zich mee, maar ook kansen voor innovatie.
Oekraïne is in de digitale strijd meegetrokken, al is waakzaamheid geboden: voor elk land en altijd. ‘Het bouwen van een waakzame en adaptieve cybercultuur begint in vredestijd’, stelt hij. Ook daar ligt een parallel met het bedrijfsleven, waar cyberweerbaarheid vaak nog te reactief en incidentgedreven wordt benaderd.
Drie trends
Van Soest benadrukt drie urgente trends: de impact van ai-systemen op cybersecurity, de noodzaak van ‘secure by design’-software, en het belang van gestructureerde kennisdeling.
Voor de toekomst voorziet de onderzoeker een toenemende afhankelijkheid van ruimte-infrastructuur en meer autonome onbemande voertuigen. Tegelijk pleit hij voor het herintroduceren van ‘reversionary modes’: handmatige alternatieven voor kritieke systemen wanneer digitale netwerken uitvallen. Ook dat heeft Oekraïne ons geleerd.
Henri van Soest brengt zijn keynote op dag 1 van Cybersec Europe, om 12.40 uur op de main stage.
Henri van Soest: Het bouwen van een waakzame en adaptieve cybercultuur begint in vredestijd
