Bedreigt Echelon, het door de VS geïnstigeerde satelliet-spionagesysteem, Europa’s veiligheid en economie? Volgens een rapport van het Franse parlement wel.
Stel: je mobiele telefoon gaat, en je moeder is aan de lijn. Wat te doen met de verjaardag van oma? Bij welk restaurant zullen we reserveren, en wat zullen we voor haar kopen? Kortom: gewoon een alledaags gesprek onder twee oren. Of toch niet? Zonder dat je het weet kan het zijn dat Echelon met je meeluistert.
Echelon is een web van spionage-satellieten dat officieel het speeltje is van Engeland, Canada, Australië, Nieuw Zeeland en de Verenigde Staten. De drijvende kracht achter het systeem is echter de Amerikaanse NSA (National Security Agency). Middels Echelon is naar verluidt alle digitale communicatie ter wereld, of het nou gaat om (mobiele) telefonie, fax of Internet, af te luisteren. Het is daardoor in theorie zelfs mogelijk dat de president van de VS eerder weet wat oma op haar verjaardag krijgt dan oma zelf. De praktijk is echter dat Echelon luistert naar specifieke woorden, zoals "bom", "aanslag", "semtex" en "Bin Laden", die kunnen duiden op kwaadwillende sujetten met duistere plannen. Althans, zo bezweren de landen die Echelon in het leven hebben geroepen.
Wat nu als de luistervinken ook eens op andere zaken zouden letten? Arthur Paecht, lid van het Franse parlement en auteur van het eindrapport van een door dat parlement ingestelde onderzoekscommissie, schrijft: "Het is niet onmogelijk dat bepaalde informatie die via Echelon vergaard is, misbruikt kan worden voor politieke en economische doelen." Bewijs hiervoor ontbreekt, zo erkent Paecht. "Maar", zo nuanceert het rapport, "de dubbelzinnigheid in verklaringen van bepaalde verantwoordelijke partijen dienaangaande laat geen twijfel over de mogelijkheid."
De onderzoekscommissie concludeert dat het zeer waarschijnlijk is dat middels spionage verkregen informatie indirect het Amerikaanse bedrijfsleven ten goede is gekomen. "Wanneer wij, als Franse overheid, bedrijven en economische actoren adviseren zichzelf tegen Echelon te beschermen, is daar noodzakelijkerwijs alle reden voor."
Overigens zijn het niet enkel de Fransen die zorgen hebben over Echelon. Op 20 november zal een commissie van het Europese parlement haar onderzoek naar het reilen en zeilen van het spionagenet hervatten. Paecht geeft in zijn rapport alvast een voorzetje: "Wij bepleiten een investering in informatie- en communicatie-beveiliging op alle niveaus: individueel, collectief, nationaal en Europees."
Al met al is het vooralsnog verstandig mega-orders en fusies niet via je mobieltje te bespreken – en als de verjaardag van oma ter sprake komt, stel dan niet voor de grap voor een kilootje semtex voor haar te kopen.
