It is een compromis tussen weer- en wendbaarheid. Het één gaat vrijwel altijd ten koste van het ander. Dat is niet vreemd. Als je een zeilschip zo ontwerpt dat het tijdens een storm op volle zee doet wat het moet doen, dan leent dat schip zich minder goed voor een rondje zeilen op het Tjeukemeer bij windkracht 3. Ontwerp je de boot echter zo dat je op het Tjeukemeer snel je koers kunt aanpassen als er een speedboot aankomt, dan kun je er weer de oceaan niet mee op. Voor it-omgevingen gold lang hetzelfde principe.
Bedrijven eisen vandaag de dag dat it in beide situaties optimaal presteert. De software moet bij rustig weer superefficiënt zijn en zich naadloos om de bedrijfsprocessen voegen. Maar deze moet tegelijkertijd in no-time zijn om te turnen tot een zeewaardig jacht dat woeste stormen doorstaat. Om deze flexibiliteit mogelijk te maken, heeft Gartner het Pace-Layered Model bedacht. De ‘systems of record’ die het hart van je bedrijfsvoering ondersteunen, worden volledig volgens de standaard ingericht en blijven in principe in alle omstandigheden onveranderd. Ook de ‘systems of differentiation’ die de onderscheidende onderdelen van jouw bedrijfsvoering ondersteunen, automatiseer je met standaardsoftware. Maar hier kun je wellicht wat vaker aanpassingen aan doen, zolang die maar binnen de standaard blijven. De échte flexibiliteit faciliteer je door nieuwe ‘systems of innovation’ te ontwikkelen bovenop de beide categorieën. Die nieuwe systemen ontwikkel je met behulp van low-code-platformen.
Low-code brengt snelheid en flexibiliteit
Low-code is in korte tijd razend populair geworden, met name voor de ontwikkeling van systems of innovation. Dat wil niet zeggen dat bedrijven die low-code omarmen uitblinken in innovatie, zo blijkt uit onderzoek van OutSystems, waarbij 2200 it-professionals wereldwijd de vraag kreeg hoe snel hun organisatie zich kan aanpassen als dat nodig is.
Slechts een klein kwart antwoordt volmondig ‘ja’ op de stelling: we cope well with unplanned change. En maar 21 procent geeft aan dat ze regelmatig sneller dan de concurrentie kunnen inspelen op nieuwe kansen of bedreigingen in de markt. De bedrijven die zeggen zich snel te kunnen aanpassen, hebben vrijwel allemaal de devops-werkwijze voor het ontwikkelen van ‘systems of innovation’ omarmd en maken gebruik van een low-code-platform.
Procesaanpak bepalend voor succes
Maar pas op, flexibiliteit bereik je niet met een low-code-platform an sich. En ook niet op de devops-werkwijze. Dat zijn middelen op weg naar een doel. Dat doel wordt pas bereikt als er een eenduidig antwoord is op de vraag: welke processen kunnen in alle omstandigheden volledig binnen de standaard blijven van de ‘systems of record’ en ‘systems of differentiation’? En welke processen moeten flexibel blijven en rechtvaardigen maatwerk? Ofwel, welke bedrijfsprocessen genereren zoveel businesswaarde dat ze zich niet naar de standaard hoeven te voegen, maar een uitzonderingspositie kunnen claimen? En waar gaat echt te veel onderscheidend vermogen verloren als je kiest voor een standaardinrichting van processen?
Focus op doel, niet op middel
In de praktijk blijkt dat het bij deze afweging lastig is doel en middel duidelijk gescheiden te houden. Het voorkomen van maatwerk wordt al snel een doel op zich, terwijl het natuurlijk een middel is om de organisatie weerbaar en wendbaar te maken. Dat lukt alleen als alle medewerkers volgens de afgesproken processen en in de afgesproken applicaties werken. Sla je te ver door in het standaardiseren van processen, dan roep je het risico over je af dat medewerkers er schaduwwerkwijzen op na gaan houden. Laat je daarentegen je oren te veel hangen naar wat medewerkers willen, dan blijft er geen enkel proces over dat binnen de standaard blijft. Het is zaak het juiste evenwicht te vinden.
(Auteur Marcel Antons is director strategy & innovation bij MyBrand.)
