Op het dertiende Nationaal Overleg Telecom, vorige week in Den Haag, overheerste voor het eerst een mineurstemming. Ondanks redelijke vooruitzichten voor de sector op lange termijn ziet het er niet naar uit dat op korte termijn de malaise afneemt. De telecomaanbieders hopen dat de overheid verlichting kan brengen, maar die stelt zich weinig toeschietelijk op.
Symbolisch voor de houding van de overheid was dat minister van Economische Zaken Annemarie Jorritsma het als spreker op het Nationaal Overleg Telecom (NOT) liet afweten. In haar plaats opende secretaris-generaal J.W. Oosterwijk het congres. Hij probeerde de geplaagde telecomsector een hart onder de riem te steken door te wijzen op de gunstige vooruitzichten voor de sector. Het inzakken van de beurskoersen van telecomfondsen is slecht voor de investeringskracht van de sector, maar Oosterwijk constateerde sterke onderhuidse trends, die geen reden geven voor pessimisme op lange termijn.
Verzuim
Hij illustreerde zijn verhaal vooral door te wijzen op de, volgens EZ, rooskleurige toekomst van breedband internet. De overheid draagt daar zijn steentje aan bij in de vorm van Gigaport, Kenniswijk en andere breedband voorbeeldprojecten. Hij wees er wel op dat overheidssteun aan de telecomsector niet aan de orde is. En ondanks de optimistische opstelling van EZ, houdt het ministerie er rekening mee dat de telecombedrijven die nu worstelen met hun financiën ook over een jaar nog niet uit de problemen zijn.
In zijn korte verhaal ging Oosterwijk volledig voorbij aan de oorzaken van problemen die momenteel als een zwaard van Damocles boven de telecomaanbieders hangen. Hij maakte geen woorden vuil aan de problemen rond de Umts-veiling en de tegenwerking van lokale overheden met betrekking tot het plaatsen van zendmasten, of de schuldenlast die het voortbestaan van KPN Telecom bedreigt. De dagvoorzitter probeerde hem over de laatste kwestie tevergeefs nog wat uitspraken te ontlokken omdat de Nederlandse overheid nog steeds grootaandeelhouder is van KPN.
Dat verzuim maakte VNO/NCW-voorzitter Jacques Schraven in zijn presentatie goed. Zijn betoog zette de toon voor de opstelling van de telecomleveranciers tijdens het congres; de overheid zou meer moeten doen om de sector te helpen. Schraven begon met een positieve noot, door op te merken dat de overheid veel werk heeft verzet met het scheppen van randvoorwaarden voor de telecomsector. De Nederlandse overheid heeft volgens VNO/NCW geen gebrek aan een samenhangende visie op ict.
Ongepast
Maar de keerzijde is dat de overheid zich teveel bemoeit met de sector en teveel regels oplegt. Schraven: "Het schort aan omgangsvormen tussen overheid en markt." Vooral de manier waarop de overheid met de telecominfrastructuur omgaat is hem en zijn leden een doorn in het oog. De telecominfrastructuur is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld weg- en luchtverkeer en de spoorwegen, de eerste infrastructuur die volledig in handen is van ondernemingen.
Volgens Schraven kijkt bij ingrijpen in die sectoren daarom het ministerie van Financiën op de achtergrond mee. Maar dat gebeurt niet bij de telecominfrastructuur. Iedere maatregel komt uitsluitend voor rekening van de bedrijven. "Dat maakt de ruimte voor de minister gevaarlijk makkelijk. Dat kan niet zo doorgaan. Het ingrijpen in het eigendom van ondernemingen is volledig ongepast."
Antennegedoe
Schraven ageerde ook tegen het ‘antennegedoe’, waarbij de Umts-licentiehouders verplicht zijn snel hun infrastructuur op te zetten, maar bij het aanleggen van die infrastructuur worden tegengewerkt door lokale en regionale overheden. "Zo hoor je als overheid niet met het eigendom van anderen om te gaan." VNO/NCW verwacht dan ook dat de overheid transparante afspraken maakt met de markt, en lokale overheden gehouden worden aan nationale afspraken.
De overheid stelt zich terughoudend op, en op korte termijn zal er geen ingrijpen komen op de telecom-markt. Wel kondigde directeur-generaal Telecommunicatie en Post J.W. Weck aan dat de overheid in de zomer, één jaar na de uitgifte van Umts-vergunningen, komt met een eenduidige uitleg van die vergunningen. Daarnaast speelt op dit moment in Brussel de nieuwe Europese telecomwetgeving. Wanneer die door het Europese parlement is aangenomen zullen de nationale overheden dit in hun nationale wetgeving gaan opnemen. Maar ook dit zal niet op korte termijn gebeuren.
