In de markt voor supercomputers spelen de fabrikanten al jaren haasje-over. De ene topcomputer heeft nog maar net een nieuw topprestatieniveau bereikt of de volgende te bouwen supermachine belooft dat record te gaan verbreken.
De krachtigste supers zijn de afgelopen tien jaar bijna allemaal gebouwd door Amerikaanse computerleveranciers. Bedrijven als IBM, Compaq, SGI en Cray (tijdelijk in handen geweest van SGI) voerden de lijst aan, gevolgd en afgewisseld door NEC en Hitachi.
Deze situatie is in één klap veranderd. De nieuwe nummer één (zie de voorpagina van deze Computable) is Japans. Die super-supercomputer legt de lat ineens flink hoger. De Earth Simulator-machine, gebouwd door NEC, veegt de vloer aan met de Amerikaanse concurrentie; hij is krachtiger dan de hele top tien bij elkaar opgeteld. Beschamend, want fabrikanten pronken graag met hun net iets betere prestaties. Tot nu toe ging het altijd om kleine prestatieverschillen, gerealiseerd na jaren van ontwerpen en bouwen. De Amerikanen zullen de grote Japanse voorsprong n�et snel kunnen inhalen.
Wetenschappers spreken dan ook van een Sputnik op supercomputergebied. De toenmalige Sovjet Unie wist in 1957 als eerste een satelliet in een baan om de aarde te krijgen. Dat was een flinke blamage voor de Verenigde Staten, die de ruimterace met veel bombarie hadden uitgeroepen. De Japanse ‘Computenik’ bezorgt de Amerikaanse trots een flinke deuk.
De rekenkracht is immens: dit apparaat simuleert het klimaat van de hele aarde. Hierbij berekent het geavanceerde modellen voor het broeikaseffect, natuurlijke klimaatsverandering en aardbevingspatronen. Naast dit wetenschappelijke doel heeft de Japanse super ook praktisch nut: de voorspelling van het weer op de korte termijn.
Beide toepassingen geven het contrast aan tussen de Japanse en de Amerikaanse aanpak. Onderzoeksinstituten in de VS zetten de krachtigste supercomputers vooral in voor het simuleren van kernwapens, ze bekijken zowel het ‘inzetten’ daarvan als de invloed van het verouderingsproces op de ‘effectiviteit’ ervan.
