Het kabinet wil overnames en investeringen op technologieën zoals artificiële intelligentie (ai) en biotechnologie gaan toetsen op risico’s voor de economische veiligheid. Daartoe moet het toepassingsbereik van de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Wet Vifo) worden vergroot. Dit jaar nog komt het voorstel voor deze uitbreiding in internetconsultatie.
Minister Dirk Beljaarts (Economische Zaken) kondigt dit aan in een Kamerbrief bij het jaarverslag investeringstoetsing van het Bureau Toetsing Investering (BTI) over 2023. In een snel veranderend geopolitiek speelveld is de verwachting dat de uitdagingen voor de economische veiligheid van Nederland verder toenemen. In de hightechwapenwedloop spelen ai, autonome wapens, geavanceerde halfgeleiders, fotonica en quantum computers een belangrijke rol. Die laatste drie technologieën vallen al onder de Wet vifo.
De wet moet voorkomen dat Nederland strategisch afhankelijk raakt van bepaalde landen voor de levering van onderdelen nodig voor vitale processen. Als bedrijven bijvoorbeeld een Chinese eigenaar krijgen, kan die in oorlogstijd de leveringszekerheid in gevaar brengen. Al voordat op 1 juni 2023 in werking trad, deed het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) een check of de overname van de Delftse chip-startup Nowi door Nexperia dat een Chinese eigenaar heeft, onder de reikwijdte van de terugwerkende kracht viel. De conclusie was dat dit niet het geval was.
De onderzoeken die in 2023 zijn afgerond onder de Wet Vifo duurden gemiddeld veertig dagen. In geen enkel geval werd besloten een maatregel op te leggen, met de aantekening dat de wet vorig jaar nog maar net in werking was getreden.
