Deze column is een open brief aan de Nederlandse regering. Regeren is vooruitzien, politiek is het (democratisch) verdelen van schaarse middelen. U gaat proberen de UMTS-frequenties middels een veiling te gelde te maken.
Laten wij veronderstellen dat u het slim speelt en 10 miljard uit de markt haalt. Daarna kunt u het geld per kiezer aantrekkelijk verdelen. Regeren is echter vooruitzien, dus wordt een deel gebruikt om de staatsschuld af te lossen. U heeft uiteindelijk de politieke verantwoordelijkheid om de schaarse middelen op de juiste wijze te verdelen. Daarna wordt het moeilijker. U kunt namelijk ook het geld renderend investeren en pas later de vruchten (laten) plukken. U kunt bijvoorbeeld het geld gebruiken om de traditionele infrastructuur (wegen, bruggen, rails en water) uit te breiden en zo de verbinding met het achterland verbeteren. Wat achterland? Iedere Nederlander van boven de grote rivieren, alsmede iedere Nederlander van beneden de grote rivieren, ziet dan als bermtoerist alleen nog meer zwaar verkeer van links naar rechts en omgekeerd gaan. Nee, investeren in het oude ‘Nederland distributieland’ is het paard achter de wagen spannen. Logistiek realiseert weinig toegevoegde waarde, het verschuift alleen maar de inhoud van pakhuizen naar meer vrachtwagens die met 100 kilometer per uur de rechter rijstroken van onze snelwegen blokkeren. U kunt ook, net als bij de vorige frequentieveiling voor draadloze telefonie – toen 1,8 miljard in de zak van Zalm verdween – plotseling voor Sinterklaas gaan spelen door 10 procent daarvan te gaan investeren in draadgebonden Internet, zoals bij Gigaport. U bleef daarmee in elk geval in de branche, maar het was wel louter het volgen van Amerikaans voorbeeld. Waarom in draadgebonden technologieën investeren als juist het geld in draadloze technologie gecreëerd wordt?
Wat vind ik dan dat u met het UMTS-geld moet doen? Investeren in de branche zelf! Terugpompen, zodat er later beter gebruik van gemaakt kan worden op een wijze die exporteerbare producten oplevert. In de hightech-industrie gaat het er niet om slimmer te zijn of meer geld te hebben, maar om als eerste te beginnen. Europa loopt twee jaar voor op Amerika op mobiel gebied. Dus kom in actie! Zorgt u alstublieft dat Nederland koploper wordt op applicatiegebied. Dat kan nog steeds. Er moet dan razendsnel een voldoende grote homogene markt van ‘leading edge’ gebruikers gecreëerd worden. Mijn voorstel is nog steeds: speel dat onder meer via de studenten. Geef hun goedkoop (gesubsidieerd) toegang tot UMTS middels een OV-jaarkaartachtige constructie. Zorg dat universiteiten en hogescholen intensief hun materialen en diensten ook via UMTS, zeg maar mobiel Internet in de schooltas, rugzak of broekzak beschikbaar maken. Voorbeelden van toepassingen zijn: tentamenuitslagen, lesmaterialen en actuele reisinformatie enzovoorts. Creëer een wereld waarin jonge ‘start-ups’ allerlei (op WAP, Bluetooth en op XML gebaseerde) diensten op de markt kunnen zetten. Een wereld waarin Nederlandse banken de studenten met ‘m-commerce’ laten betalen en waar studenten hun maaltijd in de mensa betalen met hun mobiele telefoon. Ik weet het. Het vraagt enig ondernemerschap van een overheid. Maar binnen het steeds strakkere korset van Europa is het misschien wel de beste benadering om voor de Nederlandse provincie binnen de EU over tien jaar een economische concentratie te realiseren van welvaartscheppende en fors waardetoevoegende diensten. Dat is vooruitzien, echt regeren en tijd is het enige schaarse middel, niet geld. Einde van de open brief.
Nu maar hopen dat de politici zich realiseren dat ze over voldoende geld beschikken om in te spelen op de nieuwe economische wetmatigheden, want de tijd dringt. Voormalig minister van Economische Zaken, Wijers begreep dit al: hij en zijn ambtenaren hadden al de visie toen Internet en mobiele telefonie nog klein waren. Maar de komende tijd wordt de strijd echt menens en Nederland moet winnen. Mijn devies is daarom: "Koop van de opbrengst van de UMTS-veiling geen snoepgoed maar kunstmest om de grassprieten te voeden die boven het provinciale maaiveld uit moeten groeien tot Europese wereldtoppers. Wacht niet, geef andere landen niet de tijd om zelf de eerste applicatie-sprieten groot te laten groeien, want dan helpt kunstmest ook niet. En laat dan de markt zijn werk doen. Gras groeit door het te voeden, niet door er aan te trekken.
Egbert-Jan Sol, vice president technology Ericsson – egbert-jan.sol@ericsson.com
