Fred van der Molen beschouwt en becommentarieert het ict nieuws van de afgelopen week. Met deze keer: Wat doen we met moeder met de kerst? Wordt Microsoft een verkiezingsonderwerp? Waarom zakt de beurskoers van AMD niet verder in? Waar staat 3G voor?
Wat doen we met moeder met de kerst?
… die geven we dit jaar een computer met plat beeldscherm. De laatste twee maanden van het jaar piekt traditioneel de pc-verkoop. De feestdagen – in de VS het ‘holiday-season’ genoemd – is dé periode voor dure cadeaus met een snoer. En dus worden we platgebombardeerd met Dell-folders, die met een frequentie van minimaal twee per week binnenstromen. Concurrent HP verleidt liever via advertenties in kranten en tijdschriften en prominente opstellingen bij grote dealers en winkels. Tv-reclames doen ze allebei. In dit reclamegeweld kost het de andere – kleinere – fabrikanten grote moeite om nog op te vallen.
Aan de kerstaanbiedingen kunnen we goed aflezen welke technologieën het hebben gemaakt en spoedig gaan doorbreken. De status van de cd-brander is verschoven van ‘extra’ naar ‘standaard’, terwijl het platte beeldscherm dit jaar de bereikbare extra accessoire is geworden. Zover is de dvd-brander nog niet. Maar gelukkig: volgend jaar is er weer een kerst.
Wat me blijft verbazen in deze mondiale economie is dat de stuntaanbiedingen in de VS nog altijd honderden euro’s lager liggen dan hier. Computers zijn er niet alleen goedkoper; ook de instapmodellen zijn eenvoudiger dan hier. Waarom brengt Dell bijvoorbeeld daar een Dimension 4550 uit met 1,8 GHz Pentium 4 en 15 inch scherm voor 599 dollar, terwijl de Europese Jan Modaal een kleine 300 euro meer moet neertellen voor de goedkoopste 4550 met 2,0 GHz processor en 17 inch-scherm? Wonderlijk toch. Is Jan Modaal hier rijker? Heeft hij meer eisen? Mogen 15 inch schermen niet meer verkocht worden in Nederland?
Wordt Microsoft een verkiezingsonderwerp?
… dat nu ook weer niet. Fortuyn had voor zover bekend geen mening over open broncodes en Balkenende, Zalm, Bos, Nawijn en Marijnissen hebben we er evenmin op kunnen betrappen. Maar toch is software sinds kort ook in Nederland zowaar een politiek onderwerp geworden. Groenlinks kamerlid Kees Vendrik lanceerde een opmerkelijk voorstel om uiterlijk 2006 alle software in de publieke sector aan open standaarden te laten voldoen. D’66 pleitte in een recent pamflet ferm voor het gebruik van ‘Linux of andere open source software’ in alle ‘backend systemen’ van de overheid. En als klap op de vuurpijl zegt ook de stadsdeelfractie Westerpark van Amsterdam Anders/De Groenen Microsoft de wacht aan. Onder het motto ‘Weg met Bill Gates’ roept deze partij het stadsdeel Westerpark op over te stappen op Linux. Volgens deelraadslid Borias kan de deelraad zich daarmee 18.500 euro en heel Amsterdam zich een half miljoen euro per jaar besparen.
Zou het echt? Ik vrees dat raadslid Borias zich wat al te snel rijk rekent en conversie-, implementatie-, overstap en trainingskosten buiten beschouwing laat. Dat neemt niet weg dat de overheid er verstandig aan doet zich wat minder afhankelijk te maken van één of enkele leveranciers. Maar laten de politici niet ‘open broncode’ en ‘open standaarden’ met elkaar verwarren. De discussie over open broncodes spitst zich in de praktijk toe op de keuze tussen Microsoft-software en het Linux-platform; de weg naar open standaarden is een proces waar we nu al meer dan twintig jaar stapvoets vorderingen maken. De grote mijlpaal zou zijn als we een open XML-standaard krijgen voor bureauapplicaties. Daar wordt onder de vlag van Open Office hard aan gewerkt. Als Microsoft die ontwikkeling niet frustreert, breekt de tijd nog eens aan dat organisaties niet meer gevangen zitten in bestandsformaten en de bijbehorende applicaties. Maar eerst zien en dan geloven. Ondertussen blijkt de Nederlandse overheid al een steunprogramma voor ontwikkelaars van open-broncodesoftware en open standaarden in voorbereiding te hebben. Nauwelijks is de eerste Kamervraag gesteld of de ministeries van Binnenlandse en Economische Zaken lekken plannen voor een stimuleringsfonds. Een mooi een-tweetje tussen politici en ambtenaren?
Waarom zakt de beurskoers van AMD niet verder in?
… er is vertrouwen in de Opteron. Chipsfabrikant AMD heeft een rampzalig jaar achter de rug. Zo’n 2000 van de 13.000 werknemers worden daarom nu ontslagen. Het laatste kwartaal sloot met een verlies van 254 miljoen dollar af, een kwartaal eerder was het verlies 185 miljoen dollar. En het zag er toch zo mooi uit, eind 1999, toen AMD de razendsnelle en scherp geprijsde Athlon-processor introduceerde. Maar marktleider Intel wist met een agressief prijsbeleid, diversificatie en snelle opeenvolging van modellen het verloren terrein terug te winnen. Het marktaandeel van Intel klom dit jaar weer ruim boven de tachtig procent. De vraag is dan ook waarom de beurskoers van AMD niet volledig is ingestort. Dat moet te maken hebben met de hooggespannen verwachtingen rond de 64-bit Hammer-architectuur die met zowel 32-bit als 64-bit applicaties naadloos overweg kan. Dat lukt Intel met de 64-bit Itanium alleen maar via software-emulatie en dat leidt tot fors prestatieverlies. Het Hammer-platform biedt daarom een veel natuurlijker groeimodel dan de Intel-marsroute. Met de serverversie van het Hammer-platform, de Opteron, betreedt AMD volgend jaar een nieuw terrein. Opvallend is dat AMD in een vroeg stadium al serieuze supporters om zich heen heeft verzameld. Cray koos de Opteron bijvoorbeeld uit voor zijn volgende generatie supercomputers en de ambitieuze rackserver-startup Newisys gaat helemaal voor de Opteron. Dat Newisys is trouwens toch een bedrijf om in de gaten te houden. Het wemelt in de top van dat jonge bedrijfje van de ex IBM-toppers, tot Mike Maples aan toe – ook nog vele jaren de rechterhand van Bill Gates. Hardnekkige geruchten willen dat Newisys 64-bit Opteron-rackservers gaat bouwen voor IBM en Dell.
Waar staat 3G voor?
… gekte tot de derde macht. Ik heb al eens eerder betoogd dat de veiling van de umts-vergunningen de grootste blunder van het naoorlogse Europese industriebeleid is geweest. In een moment van collectieve waanzin hebben overheden zonder scrupules 125 miljard euro bij elkaar gegraaid, waren slecht geleide telecombedrijven zo gek dat te betalen en financierden onverstandige bankiers het. Wat het nu allemaal nog erger maakt is dat de umts-fabrikanten ook nog eens veel te hoog van de toren hebben geblazen. De overstap van gsm naar umts blijkt veel ingewikkelder dan gedacht. Nokia en Hutchison worstelen nog altijd met het probleem om de tweeband 3G-mobieltjes naadloos te laten switchen tussen gsm en umts-netwerken. En dat is broodnodig, want de umts-dekking zal nog jaren gebrekkig blijven. Gezien de hardnekkigheid moet het een zeer serieus en dus volkomen onderschat probleem gaan. 3G, daar rust geen zegen op.
Fred van der Molen
