Mainframe betekent meestal: een IBM- of PCM-hardware met OS/390 erop. Daar is veel voor te zeggen, omdat de meeste mainframes er inderdaad zo uitzien. Toch zijn er nog veel mainframes waar andere besturingssystemen op draaien.
De mainframe-situatie is duidelijk aan verandering onderhevig. Internet en netwerkcomputers scheppen op langere termijn een behoefte aan grote centrale serversystemen. IBM zal deze markt naar alle waarschijnlijkheid domineren.
Voor de relatief talrijke kleinere mainframes is de situatie interessanter. Deze systemen draaien onder VSE of VM, waarbij Siemens, Honeywell/Bull, Unisys en dergelijke niet vergeten mogen worden. Voor deze gebruikers zijn er verschillende opties: blijf bij VSE, VM, BS2000 en dergelijke; schakel over op Unix of OS/400; of word gek en vervang het hele systeem door een netwerk met PC’s en NT-servers.
IBM wil zijn VSE- en VM-klanten niet kwijt, maar heeft moeite deze gebruikers van VSE naar OS/390 te migreren. Dat is vooral een kwestie van kosten. Veel gebruikers zijn al overgestapt op Unix, maar niet zonder problemen! Met hardware- en software-ontwikkelingen is VSE wel up-to-date gehouden, maar het is duidelijk dat VSE het op termijn aflegt tegen OS/390.
IBM kan de verdere ontwikkeling van VSE niet langer volhouden. IBM had een VSE-emulatie op de RS/6000. Die werd wel gebruikt, maar alleen als opstapje naar nieuwe systemen. Er was ook een OS/390-versie voor de PC, maar die had voor VSE-gebruikers geen toegevoegde waarde – het was meer een ontwikkelomgeving voor echte OS/390-gebruikers.
Twee recente gebeurtenissen zijn de moeite waard. Allereerst hebben Siemens en Fujitsu een samenwerkingsverband opgezet, Fujitsu Siemens Computers (FSC), met een aggressief driejarenplan voor BS2000/OSD. Het schijnt dat BS2000 in Duitsland meer omzet genereert dan IBM, en dat het in West-Europa op nummer twee staat, wat dat ook moge betekenen. In de tweede plaats werkt IBM samen met Computer Associates aan een OS/390-pakket voor IBM Multiprise 3000-hardware; dit pakket is gericht op de kleinere mainframe-gebruikers in het algemeen en op VSE-gebruikers in het bijzonder.
De oprichting van FSC is verrassend, maar heeft wel voordelen. Het intrigeert mij dat deze nieuwe onderneming geïntegreerd zal worden met Fujitsu’s belang in ICL en Amdahl. Toen de overname van ICL plaatsvond, verwachtte ik dat Amdahls IBM-compatible mainframes via de ICL-kanalen in Europa verkocht zouden worden, maar dat gebeurde niet. Het is mogelijk dat hetzelfde gebeurt bij de Siemens-deal, maar dan moet Fujitsu drie incompatibele systemen ondersteunen, en dat lijkt me economisch gezien niet ideaal. Het wordt nog lastiger, omdat alledrie deze bedrijven aanzienlijk hebben geïnvesteerd in producten voor Unix en NT!
De samenwerking tussen IBM en CA ligt meer voor de hand. Bij het weglokken van VSE-gebruikers moet IBM oppassen dat zij niet overstappen op HP/UX of Solaris. Ook het overstappen van VSE naar een Unix-systeem van Sequent of IBM is wenselijk noch eenvoudig. Unix is immers ’time-shared’, terwijl VSE gepartitioneerd is. Dat betekent dat applicaties herschreven moeten worden en dat ook de beheertaken overgaan van VSE naar Unix. Een migratie naar OS/390 is ook lastig, maar in elk geval minder problematisch dan het alternatief.
Om OS/390 voor VSE-gebruikers aantrekkelijk te maken moeten er drie dingen geregeld worden: prijs, migratietools en beheertools. IBM probeert de prijs niet alleen te drukken met moderne hardware (Multiprise), maar spannend genoeg ook door het aanbieden van een gratis OS/390-licentie, tenminste voor de eerste drie jaar. Watson draait zich om in zijn graf. De migratieproblematiek varieert in complexiteit, afhankelijk van de gebruikte systeemsoftware; migratie van een Cics/DB2-omgeving is eenvoudiger dan migratie van een Vsam-omgeving. In veel gevallen zal de migratie afhankelijk zijn van de installatie van een nieuw applicatiepakket. Het beheervraagstuk is de afgelopen jaren door IBM aangepakt met betere software, geholpen door producten van derden. Maar ik geef toe dat het minder eenvoudig is dan het zou moeten zijn. IBM heeft met CA afgesproken gebruik te maken van CA’s beheerproducten. Dat klinkt niet geweldig voor Tivoli in dit marktsegment. De AS/400 vind ik nog steeds een goede optie!
