De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is bevoegd om zogenoemde poortwachters zoals Google en Microsoft te controleren op naleving van de Digital Markets Act (DMA). Die wet moet meer kansen geven aan digitale bedrijven die afhankelijk zijn van die grote digitale platforms maar wel willen concurreren met deze partijen.
De regels van de DMA gelden voor een aantal specifiek aangewezen digitale platformaanbieders. Dat zijn de zogenoemde poortwachters, zoals Apple (Appstore), Booking (Booking.com), Google (Google Search, YouTube), Meta (Facebook, WhatsApp) en Microsoft (Windows PC OS).
De DMA geldt sinds mei 2023 in Europa. De Europese Commissie heeft de exclusieve bevoegdheid om de DMA te handhaven. Het heeft dus bijna twee jaar geduurd voordat de toezichthouder op die wet officieel de bevoegdheid kreeg. Dat gebeurde nadat de Eerste Kamer op 10 maart jl instemde met de Nederlandse implementatiewet. Sinds maart vorig jaar zijn er al signalen dat Apple, Google en Meta mogelijk de DMA overtreden.
Volgens ACM-bestuurslid Martijn Snoep kan zijn organisatie nu effectiever samenwerken met de Europese Commissie en biedt de bevoegdheid kansen voor Nederlandse bedrijven in de digitale economie. Hij roept partijen op om problemen met toegang tot de digitale platforms van poortwachters te delen met de ACM.
Eerlijke voorwaarden
De ACM heeft zeven voltijdmedewerkers beschikbaar voor de werkzaamheden in het kader van haar toezicht op de DMA en werkt intensief samen met de Europese Commissie aan het toezicht op de DMA. Eerder gebeurde dat bijvoorbeeld ook via DMA Joint Investigative Teams. Dat zijn teams die bestaan uit medewerkers van de ACM en de Europese Commissie.
De Europese Commissie heeft de exclusieve bevoegdheid om de DMA te handhaven. Nationale mededingingsautoriteiten, waaronder de ACM, zijn bevoegd om in eigen land onderzoek te doen en de Europese Commissie te ondersteunen, legt de ACM uit. Ze kunnen onderzoeksbevoegdheden op eigen initiatief inzetten bij signalen van niet-naleving van de DMA in Nederland. ‘Het maakt niet uit waar de poortwachter gevestigd is. Als een poortwachter de DMA overtreedt, zal deze overtreding al snel effect hebben in meerdere of zelfs alle lidstaten’, deelt een woordvoerder.
Poortwachters moeten onder meer eerlijke voorwaarden bieden aan bedrijven wanneer zij hun apps in de appstore aanbieden. Ook moeten ze bedrijven die klant zijn op aanvraag gratis toegang geven tot hun eigen data (ook klantgegevens). Er staan in de wet ook afspraken over interoperabiliteit zodat bijvoorbeeld betaaldiensten kunnen samenwerken met het besturingssysteem en de hardware van de poortwachter.
De ACM zegt al meerdere signalen te hebben ontvangen van mogelijke overtredingen van de DMA maar deelt geen details. ‘Over al dan niet lopende onderzoeken doen wij geen uitspraken.’
Ervaring
ACM heeft ervaring met het toezicht op de naleving van de Europese Verordening Platform-to-business (P2B Verordening) die sinds 2020 van kracht. Daarin staan regels voor online-zoekmachines en digitale platforms, zoals online marktplaatsen en reserverings- en vergelijkingssites. Zij moeten eerlijk en voorspelbaar omgaan met bedrijven die hun producten of diensten via deze platforms aanbieden aan consumenten. Online platforms moeten bijvoorbeeld informatie geven over de afhandeling van klachten, wanneer een account van een bedrijf opgeschort kan worden en de volgorde van zoekresultaten.
