Nederland is met handen en voeten gebonden aan Amerikaanse clouds. Ondernemer en softwareontwikkelaar Bert Hubert onderzoekt wat er kan gebeuren als de Verenigde Staten de clouddienstverlening aan Nederland stopzetten. Hij stelde een voorlopige lijst van kwetsbare organisaties samen.
Zo’n doemscenario kan actueel worden als president Trump ons land wil straffen, bijvoorbeeld omdat we Groenland steunen. Zijn sancties gelden meteen voor alle Amerikaanse cloud-aanbieders. Het helpt dan niet dat je uit kan wijken naar een andere Amerikaanse cloud.
De gevolgen kunnen verstrekkend zijn. Een organisatie die diep in Microsoft Azure en Microsoft 365 zit, is UWV. En niemand kan lang zonder uitkering en toeslagen. Ook de meeste veiligheidsregio’s hebben zich uitgeleverd aan de cloud. Andere organisaties die sterk van Amerikaanse cloudleveranciers afhankelijk zijn, zijn de RDW, KNMI, RIVM, het Loodswezen, Prorail en Wigo4It (bijstandsuitkeringen voor vier grote steden).
In gevaar
Volgens Hubert komt ook het functioneren van de Eerste en Tweede Kamer in gevaar als Microsoft uitvalt. Behalve het Rijk komen dan ook de meeste provincies en nagenoeg alle gemeenten tot stilstand. Hubert vreest dat de rechtspraak hetzelfde lot treft. Kwetsbaar ook zijn bijna alle grote media, de grote banken, het betalingsverkeer, pinpassen, creditcards, grote delen van het openbaar vervoer en het onderwijs.
De Algemene Rekenkamer waarschuwde al een jaar geleden dat de rijksoverheid ondoordacht is gaan werken in de cloud. Over de risico’s is onvoldoende nagedacht.
Het Rijk heeft maar beperkt zicht op clouddiensten. Van de in totaal 1.588 in het onderzoek gerapporteerde clouddiensten bij het Rijk is iets meer dan en kwart niet bekend om welke vorm van cloud het gaat. Volgens de Rekenkamer is dit verontrustend: de soort cloud is een heel basaal gegeven.
Voor twee derde van de belangrijkste publieke clouddiensten zijn niet de vereiste risico-afwegingen gemaakt. De Rekenkamer is bezorgd omdat dienstverlening aan burgers en bedrijven daardoor te veel risico loopt. De mogelijke schade kan onze maatschappij ontwrichten, zo luidt de waarschuwing.
Als onze kritieke infrastructuur door middel van een presidentieel decreet wordt lamgelegd dan wil ik dat iedereen die betrokken was bij de beslissing om Amerikaanse cloud diensten af te nemen vervolgd wordt.
Dit had men al van mijlenver kunnen zien aankomen. En toch is men ermee doorgegaan. Dit werd al meer dan 18 jaar geleden genoemd als reden om geen cloud af te nemen. Over de jaren is die waarschuwing steeds meer sleets geworden en zijn vooral zelfstandigen in dienst van de overheid gaan aandringen op cloud omdat dit goed op hun CV stond. Nu zitten we met de gebakken peren.