Via steeds slimmere technologie kan tegenwoordig iedereen dingen doen die kort geleden nog onmogelijk leken. De tijd dat je indruk kon maken als je wist hoe je een harde schijf defragmenteerde is zo goed als voorbij. Hieronder een aantal zaken waar ik de ict-panelen zie schuiven.
Apparaten
Er zijn in Nederland meer dan acht miljoen smartphone- en zes miljoen tabletgebruikers. In termen van een jaar of tien terug zijn het daarmee allemaal ‘powerusers’ geworden. Terwijl het aantal slimme apparaten in rap tempo is toegenomen, is de visie op hoe je daar als organisatie slim mee omgaat vaak nog maar mondjesmaat ontwikkeld. ict-afdelingen die vooral bepalen wat er níet is toegestaan, krijgen het steeds lastiger. Want gebruikers halen zo’n ‘Kingdom of No’ tegenwoordig steeds makkelijker rechts in.
Software
Van open source software werd vaak gezegd dat gebruik daarvan te weinig zekerheden bood. Kwaadwillenden konden immers ook de broncode bekijken. En wie garandeerde dat er ondersteuning was op de momenten dat je het nodig had? De tijd heeft ondertussen bewezen dat goede open source producten prima bedrijfsmatig zijn in te zetten. Webserver, database, cms of dms: open source is overal een niet te negeren optie geworden.
Leveranciers die nog steeds een black box met software leveren, waar zij alleen wat mee kunnen, verliezen terrein. Er wordt nu verwacht dat software gangbare standaarden ondersteunt. En dat geprogrammeerde functionaliteit via api’s beschikbaar komt. Voor de leveranciers die nog een flink deel van hun omzet via vendor-lockin weten te behalen wordt het serieus schakelen de komende jaren.
En dan is er natuurljik nog de roemruchte SaaS-explosie. In hoeverre kun je daarbij als interne ict-afdeling nog in control blijven? Een deel van de controle die je had valt immers weg omdat je niet meer zelf aan het stuur zit. Je rol wordt meer op afstand als adviseur of regisseur. En wanneer gebruikers dan ook nog eens direct zaken gaan doen met de leverancier van ‘hun’ SaaS-oplossing, wordt de uitdaging om je meerwaarde te bewijzen nog groter dan hij al was.
Gegevens
Gegevens worden ook wel het goud van de organisatie genoemd. En dus hebben we als ict’ers dapper geprobeerd om via geblokkeerde usb-poorten en dichtgetimmerde firewalls te voorkomen dat digitale informatie weglekt. WikiLeaks en PRISM laten nog maar eens zien dat volledige controle een illusie is. Door het gemak waarmee informatie verspreid kan worden, wordt de menselijke factor alsmaar belangrijker. Een mooi voorbeeld van ‘omdenken’ is de keuze van een aantal overheidsorganisaties om voortaan te kiezen voor het ‘alles is openbaar, tenzij’ principe. Iets dat voor alle partijen wel eens handiger, goedkoper en beter kan zijn dan het gehannes met WOB-verzoeken en het vruchteloos proberen te voorkomen van ‘lekken’ van openbare, maar niet gepubliceerde, informatie. Ook het feit dat open data vaker als onderwerp op bestuurlijke agenda’s verschijnt, geeft aan dat de meerwaarde van het delen van informatie begint door te dringen.
Privacy
Vergeleken met pakweg tien jaar geleden zijn de privacygrenzen al flink opgerekt. Veel mensen reageerden schouderophalend bij de onthullingen dat de NSA zo’n beetje alles kan bekijken wat digitaal is opgeslagen: dat vermoeden we eigenlijk toch al lang? Het feit dát we allerlei gegevens steeds vaker kunnen koppelen, zal er toe leiden dát we meer gaan koppelen. Om dat in goede banen te leiden blijven natuurlijk algemene wetten nodig. Maar daarmee redden we het niet. Bij sociale media is het al gemeengoed dat je zelf bepaalt wie wat van je mag zien. De komende jaren zal dit ook bij persoonlijke gegevens het geval worden. Mensen gaan voor verschillende domeinen zelf instellen wie er bij welke persoonlijke gegevens mag. Bedrijven bepalen zelf via hun Ondernemingsdossier welke overheden daar toegang toe krijgen. In plaats van algemene regels voor iedereen, gaan we toe naar de situatie dat de partij om wie het gaat zelf aangeeft wat hij wel en niet oké vindt.
To do
De rol van ICT zal alsmaar belangrijker worden in onze samenleving. Deskundige ict’ers blijven dus harder dan ooit nodig. Maar duidelijk met andere rollen dan voorheen. De ivoren toren van waaruit we zaken technisch konden beheren en controleren begint steeds schever te zakken. Kijkend naar hoe de wereld zich ontwikkelt vermoed ik dat het (vaker dan nu nog vaak wordt beseft) op veel plekken wel eens een kwestie van ‘adapt or die’ kan worden.
Popmuziek liefhebbers hebben vast al opgemerkt dat de kop van het artikel is afgeleid van de REM klassieker ‘It’s the End of the World as We Know It’. Werk je binnen de ict sector dan hoop ik dat je straks ook de tekst kunt toevoegen die REM tussen haakjes achter de titel heeft geplaatst: ‘(And I Feel Fine)’.
meer van dit soort artikelen in Computable graag.
Mauwerd, en dat uit jouw mond! Maar ik ben het met je eens, fijn artikel waar ik mee in moet stemmen.
Sorry Mauwerd en Henri,
Maar ik zie vooral een ruil en geen keuze, een wisseling van de wacht en laat me er per paragraaf door heen gaan:
1. Apparaten
Ik zie mezelf nog niet een document opstellen met een smartphone of alles met een tablet doen. Deze apparaten zijn naar mijn mening vooral een extra toevoeging en nog geen vervanging. En organisaties worstelen inderdaad nog met BYOD maar ik ben benieuwd hoe vaak er NEE gezegd wordt door gebruikers als ze volledig verantwoordelijk worden gemaakt voor hun keuzen. Je apparaat en gegevens weg, pech!
2. OSS
Natuurlijk zijn er hele mooie alternatieven maar ook hier zijn standaarden nog weleens ver te zoeken. Open Source is aangaande integratie daarom vaak nog Open Sores, zeker als het om de ondersteuning gaat. Betreffende SaaS oplossingen die gebruikers zelf kiezen heb ik mijn twijfels al in een opinie geuit.
3. Gegevens
Niet de gegevens zijn het goud van een organisatie maar de informatie die eruit gehaald wordt. Je hoeft dus ook geen volledige controle te hebben op de gegevens maar toezicht op je informatie. Van een informatiearchitect verwacht ik dat onderscheidt, we hebben het tenslotte niet over gegevenskunde maar informatiekunde.
4. Privacy
Over de opt-in en opt-out had ik het ook in mijn laatste opinie en juist hier zie ik dat je dus GEEN keus hebt omdat inderdaad de regels steeds meer opgerekt worden ten nadele van onze privacy, onze persoonlijke levenssfeer wordt steeds meer aangetast door bedrijven. En de overheid doet hier vrolijk aan mee om meer controle te krijgen op belastingbetalers.
Enige aardig in dit stuk is de vraag over de ‘controletoren’ nu steeds meer data uitvliegt naar soms onbekende bestemmingen:
https://www.computable.nl/artikel/opinie/infrastructuur/3714740/2379248/informatiespoorweg-vraagt-goede-dienstregeling.html
SOftware-based infrastructuren zijn prachtig maar de grootste ‘data miners’ zijn toch vaak de kabelboeren;-)
Jezelf moedeloos in je eigen lot beschikken is precies wat het doel is van dit alles. En dat terwijl de wereld min of meer wakker is geworden uit een droom die de voorbode van een nachtmerrie blijkt te zijn. Dit is juist de tijd om optimaal gebruik te maken van de beschikbare kennis en daar maximaal je voordeel uit te halen.
Neem bijvoorbeeld de kennis dat we er nu vanuit kunnen gaat dat in alle Amerikaanse closed source software een achterdeur zit. Dat is een enorme stimulans voor de Europese software ontwikkeling. De kracht die een ‘not made in America’ label kan hebben. Of dit hetzelfde geval ook voor OSS geldt is vooralsnog niet zeker maar het zal niet uit te sluiten zijn. Maar het zal ook voor OSS een behoorlijke stimulans opleveren.
Wat privacy betreft is het op dit moment een oneerlijke concurrentie tussen de grootste bedrijven die wel toegang heeft tot de NSA cloud en de rest die dat niet heeft. Die beerput moet wijd open en eens flink uitgespoten worden.
Ad,
Het zou niet slim zijn als iemand de normen en waarden van 10 jaar geleden aan de lijfstijl en werkwijze van vandaag de dag gaat hangen. Ga er van uit dat de ict afdelingen dit al weten.
Het probleem bij bedrijfsleven is dat de transitie naar de situatie waarin de nieuwe ontwikkelingen geadopteerd en toegepast kunnen worden niet zo eenvoudig is zoals gebruikers denken. Vandaar de “Nee” van ict-afdelingen. Jammer dat het in de media zo negatief neergezet wordt alsof de ict afdeling alles tegenhoudt. In dit kader kun je gerust een lijst van SaaS oplossingen “prullenbakkeren” omdat ze misschien geschikt zijn voor “Home-gebruikers” maar niet voor bedrijfsleven waar ict een architectuur en structuur kent.
Door de nieuwe ontwikkelingen en voornamelijk het internet is de “harde” grens tussen veel zaken zo goed als verdwenen. Dit is niet eenmalige proces, het loopt gewoon door. Het zou niet terecht zijn als je denkt dat het bedrijfsleven het tempo van deze veranderingen kan bijbenen, dus de bekende “Nee” ga je ook in de toekomst van de ict-afdeling of je externe leverancier horen.
@Ad
Het artikel wekt de schijn dat alle data van iedereen (bedrijven, overheid en burgers) straks openbaar is, hetgeen uiteraard fictie is.
Want: hoe stel je je precies voor dat deze organisaties en bedrijven kunnen functioneren als de interne communicatie wordt gedeeld met willekeurige derden ?
Hoe denk je kan een bedrijf als Philips bestaan als de nog ongepatenteerde innovaties door heel China kunnen worden gekopieerd ?
Hoe denk je kan de overheid functioneren met 100% transparantie ?
In je stuk stap je wat gemakkelijk over bepaalde zaken heen :
1. Wet bescherming Persoonsgegevens
2. EU Data Protection wetgeving
3. Sarbanes-Oxley wetgeving
Mbt de EU DP wetgeving zijn er wetsvoorstellen in de maak waarbij bedrijven een boete kan worden opgelegd in de vorm van een percentage van de omzet als er aantoonbaar data is gelekt en de juiste stappen niet zijn gezet.
Veel bedrijven geven nu al een fortuin uit aan compliance maatregelen en als ze gehackt worden nemen ze vaak draconische maatregelen om herhaling te voorkomen. Zo ken ik bijvoorbeeld een bedrijf dat uitsluitend nog emails in ASCII toelaat (geen hyperlinks en/of attachments). Een ander voorbeeld is de trend om bedrijfskritische ERP systemen (HR,Corporate,Finance) in beveilige zones te plaatsen.
Mijn perceptie is dat de beveiligde zones kleiner worden maar dat muren eromheen dikker en hoger worden.
De kracht van dit artikel wordt nogmaals benadrukt door de twee koningen uit het “Kingdom of No”, haha.
Je had het laatst nog over heerlijk voorspelbaar, ik krijg spontaan een Déjà vu.
Ewout, je schampert over Open Source, maar als je kijkt naar Pinkroccade local government dan zie je dat zijn leuk aan de weg timmeren met Ingres SQL, iets wat ik van harte aanmoedig. Dat “not all opens source is created equal” zou je ook moeten weten.
Ook de zin uit dit artikel:
“De rol van ICT zal alsmaar belangrijker worden in onze samenleving. Deskundige ictâers blijven dus harder dan ooit nodig.”
haalt ook de angel eruit voor voor IT-ers die zich misschien de kalkoen voor kerst voelen, maar dat helemaal niet hoeven te zijn.
En Reza:
“Het probleem bij bedrijfsleven is dat de transitie naar de situatie waarin de nieuwe ontwikkelingen geadopteerd en toegepast kunnen worden niet zo eenvoudig is zoals gebruikers denken.”
Dat klopt helemaal, maar dat betekent niet dat dit dus de drijfveer is wat Ewout schaduw IT noemt? Je kunt als IT wel blijven roepen dat het moeilijk is, maar daarmee gaat het verschijnsel niet weg. Wat Ad dus beschrijft is spot-on.
Dan Ewout nog even over je opmerking over “Apparaten”. Je schrijf dat je op die apparaten niet kunt produceren, maar dat is niet het punt, punt is dat de data van het bedrijf op die apparaten geconsumeerd wordt en daar gaat het om. Ook zie je dat What’s app steeds meer gebruikt wordt om met elkaar te communiceren en daar is zo’n device prima geschikt voor.
“In termen van een jaar of tien terug zijn het daarmee allemaal ‘powerusers’ geworden. Terwijl het aantal slimme apparaten in rap tempo is toegenomen,..”
Neem me niet kwalijk maar een ‘poweruser’ is iemand die meer dan andere gebruikers weet wat ie doet. Users die slimmere apparaten hebben leren gebruiken worden zelf doorgaans juist niet slimmer en hebben over het algemeen ook geen idee welke impact het gebruik van een apparaat of de applicaties daarop kan hebben op het netwerk waar ze zo nodig op moeten.
Niet voor niets gaan er steeds meer geluiden op dat overmatig gebruik van ICT (internet, apps, ‘slimme’ devices etc. de jongere generaties dommer maakt omdat ze niet meer voldoende worden uitgedaagd zelf na te denken.
Ik herinner me de discussies van 40 jaar geleden over de invoering van de rekenmachine, dat zou niet goed zijn voor het rekenkundig vermogen omdat je slechts leert hoe je een som moet inkloppen en niet zelf de berekening maakt. Gezien de huidige problematiek met bedroevende rekenvaardigheid van een steeds groter deel van de jongere generaties neig ik ernaar de criticasters van toen gelijk te geven. Ik ken middelbare scholieren die razendsnel een som kunnen maken op een rekenmachine, maar dit in geen geval uit hun hoofd of zelfs op papier kunnen. Als het zo doorgaat kunnen we straks niet eens meer controleren of de uitkomst die de rekenmachine geeft wel klopt.
In dit laatste schuilt nog het grootste gevaar: het gebrek aan vermogen om te controleren en te verifiëren, ofwel om kritisch te kijken naar de aangeboden informatie. Dat geldt op alle niveaus en wordt ook erkend door onderwijskundigen: we zullen de jeugd toch minstens de nodige kennis moeten bijbrengen om ze in staat te stellen de juiste informatie te vergaren, deze zich eigen te maken en verantwoorde keuzes te maken. En dan niet alleen bij het vergaren van informatie, maar ook bij het verspreiden daarvan.
Juist omdat het zo’n enorme impact heeft op het leven van vandaag (en morgen) moet ICT een vak worden dat al op de lagere school wordt gegeven en dat begint met het laten zien hoe het werkt, hoe je dit het beste kunt gebruiken en wat de gevolgen zijn van verkeerd of overmatig gebruik.
Misschien dat we dan nog een beetje in control kunnen blijven.
Henri,
Doe nu eens je Google Glass af en zet je leesbril op. Ik schamper niet om OSS, ik zeg alleen dat deze software ook niet probleemloos is. En ik kan je echt niet serieus nemen als je zegt dat wordprocessing prima te doen is op een smartphone. Daarnaast is al zo vaak aangehaald dat integratie voor automatisering zorgt en je ‘application sprawl’ alleen maar voor problemen. Oracle (of andere oplossing) migreren naar een OSS database is iets wat wel gedaan kan worden maar meestal niet in een vloek en een zucht, applicaties zijn namelijk meestal niet alleen OS gebonden maar vaak ook DB. Enige jaren geleden was consolideren en rationaliseren nog de ‘heilige graal’ en nu gaan we weer precies het omgekeerde doen?
Maar in het land der blinden is éénoog dan ook natuurlijk koning;-)
@Redactie
Wat is dat toch met diakritische tekens?
Eerder konden er nog wel streepjes op de e en extra puntjes op de i gezet worden maar na de ‘storing’ begin deze week opeens niet meer.
P.S.
Ik bedoelde in vorige reacties dus 1-oog voor wie het ontgaan was.