De klaagzangen van KPN over de besluiten van Opta zijn overdreven. Dit zegt professor Jens Arnbak, voorzitter van de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit. "KPN lijkt de Europese ontwikkelingen in de richting van liberalisering niet te willen accepteren. Daar zit het probleem."
De Deen Jens Arnbak kent de Nederlandse telecommarkt als geen ander. Als hoogleraar tele-informatietechniek aan de Technische Universiteit Delft en als regeringsadviseur heeft hij de markt vele jaren geobserveerd. Inmiddels is hij werkzaam bij Opta, het orgaan dat sinds augustus 1997 toezicht houdt op de geliberaliseerde telecommarkt. Het bestuursorgaan heeft de laatste weken de aandacht veelvuldig op zich gevestigd.
Deprivatisering
Tijdens de behandeling van de nieuwe Telecommunicatiewet door de Tweede Kamer stonden ondermeer de bevoegdheden van Opta ter discussie. Bovendien bepaalde de toezichthouder dat KPN drie kortingsregelingen voor zakelijke klanten moet beëindigen en van concurrenten geen vergoeding mag vragen voor het gebruik van het aansluitnet. KPN-topman Wim Dik reageerde verontwaardigd. Tijdens de presentatie van de jaarcijfers sprak hij van "deprivatisering" van de markt, waarbij de overheid de prijzen en de markt vaststelt. Bovendien kondigde Dik aan banen bij PTT Telecom te schrappen. De onderneming dreigt zelfs de investeringen in Nederland te minimaliseren als gevolg van de maatregelen van de Opta.
Aangedaan
Arnbak reageert rustig op de verontwaardiging bij KPN. Vanuit zijn kantoor kijkt hij uit op het gebouw waar de KPN-top zetelt. Regelmatig knikt hij met zijn hoofd in de richting van de KPN-toren als hij over de onderneming praat. "De heer Dik mag roepen wat hij wil, maar wij moeten nuchter blijven." De Opta-voorzitter vermoedt dat KPN toch verrast is door de gevolgen van de liberalisering van de telecommarkt. "Misschien hebben ze de consequenties hiervan onderschat. Ik vind dat de KPN nogal aangedaan reageert. De klaagzangen van de oud-monopolisten in Nederland en Duitsland zijn een stuk luider dan elders, maar ik heb niet de indruk dat de situatie in deze landen voor hen dramatischer is."
De Deen wil het verlies van enkele honderden banen bij KPN niet bagatelliseren. "Maar in Engeland en Amerika ging het om tienduizenden mensen die op straat kwamen te staan. KPN is al een relatief efficiënt bedrijf", aldus Arnbak.
Wanbetalers
De voorzitter van Opta gebruikt graag beeldspraken. "De huidige telecommarkt is vergelijkbaar met de golfsport, waarbij de betere spelers een handicap krijgen", zo reageert hij op de uitspraken van Dik dat KPN moet concurreren met de handen op de rug en de voeten in beton. "Als de resultaten van KPN snel achteruit gaan, ligt het aan de onderneming zelf en aan niemand anders." Enkele telecombedrijven klagen over de traagheid van het orgaan. Arnbak onderschrijft dit. "Onze organisatie is wat menskracht betreft niet ruim bemeten. De markt barst momenteel los, dus er komen veel zaken op ons af." Volgens Arnbak is het orgaan ook tijd kwijt met het achter de vodden zitten van wanbetalers. "Veel nieuwkomers klagen bij ons, maar betalen niet. Sommigen kunnen ons niet betalen, anders vinden dat de overheid de kosten op zich moet nemen."
Meer bevoegdheden
Opta kijkt reikhalzend uit naar het moment waarop de nieuwe Telecomwet de parlementaire weg heeft doorlopen. De Tweede Kamer stemde vorige week met de wet in, nu gaat de Eerste Kamer zich over de tekst buigen. Deze wet geeft Opta nieuwe taken en bevoegdheden, waardoor het orgaan beter in staat zal zijn de regulerende taken uit te voeren. In een eerder stadium klaagde Arnbak over het gebrek aan bevoegdheden voor de toezichthouder. Nu is hij tevreden. "We mogen niet klagen. De Kamer heeft naar onze klachten en naar die van de marktpartijen geluisterd. Als de wet is aangenomen zijn we op hetzelfde punt beland waarop andere landen zich al eerder bevonden."
