Op 22 november stemmen tijdens de landelijke verkiezingen zo’n 20.000 Nederlanders vanuit het buitenland. Een deel ervan maakt zijn keuze via internet. De actiegroep ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’ keurt ook deze stemmethode af.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) biedt een online-stemsysteem voor buitenlands verblijvende Nederlanders die hun stem willen uitbrengen tijdens de Kamerverkiezingen op 22 november aanstaande. Zo’n 20.000 landgenoten hebben zich laten registeren als kiesgerechtigde. Daarbij kunnen ze aangeven of ze per brief of digitaal willen stemmen via www.kiezenuithetbuitenland.nl. Het online-systeem is gebaseerd op RIES: het Rijnland Internet Election System dat in 2005 is gebruikt bij de waterschapsverkiezingen in Rijnland én Waterschap De Dommel.
Protest
De stichting ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’, die protesteert tegen de in haar ogen gammele stemcomputers, blijkt ook weinig op te hebben met stemmen via internet. Volgens woordvoerder Maurice Wessling vormen mogelijke technische problemen een groot gevaar. “Denk aan een grote Ddos-aanval die het stemsysteem een hele dag plat legt.” Daarnaast geldt voor de stichting het principiële bezwaar dat het systeem niet garandeert dat stemmen in alle vrijheid kan plaatsvinden. “Neem het fenomeen ‘family voting’ dat we kennen uit landen waar verkiezingen niet bepaald democratisch verlopen. Dan gaat bijvoorbeeld een man met zijn vrouw mee om stemadvies te geven”, zegt Wessling. “Bij internetstemmen ontbreekt eveneens de isolatie van het stemhok en kunnen mensen meekijken met het stemgedrag van diegene die achter zijn of haar computer zit.”
Een grootschalig protest, zoals tegen de stemcomputers, zit er echter niet in, vertelt Wessling. Daarvoor vindt stemmen via internet nog op te kleine schaal plaats. De stichting is uitgenodigd om mee te discussiëren op het gratis seminar ‘Internetstemmen: zegen of zorg?’, dat Surfnet op 8 november aanstaande in Utrecht organiseert. ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’ is op die datum echter verhinderd, omdat dan het kort geding op de rol staat om het gebruik van stemcomputers helemaal tegen te houden. Mocht het kabinet voor die tijd met nog meer afdoende maatregelen komen, dan trekt de stichting het kort geding alsnog in.
Robert van Vliet, adviseur overheid, vindt in zijn weblog op de Computable-overheidssite dat de stichting de plank volledig misslaat. “Het stemsysteem RIES is volledig (achteraf) controleerbaar. Of je dat nu via huis doet of vanuit iedere andere locatie. Het systeem heeft alle veiligheidstesten positief doorstaan.” Rop Gonggrijp van de actiegroep vindt dit een ‘techneutische uitspraak’ die voorbij gaat aan de essentie van de kritiek op e-voting, namelijk dat het stemgeheim – het in afzondering en daardoor alle vrijheid kunnen kiezen – niet is gewaarborgd.
Seminar
Op het Surfnet-seminar komen de aanpak en de functies van het internetstemmen aan de orde. De middag wordt afgesloten met een discussie over de vraag hoe wenselijk internetstemmen is en wat de toekomstperspectieven zijn. Er zijn sprekers aanwezig van het ministerie van BZK, Het Waterschapshuis en it-partner MullPon.
BZK heeft een samenwerkingsconvenant gesloten met Rijnland en de ict-uitvoeringsinstantie Het Waterschapshuis. Daarbij is vastgelegd dat het ministerie drie keer van RIES gebruik mag maken, beginnende met de kamerverkiezingen op 22 november aanstaande. RIES zelf zal in 2008 bij de eerste landelijke verkiezingen voor waterschapsbesturen bij alle 26 waterschappen worden ingezet. Dit gebeurt onder regie van Het Waterschapshuis, het samenwerkingsverband van alle waterschappen op het gebied van ict-projecten.
