Iedereen is zich nu bewust van de neergang van de dotcom-bedrijven. Alleen de typische financiële idioten (iedereen die ooit te maken heeft gehad met durfkapitalisten weet wat ik bedoel) zijn verrast. De twee redenen voor het debacle zijn hebzucht en hebzucht: van de investeerders en van de ondernemers.
Niemand heeft er baat bij dat er zoveel geld verloren is gegaan op de beurs, omdat dat betekent dat er minder te investeren is in zaken die dat meer waard zijn. Ik heb enige sympathie voor degenen die dachten rijk te worden met aandelenopties, omdat de dotcoms zich niet konden veroorloven hoge salarissen (waar ging het geld naar toe?) uit te keren, en hun staf lokten met aandelenopties. Weinig mensen zijn er goed uitgekomen, en velen gaan failliet omdat ze geld leenden om zich in te kopen, maar de aandelen zagen kelderen.
Alle it-professionals die ik spreek, zijn hierdoor in verwarring. Iedereen met enige kennis van zakendoen en it kon zien dat het hele concept vanaf het begin gemankeerd was. Voor succes bestaan drie basiseisen: een goed gebruiksvriendelijk front-end, marktkennis en solide logistiek. Een paar uitzonderingen daar gelaten, werd aan deze criteria niet voldaan. Het relatieve succes van Amazon.com komt voor een belangrijk deel door de gratis reclame, omdat ze de eerste waren. De enorme publieke bekendheid gaf het bedrijf een enorme voorsprong op de rest. Maar zelfs Amazon worstelt, omdat het niet over het logistieke apparaat beschikt; dat wil zeggen: orderverwerking, facturering, distributie, enzovoort. Er is waarschijnlijk ook teveel nadruk gelegd op crm.
Verder zijn er te veel gebruiksonvriendelijke sites. De meeste stoten me af omdat hun webpagina’s te complex zijn. Het lijkt erop dat ze zijn ontworpen door gefrustreerde vormgevers, en niet zijn uitgeprobeerd op gewone gebruikers, rekening houdend met de snelheidsbeperkingen van het huidige internet.
Er is enige verbetering in de situatie gekomen. De meeste gevestigde winkeliers introduceren op het Web gebaseerde diensten. Het is een nieuwe variant op het openen van een nieuwe winkel, maar je moet goed bedenken wat praktisch is. Gevestigde winkeliers beschikken natuurlijk over de logistiek en hebben kennis van de markt. Hier wordt het professionalisme van de it-systemen belangrijk. Er moet lering worden getrokken uit het dotcom-fiasco, zowel uit technisch als zakelijk perspectief.
Gelukkig waren de verwachtingen rond de b2b-applicaties niet zo hoog gespannen als bij de dotcoms. In ieder geval worden ze ontwikkeld door professionals, als een uitbreiding van de kern it-applicaties. Maar omdat het om een nieuwe technologie ging, gebaseerd op XML, bestond er een acuut tekort aan vaardigheden en ontwikkeltools. Zoals gebruikelijk bood dat gelegenheid voor nieuwe bedrijven. In het bijzonder floreerden bedrijven als Ariba, Commerce One, enzovoort, die verschillende raamwerken en diensten voor b2b-applicaties leveren.
Maar nu worden de technologie en de relevante softwaretools volwassen, en willen de meeste bedrijven hun eigen applicatie bouwen. De impact op Ariba en andere ondernemingen is niet vergelijkbaar met de ramp met de dotcoms, maar het doet pijn!
De belangrijkste ontwikkeling is de introductie van de J2EE en in het bijzonder Enterprise Java Beans. ‘Run-time’- en ontwikkeltools zoals Websphere en Weblogic leveren nu veel van de faciliteiten die speciale features waren van de vroegere producten. Deze zijn hierdoor grotendeels overbodig geworden.
Dit geldt met name voor producten die ook op ontwerpers zijn gericht, zoals de vroegere Java-systemen van Apptivity of Bluestone. Het zijn allemaal goede producten met veel code die destijds nodig was, maar de kernsystemen zijn ze voorbij gestreefd.
Over vijf jaar bestaan er geen dotcoms meer, alleen bedrijven die normaal zaken doen – hetgeen b2c- en b2b-e-handel omvat. Het is niet duidelijk wat er met de leveranciers van de meer technische softwaretools zal gebeuren. Waarschijnlijk zullen vele worden opgeslokt door IBM, Microsoft en de rest.
Hoe ver reikt de dotcom-ellende?
Martin Healey, pionier ontwikkeling van op Intel gebaseerde computers en c/s-architectuur. Directeur van een aantal it-bedrijven en professor aan de Universiteit van Wales.
