Wanneer begint de geschiedenis van Internet, oftewel wat is het jaar nul in cyberspace? Wie het boek ‘Nerds, a brief history of the Internet’ van Stephen Segaller leest kan tot de merkwaardige conclusie komen dat het allemaal begint met de lancering van de eerste Russische Sputnik op 4 oktober 1957.
Dit hoogstandje van Russisch technologisch vernuft maakt een verpletterende indruk op het ‘vrije westen’ en met name in de Verenigde Staten. President Eisenhower roept onmiddellijk zijn Science Advisory Committee bijeen. Wat te doen? De Amerikaanse regering besluit op grote schaal geld uit te trekken voor de ruimtevaart en voor onderzoek op het terrein van computers. De Koude Oorlog – die militair en in propagandaopzicht al volop woedt – komt nu ook op het gebied van technologie en wetenschap op volle gang.
Om Amerika een dominante positie te bezorgen in de ruimtevaart wordt NASA in het leven geroepen, een organisatie die begint te wedijveren met de Russen om het eerst een man op de maan te krijgen. Om de Amerikaanse dominantie op het gebied van computers te vestigen wordt ARPA gesticht. Terwijl NASA zich in het volle licht van de media wijdt aan de taak de ruimte te veroveren, werkt men bij ARPA aan de toekomst van computers en netwerken. ARPA trekt weinig belangstelling omdat niemand precies begrijpt wat de organisatie nu eigenlijk doet. Ook de mensen die bij ARPA werken hebben slechts een vage notie van het belang van computers en netwerken.
In 1968 krijgen technici van Bolt, Beranek & Newman (BBN) in Boston van het Pentagon de vraag voorgelegd of ze een systeem kunnen bedenken om de computers van ARPA op verschillende locaties met elkaar te verbinden. Het antwoord: "Ja, natuurlijk kunnen we dat, maar waarom zou iemand zoiets willen". Ook de twee Amerikaanse bedrijven met de meest geavanceerde research-instituten, AT&T en IBM, krijgen het verzoek mee te werken aan het ontwikkelen van datacommunicatie. Ze zien er geen brood in en bedanken voor de eer.
BBN krijgt het contract van ARPA en Bob Kahn, Severo Ornstein, Dave Walden en anderen beginnen met het ontwikkelen van packet switching. Op 1 september 1969 wordt de eerste node van het ARPAnet geïnstalleerd bij de universiteit van Californië. Op 1 oktober vindt de eerste communicatie via ‘packet switching’ plaats tussen deze ‘node’ en een computer in Stanfords Research Institute van Doug Engelbart, de uitvinder van de muis. De eerste twee letters die ooit tussen twee computers zijn verstuurd zijn de L en de O, het begin van log-in. Dan crasht de verbinding. Het tijdperk van de netwerken is aangebroken.
De technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op in het begin van de jaren zeventig. Het ARPAnet breidt zich uit over de VS. Norm Abramson van de universiteit van Hawaii ontwikkelt het Aloha Netwerk, het eerste draadloze pakket-geschakelde netwerk. Ray Tomlinson van BBN ontwikkelt e-mail en maakt het vergeten apestaartje – X – één van de meest trendy symbolen van de laat-twintigste eeuw. In mei 1973 ontwikkelt Robert Metcalf van Xerox Parc Ethernet, een systeem om een groot aantal PC’s op één locatie te laten samenwerken. Metcalf behoudt de rechten op zijn ontdekking en is de eerste netwerk-pionier die miljonair wordt door zijn werk, in het door hemzelf opgerichte bedrijf 3Com.
Segaller laat zien hoe een technologische revolutie zich voltrekt zonder dat het grote publiek er enige weet van heeft. De overheid zet de eerste stap. De bal wordt opgepakt door een technische elite aan een aantal universiteiten. Maar netwerken breken pas echt door na de PC-revolutie, wanneer de geeks, nerds en hackers de computer in handen krijgen en zich beginnen af te vragen wat mensen eigenlijk met computers en netwerken kunnen. Het idee van de virtuele gemeenschap ontstaat rondom The Well, een server van de fans van de Gratefull Dead. Plotseling is er een groep mensen die zich niet afvraagt waar een netwerk in godsnaam toe dient, maar die mogelijkheden ziet om te communiceren, muziek uit te wisselen en handel te drijven tussen computers op basis van een gedeelde interesse.
In de jaren tachtig komt de Netwerk-revolutie echt op gang. Segaller beschrijft hoe aan de boezem van Stanford University drie bedrijven ontstaan die een belangrijke rol gaan spelen: Sun Microsystems, Silicon Graphics en Cisco Systems. Vooral de ontstaansgeschiedenis van Cisco in de woonkamer van Sandy Lerner en Len Bosack zou zo het script voor een film kunnen zijn. Na het succes van Cisco’s routers worden de beide grondleggers door de ‘venture’ kapitalisten van Sequoia de deur uitgewerkt. Ook het huwelijk tussen Lerner en Bosack loopt op de klippen. Sandy lanceert een eigen lijn van cosmetica die Urban Decay heet. Bosack gaat op zoek naar ‘het belangrijkste nieuws’ van deze eeuw, het leggen van contact met buitenaardse beschavingen.
Het boek is een aanrader voor mensen die geïnteresseerd zijn in de moderne geschiedenis en in computernetwerken. ‘Nerds, a brief history of the Internet’, is tot nu toe de meest uitgebreide beschrijving van een stuk geschiedenis dat de wereld totaal heeft veranderd. Naast het boek heeft Stephen Segaller een gelijknamige televisieserie geproduceerd voor PBS, de Amerikaanse publieke omroep. In deze serie worden onder anderen Bill Gates, Steve Jobs, Bob Metcalfe, Larry Ellison, Drew Major, Scott McNealy en Marc Andreessen geïnterviewd over hun rol in de ontwikkeling van Internet.
Teake Zuidema
Nerds 2.0.1: A Brief History of the Internet
auteur: Stephen Segaller
ISBN : 1 – 57500 – 106 – 3
Het boek is te bestellen via amazon.com
