De slimme technologie rukt op. De privacy komt in het gedrang. Is dat erg? Zolang de voordelen maar duidelijk zijn en er verstandig mee wordt omgegaan, is er weinig aan de hand, betoogt William Koff, ‘chief technology officer’ bij automatiseerder CSC.
De Rekenkamer uitte kortgeleden kritiek op de jongste plannen van minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat om een kilometerheffing in te voeren. Daarvoor is een volgsysteem nodig, bestaande uit een plaatsbepalingsatellietsysteem (global positioning system) en een chipkaart- of GSM-systeem voor de verwerking van de afgelegde kilometers. Zo’n gedetailleerde registratie van individuele ritten van automobilisten, om een heffing per kilometer in te voeren, is in strijd met het Europees verdrag van de rechten van de mens, aldus de Kamer.
Slimme kledij
Het kilometerheffingsproject is exemplarisch voor de golf aan slimme toepassingen die op ons afkomt. Alles om ons heen zal in de toekomst zijn uitgerust met ingebedde computers en sensoren die aan netwerken gekoppeld kunnen worden, is de verwachting. Intelligente toepassingen zijn zelfsturend. Siemens werkt bijvoorbeeld samen met de Duitse bandenfabrikant Continental aan de ontwikkeling van een slimme autoband. Sensoren houden de weerstand tussen band en wegdek in de gaten en geven de bestuurder een seintje wanneer die door aquaplaning of gladheid afneemt.
Of wat te denken van slimme kleding, uitgerust met minuscule computers, camera’s, microfoons en draadloze communicatiemiddelen. Met behulp van deze elektronische oren en ogen, die samen een tiny area network (tan) vormen, kunnen kleren onthouden wie je hebt ontmoet of je de weg wijzen naar het kantoor van een klant. Dit voorbeeld, hoewel nog verkerend in een prototype-fase, staat beschreven in het rapport The Era of Digital Disruptions: Exploring the Next Technology Wave, waarvan William Koff medeopsteller is. Koff is chief technology officer bij automatiseerder CSC en directeur van het Leading Edge Forum (LEF), het interne technologisch advies- en opleidingscentrum van CSC. "Er bevindt zich slechts 2 procent van alle chips in computers. Het overgrote deel zit in allerlei soorten apparaten en machines. Dat biedt ongekende mogelijkheden", constateert Koff.
Tandpasta
Er bestaan diverse intelligente technologieën, zoals smartcards, id-tags en biometrie voor identificatie, en sensoren voor het volgen en bewaken van processen. Koff wijst erop dat sensoren in bijvoorbeeld de medische wetenschap van nut kunnen zijn om de gezondheid van mensen te bewaken. Zo kan een sensor in de tandpasta het bacteriegehalte in de mond meten en kunnen in een lichaam ingeplante biosensoren als parameters fungeren om bloeddruk, lichaamstemperatuur en hartslag in de gaten houden.
"De echte doorbraak vindt plaats wanneer slimme objecten met elkaar in verbinding staan en informatie kunnen uitwisselen", stelt Koff. Hij noemt als voorbeeld het Onstar-project van General Motors, waarbij slimme auto’s gevolgd kunnen worden. Onstar bestaat uit communicatiesoftware, een spraakgestuurde handenvrije mobiele telefoon, een global positioning system en een 24uurs-helpdesk. De slimme GM-auto biedt zijn bestuurder vier diensten: hulp bij een ongeluk (de helpdeskmedewerker krijgt een signaal wanneer de airbag wordt geactiveerd en belt de bestuurder of bij geen gehoor 911), het volgen van een gestolen auto (de helpdesk krijgt melding van een inbraakpoging en kan de auto via een geografisch informatiesysteem steeds traceren), route-informatie (wanneer de bestuurder de weg kwijt is) en het op afstand openen van de portieren (handig bij het verliezen van autosleutels; werkt niet in een parkeergarage).
GM heeft het systeem, waarvoor CSC-concurrent EDS helpdesksoftware en gis levert, inmiddels verkocht aan Fiat. Ook andere autofabrikanten, zoals Peugeot, willen hun auto’s met dit soort managementverkeerssystemen uitrusten.
Pretpark
Volgens Koff wordt intelligente technologie snel volwassen. Dat roept de grote vraag op wie zich eigenaar mag noemen van al die gegevens die vrijkomen. "Is het GM of is het de bestuurder? De dokter of de patiënt? En hoever kun je gaan? Wat te denken van het volgende scenario: iemand die een chip in zijn lichaam heeft, drinkt teveel maar wil achter het stuur zitten. De chip meet het alcoholpercentage, zendt een alarmsignaal uit naar een chip in de auto en de motor start vervolgens niet. In het ene land accepteert men dit, in een ander land niet."
Koff erkent de privacybedreigende aspecten die aan de intelligente oplossingen verbonden zitten. Toch meent hij dat het zo’n vaart niet zal lopen. Zolang er meer voor- dan nadelen zijn, en in het gebruik er verstandig mee wordt omgegaan, volgt acceptatie snel. Slimme technologie kan in zijn ogen zelfs onze vrijheid vergroten. "In een pretpark zou je kinderen een slimme armband kunnen omdoen waardoor ze door het personeel te volgen zijn. Waar begint de inbreuk op de privacy als zoiets voor ouders ontegenzeggelijke voordelen heeft?"
