De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt dat het Europese Omnibusvoorstel voor aanpassing van de AVG en ai-verordening zorgvuldig moet gebeuren, met behoud van mensenrechten, rechtszekerheid en duidelijke waarborgen voor privacy en innovatie.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat het Omnibusvoorstel van de Europese Commissie (EC) om digitale wetgeving te vereenvoudigen niet mag leiden tot een aantasting van fundamentele rechten. ‘Wetten die zo belangrijk zijn voor de bescherming van mensen, moeten niet overhaast worden aangepast’, aldus de toezichthouder. Het voorstel raakt onder meer de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de ai-verordening.
Volgens de AP kan een wijziging die op papier beperkt lijkt, in de praktijk grote gevolgen hebben voor het recht van burgers om zelf te bepalen wat er met hun gegevens gebeurt. De EC heeft de impact voor burgers, bedrijven en toezichthouders niet onderzocht, stelt de AP. Zorgvuldigheid moet daarom voorop staan bij het aanpassen van deze regelgeving.
Rechtszekerheid moet behouden blijven in Omnibusvoorstel
De AP benadrukt dat rechtszekerheid cruciaal is. Europese regels werken alleen als lidstaten dezelfde definities en begrippen hanteren. Wanneer bijvoorbeeld de betekenis van ‘persoonsgegeven’ wordt aangepast, moet dat voor alle betrokkenen duidelijk en uitvoerbaar blijven. ‘De rechtszekerheid moet behouden blijven. Zodat mensen en bedrijven van tevoren weten waar zij aan toe zijn’, stelt de AP.
De AP erkent dat nieuwe toepassingen met data en ai kansen bieden, maar alleen als deze vanaf het begin zijn ontworpen met oog voor privacy en autonomie. Innovatie en rechtsbescherming kunnen samengaan, mits er duidelijke waarborgen zijn. ‘Nieuwe toepassingen met data en kunstmatige intelligentie zijn mogelijk, zolang mensen zelf de regie houden over hun gegevens en de toepassingen veilig zijn’, aldus de AP.
Eerder zette de autoriteit ook al kanttekeningen bij de grootschalige osint (opensource-intelligence) verzameling van persoonsgegevens door de overheid, met ai, tools en zelfs nepaccounts. Dat kan privélevens volledig blootleggen, zonder verdenking, waarschuwde de AP, die daarom een juridisch kader daarvoor vraagt met strikte waarborgen en minimale dataverzameling.
Ik ben blij dat er een organisatie als de AP bestaat die opkomt voor de rechten van burgers. Het lijkt wel of niemand bij de politiek zich hier druk om maakt en men zelfs actief bezig is om de privacy rechten van burgers te ondermijnen.
Kern moet zijn dat de overheid burgers niet individueel mag onderzoeken als daar geen strafrechtelijke aanleiding voor is. En zelfs een aanleiding moet eerst getoetst worden door een rechter-commissaris. Het lijkt er steeds meer op dat de overheid hier een loopje mee neemt.