Big Tech bezondigt zich op grote schaal aan ‘greenwashing’, het zich groener voordoen dan een bedrijf daadwerkelijk is. Techbedrijven als Google, Apple en Amazon krijgen vaak kritiek op hun milieu-impact, maar presenteren zich in reactie daarop ten onrechte als de óplossing in de klimaatcrisis.
Dat constateert media-en cultuurwetenschapper Rianne Riemens in haar proefschrift over grote bedrijven en individuen in Silicon Valley en hun duurzaamheidsverhaal. Riemens promoveert op 16 april aan de Radboud Universiteit. Ze ging diep in op die het klimaatprobleem beweren op te lossen.
Riemens bestudeerde de marketing-uitingen van verschillende techbedrijven uit Silicon Valley tussen 2019 en 2024. ‘We denken vaak na over bedrijven in economische context, maar ze zijn ook cultureel van belang. Met publieke uitingen, zoals hun reclames, zetten ze een beeld neer van zichzelf, dat beïnvloedt hoe wij over die bedrijven denken.’
De bedrijven presenteren zichzelf als oplossing voor het klimaatprobleem. Riemens: ‘Ze kijken met een platformblik naar de klimaatcrisis: alsof hun platforms en producten een crisis kunnen afwenden. Zo zegt Microsoft dat we meer data moeten verzamelen, zodat er meer kennis is over klimaatverandering. Die data kun je dan bij hen opslaan. Eigenlijk is dat onzin: het is geen toereikende oplossing, want het versimpelt de complexe klimaatcrisis tot een informatieprobleem, maar zo framen ze zichzelf als onmisbaar.’
Ook Apple zet zichzelf neer als partij die het klimaat zal herstellen. De cultuurwetenschapper noemt als voorbeeld een reclame van Apple voor een ‘CO₂-neutrale smartwatch’.
De impact van AI
Sommige bedrijven verduurzamen wel degelijk op bepaalde punten, stelt Riemens in haar proefschrift. De vraag is volgens de onderzoeker alleen of dat opweegt tegen de enorme negatieve milieu-impact die de bedrijven hebben, ook door steeds maar verder te groeien. ‘Data of de ‘cloud’ lijken misschien niet fysiek, maar zijn uiteindelijk ook producten die gemaakt moeten worden: ze bestaan uit een infrastructuur van fabrieken, kabels, datacentra en meer.’ En Google koopt wel zon- en windenergie in, maar zet ook in op kernenergie, omdat hun energievraag blijft stijgen, zeker sinds de komst van ai.
Steeds vaker blijkt dan ook dat beloftes die deze bedrijven maken niet worden nagekomen, zoals bij de klimaatdoelstellingen van Microsoft en Google en de Climate Pledge van Amazon. Ook leveren deze bedrijven gunstige cijfers die de werkelijke klimaatimpact verhullen.
Het gevaar van de groene mythe van techbedrijven is volgens Riemens dat we te veel gaan vertrouwen op technologische oplossingen die er nu nog niet zijn, waardoor we niet meer nadenken over andere oplossingen, zoals noodzakelijke krimp. De laatste tijd wordt ai vaak aangeprezen voor duurzame doeleinden, terwijl gebruik ervan een grote ecologische voetafdruk heeft.
Lees ook: GroenLinks-PvdA: meer transparantie over uitstoot Big Tech
