Ziet u het voor u: al uw bedrijfsgegevens en uw netwerkbeveiliging in handen van de Russen? Niet echt een geruststellende gedachte. Toch is de Russische softwareleverancier Kaspersky Lab het Westen aan het veroveren en heeft het bedrijf zelfs al voet op de Amerikaanse markt gezet. Hoog tijd dus om eens bij te praten met directeur en oprichter Eugene Kaspersky.
Officieel wil Eugene Kaspersky helemaal niets weten van titels als ‘directeur’ of ‘oprichter’. Op zijn visitekaartje staat slechts ‘head of anti-virus research’. Toch draagt het bedrijf zijn naam. ‘De naam ontstond toen we in 1997 met een groepje ons eigen bedrijf begonnen en er geen beter alternatief was voor Kaspersky Lab. Ik was het er niet mee eens, maar de meeste stemmen gelden. Toentertijd draaiden we vijfduizend dollar per maand met in totaal twintig man personeel. Het voortbestaan van Kaspersky was dan ook een kwestie van geluk. Pas toen we in Finland en Duitsland gingen verkopen, kwam er voldoende geld binnen. Doordat we internationaal gingen, hielden we het hoofd boven water. Uiteindelijk zijn we nu operationeel in vijftien landen. We zetten kleine stapjes, maar al met al groeien we nog steeds.’
Hobbyvirus
Beveiliging zit Eugene Kaspersky in het bloed. Als kind was hij al geïnteresseerd in wiskunde en op zijn veertiende deed hij zijn eerste ervaring met computers op. ‘Na mijn schooltijd ging ik naar de militaire academie, waar ik met computers bleef werken. In 1989 kreeg ik te maken met mijn eerste computervirus. Ik sloeg het virus op, ben ermee aan de slag gegaan en toen ik begreep wat het inhield, kon ik het bestrijden. Sindsdien ben ik als hobby virussen gaan verzamelen. Ik ontwikkelde een soort scanner voor persoonlijk gebruik. In 1991 bracht ik mijn virusoplossingen naar het publiek en werd mijn technologie opgepikt.’
De antivirustechnologie van Kaspersky werd in de daarop volgende jaren geprofessionaliseerd, wat uiteindelijk resulteerde in een internationaal opererende organisatie. Toch ziet Kaspersky nog steeds grote gevaren, zowel voor computergebruikers als voor zijn eigen business. ‘Het allergrootste gevaar, voor mijn bedrijf en voor de rest van de wereld, schuilt in de computeronderwereld. Die wordt steeds succesvoller en bedenkt steeds slimmere manieren om het ons lastig te maken. Voorheen vond je alleen maar virussen die dienden om ongemakken te veroorzaken, maar tegenwoordig worden er middelen ontwikkeld die personen en bedrijven echt kunnen duperen. Niet meer een virus dat een bestandje beschadigt, maar minuscule bestandjes die gegevens onderscheppen waardoor creditcards geplunderd kunnen worden en bankgegevens worden misbruikt. De computeronderwereld wordt steeds sneller en slimmer. Mijn angst is dat ze ook beter worden dan wij. Verschillende bedrijven hebben de strijd zelfs al opgegeven, maar wij blijven doorvechten.’
Speciale detectie
Omdat de computeronderwereld goed verdient aan geïnfecteerde pc’s, ligt daar de grootste uitdaging voor Kaspersky. ‘We weten wat cybercriminelen in de toekomst gaan doen en daar spelen we op in. Ze beschikken over pc’s met alle gangbare merken antivirussoftware, waarop een nieuwe virusstructuur eerst wordt getest. Als deze producten het virus niet herkenen, wordt het de wereld in gestuurd. De grote uitbraken van de laatste tijd zijn dus structuren waartegen nog geen bescherming is en die daarom razendsnel om zich heen kunnen grijpen. Wij vinden het dan ook heel belangrijk dat onze producten worden uitgerust met een speciale detectie, die problemen in een vroeg stadium kan opsporen. Zo kan er actie worden ondernomen nog voordat ons product het probleem kan verhelpen.’
Wereldwijd staat Kaspersky net in de toptien van grootste spelers en het bedrijf groeit naar eigen zeggen nog steeds. Het moet opboksen tegen partijen als Symantec, McAfee en Computer Associates. Kaspersky: ‘We willen proberen volgend jaar één of twee plaatsen te stijgen. Om dit te realiseren zoeken we bedrijven om mee samen te werken. Ook sluiten we een overname niet uit, zoals het antispam bedrijf Spamtest dat we laatst hebben opgekocht. Symantec ontwikkelt sinds de overname van Veritas Software beveiliging voor de applicatielaag, iets wat ik met Kaspersky ook wel zou willen. Ik zou dolgraag producten voor deze laag gaan ontwikkelen, maar de applicaties zijn vooralsnog ongrijpbaar voor ons. Dat wil ik veranderen, en als we dergelijke beveiliging niet zelf kunnen ontwikkelen, kopen we die. We proberen gewoon beter te zijn dan de rest. Om dat te realiseren is een nieuwe overname een serieuze optie.’
Loyaal
Kaspersky Lab houdt er wereldwijd een bijna volledig indirecte marktbenadering op na. Er wordt alleen wat OEM direct gedaan. Kaspersky: ‘Vroeger werkten we met een tear-one kanaal, omdat je de evangelist van je eigen product moest zijn. Maar met het huidige OEM-, retail-, business-to-business- en enterprise-segment kunnen we niet meer zonder distributeur. Kaspersky is loyaal naar het kanaal en biedt lokale partijen lokale programma’s aan. Halverwege het vierde kwartaal komen we daarom voor elk land waarin we actief zijn met een affiliate-
programma via onze website, waar klanten producten of upgrades kunnen kopen. Hoewel de distributeurs of resellers niet veel hoeven te doen, krijgen ze toch hun marges, vooral vanwege het eerste contactpunt dat ze voor ons bij de klant hebben gecreëerd. Wij handelen alles af. Onze partnerbenadering is daarmee uniek.’
Goeroe
Zo filosofeert Eugene Kaspersky er lustig op los over welke koers het bedrijf moet varen, hoe de markt benaderd moet worden en wat het indirecte kanaal voor Kaspersky Lab betekent. Ineens stopt hij. ‘Eigenlijk zijn dit zaken die met mijn ex-vrouw Natalya besproken moeten worden. Zij is mede-eigenaar en de huidige CEO. Zij verzorgt de commerciële activiteiten van Kaspersky Lab; ik ben eigenlijk alleen verantwoordelijk voor antivirus en nieuwe technologieën. Ik ben ook het liefst gewoon op de werkvloer, tussen de andere werknemers in. Daar voel ik me meer thuis dan op kantoor. Gelukkig zitten er nu meer mensen in het lab dan vroeger en dus heb ik ook wat meer vrije tijd. Vroeger had ik één week vrij per jaar, maar nu is dat meer. Maar als ik bijvoorbeeld op het strand zit, houd ik het maximaal twee tot drie uur uit. Dan moet ik weer werken. Ik verzamel nog steeds virussen, puur omdat ik iets te doen wil hebben. Ik ben dan misschien geen echte manager, maar ik ben nog altijd wel een goeroe als het op computerbeveiliging aankomt.’
