Tweede Kamerleden Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) en Jan Struijs (50PLUS) willen van de staatsecretarissen Aerdts (EZK) en Eerenberg (Financiën) weten of er nog mogelijkheden zijn om bij de bouw van een nieuw btw-systeem van de Amerikaanse leverancier Fast Enterprises af te komen.
De gunning van de bouw van een nieuw omzetbelastingsysteem aan het Amerikaanse Fast Enterprises leidde tot landelijke ophef in media. De aanleiding was een reconstructie van ict-expert Marcel van Kooten op Computable van het besluitvormingsproces. Daaruit blijkt dat strategische, geopolitieke en continuïteitsaspecten nauwelijks zijn meegewogen.
Fast Enterprises levert het pakket GenTax plus servers, beheer en onderhoud. De applicatie zou on-premises draaien in een datacenter van de Belastingdienst in Apeldoorn, en zou gekoppeld gaan worden aan 20 tot 25 andere applicaties bij de Belastingdienst.
De parlementariërs vragen de bewindslieden om een kort, onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheid om het project alsnog stop te zetten, met behoud van de continuïteit van de belastingheffing. Kathmann gaf eerder aan van bronnen binnen de Belastingdienst te hebben gehoord dat stoppen met de migratie nog mogelijk is.
Drukmiddel
Critici vrezen dat de Verenigde Staten binnenkort in het hart kunnen ingrijpen van Nederlandse belastinginning. Kathmann en Struijs willen van de staatssecretarissen horen hoe zij garanderen dat de relatie met Fast Enterprises niet door de Verenigde Staten gebruikt zal worden als drukmiddel, in het licht van de Nationale Veiligheidsstrategie van de VS.
Ook willen ze een toelichting op de vraag in welke mate medewerkers van Fast Enterprises toegang krijgen tot de gegevens die verwerkt worden bij het heffen van de omzetbelasting, en welke garantie er is dat data via deze medewerkers niet toegankelijk worden voor Amerikaanse overheidsdiensten.
De Kamerleden willen antwoord op hun vragen voordat het commissiedebat Belastingdienst van 19 maart 2026 plaatsvindt.
Waarom wordt de bouw van software voor onze belastingheffing uitbesteed aan een buitenlands bedrijf die vrijwel helemaal geen kennis heeft over ons belastingstelsel? Daarnaast krijgt het bedrijf ook nog eens toegang tot de private financiële belastinggegevens gegevens van miljoenen Nederlanders.
Laat Kathmann een knuppel in het hoenderhok gooien en een motie indienen die het de Belastingdienst verbiedt om deze software uit te besteden aan een buitenlands bedrijf. Geen vragen meer stellen maar echt dwingende moties indienen.
Dit soort kritieke software moet of door de Belastingdienst zelf ontwikkeld worden of uitbesteed aan een Nederlands bedrijf die niet direct of indirect eigendom is van een buitenlandse onderneming.
Ik snap wel waarom de kiezers afhaken want Nederland komt niet vooruit met dit soort vragen die enkel en alleen om de bühne van het politieke theater gaan. Want de IT van de overheid is nu eenmaal gebouwd op oplossingen van Amerikaanse bedrijven omdat de ‘make or buy’ beslissing al decennia eerder genomen is. Oracle is niet Europees en dat geldt ook voor Microsoft, IBM en nog wat andere huisleveranciers waarvan niet alleen de Belastingdienst afhankelijk is. Fast Enterprise is dus maar één van de problemen in een stack aan afhankelijkheden die alleen op te lossen zijn met geld, heel veel geld wat er gewoon niet is.
Zinvolle vragen over een structurele digitale soevereiniteit, niet alleen over één softwarepakket, raakt eerder de taak van de Tweede Kamer die maatschappelijke signalen in het parlement kan vertalen naar politieke keuzes die wet worden. Maar wees dan wel zo eerlijk om terug te kijken naar je eigen keuzen als politieke partij want het waren de kabinetten van Wim Kok die eind jaren 90 en begin 2000 de ‘buy, don’t build’-keuzes voor de overheid-IT dicteerden vanuit het idee dat de markt innovatie goedkoper levert en dat standaardsoftware de risico’s verlaagt.
Heel veel geld, dat is er juist wel bij Nederland. Wat ontbreekt is visie en politieke wil. Structurele digitale sovereiniteit tegenover structurele dreiging van VS, want Trump is onderdeel van een verschuiving naar machtspolitiek. Als men zich afvraagt of Trump nou meer bondgenoot is van Europa of van Rusland is er toch wat aan de hand..
Voor Corona was digitaal thuiswerken een uitzondering. Te ingewikkeld, infrastructuur niet klaar, werkplek niet veilig genoeg. Productiviteit zou niet niet gegarandeerd zijn.
Na Corona wat extra effort en geen probleem meer.
Na buy, dont build kregen we waar nu iedereen ontevreden over is.
Waar niet build, don’t buy eens proberen.
Die verschuiving naar een machtspolitiek was al enige tijd aan de gang hoewel de hedendaagse geopolitieke regiemveranderingen onder de vlag van democratische en humanitaire redenen (Responsible to Protect) gedaan worden. Een valse vlag als het uiteindelijk toch weer om de strategische belangen zoals grondstoffen, handelsroutes of geopolitieke invloed gaat. Trump is nu de boeman maar Obama deed uiteindelijk hetzelfde via NAVO bondgenoten en dat Trump bepaalde bondgenoten niet vertrouwd is begrijpelijk. Europa is namelijk niet één land, met één volk, één taal en één fiscaal stelsel.
Dat een pandemie de adoptie van plaats- en tijdsonafhankelijk werken versnelde geldt alleen voor sectoren die weinig afhankelijkheid hebben met de werkplek. De productie van allerlei (strategische) goederen kwam namelijk stil te liggen waardoor schaarste de prijs opdreef. En de overschakeling was zeker niet zonder hobbels als ik kijk naar het onderwijs waar klassikaal lesgeven voortgezet werd via een videoverbinding. Twee dingen werden met de pandemie duidelijk: We zijn te afhankelijk van de internationale toeleveringsketens met zwakke schakels en angst is een slechte raadgever.
Zo is er nimmer sprake geweest van een 100% buy als we kijken naar de build van maatwerk met standaard software. Want wat betreft het staan op de schouders van reuzen hoef je niet je eigen database of besturingssysteem te maken. Of garantie op succes hiermee groter wordt lijkt me afhankelijk van de innovatie want klassikaal lesgeven via een videoverbinding is geen verbetering van het proces. Continuïteit van inefficiëntie lijkt me niet de optie die we willen als het om belastingen gaat. Zo dragen kleine bedrijven de zwaarste administratieve lasten wat om een politieke achterban voor de zetels gaat.
Wat een verhaal oudlid.
En whats the point ?
Nee, niet alles gebeurde perfect in de pandemie.
Afgezien of je nu met beleid eens was of niet,
het gebeurde wel snel een adequaat.
en het mocht wat kosten.
Beslissingen worden genomen.
En die kan je weer terugdraaien.
Vanwege nieuwe inzichten.
Hoe is het mogelijk om in het tijdperk van AI
vast te houden aan mainframe legacy en buy, don’t build ideeen.
In de aanloop naar verkiezingen, het kan wel.
Eenmaal gekozen, het kan niet
Hardware kopen en software maken.
Deden we al vanaf de jaren tachtig.
Hardware, software, beheer, onderhoud.
Bla bla kenniseconomie..
Waar ging het mis ?
Met “één land, met één volk, één taal.” krijg ik trouwens andere associaties.
één sterke leider enzo ;-), bijv boeman met rode pet.
Of de keuze voor een genuanceerder beleid.
Na een verkiezing kan alles daar anders zijn.
Hoezo betrouwbaar ..
Associaties komen door de metaforische valsheid want het probleem met de Europese Unie is dat het steeds meer geld kost terwijl we steeds minder soevereiniteit overhouden:
https://www.theparliamentmagazine.eu/news/article/oped-why-europes-next-longterm-budget-must-fix-its-revenue-model
Lenen kost geld want nu het moment nadert om te gaan aflossen blijken er andere problemen te zijn die ook om geld vragen. Het gaat dus om bij wie de rekening van eerder beleid komt te liggen omdat een eerder aangegane verplichting niet zonder kosten terug te draaien is. Zoals ik al zei haken kiezers straks af want het pro-Europese blok keek niet naar de consequenties op termijn van het beleid. Zo te lezen wordt de kenniseconomie straks zwaarder belast dus ik hou me zoveel mogelijk van de domme.
Op de vraag waar ging het mis na de jaren 80 heb ik al een antwoord gegeven, de puinhopen van Paars gaan om een bedot.com economie omdat de economische groei gepaard ging met een institutionele verzwakking van de publieke systemen door wat Jack het neoliberale denken noemt. Het optimisme over globalisering, efficiëntie via marktprikkels en verzelfstandiging van publieke organisaties vergat echter de governance waardoor de democratische controle uitgehold werd.