Er zijn nieuwe regels van kracht geworden voor technologie-licenties. De meeste gevolgen zijn te verwachten voor technologie-intensieve en innovatieve sectoren, zoals de ict. De Europese Commissie wil innovatie stimuleren door overeenkomsten voor technologie-overdracht eenvoudiger te maken. Bij standaardcontracten lijkt de commissie hier wel in te slagen.
Kevin Zuidhof, oprichter en managing director van het public affairs kantoor IvCB uit Den Haag, is deels positief. Hij verwacht dat de vernieuwde Ttber‑regels (Technology Transfer Block Exemption Regulation) tot meer zekerheid leiden. ‘Maar zodra het complexer wordt, is het een ander verhaal,’ zegt hij. Dan zullen de administratieve lasten eerder toenemen dan afnemen.
De nieuwe regels gelden voor afspraken waarbij een bedrijf met technologierechten – zoals patenten of auteursrechten op software – een ander bedrijf toestemming geeft om die technologie te gebruiken. Zulke licenties helpen innovatie en concurrentie, maar kunnen ook risico’s opleveren als bedrijven elkaar te veel beperken.
Richtsnoeren
De Ttber‑regels bepalen wanneer zulke afspraken automatisch zijn toegestaan onder het EU‑mededingingsrecht. De bijbehorende richtsnoeren leggen uit hoe bedrijven moeten beoordelen of hun licenties binnen de regels vallen, ook wanneer ze niet automatisch zijn vrijgesteld. Zie de Ttber als een veilige haven. Als je daaraan voldoet val je onder de vrijstelling. Voorheen diende alles getoetst te worden aan artikel 101 van het EU-werkingsverdrag (VWEU).
Belangrijke wijzigingen zijn:
- een nieuw hoofdstuk over gegevenslicenties. Het licentiëren van databanken wordt meestal gezien als positief voor de concurrentie;
- Duidelijke regels over groepen bedrijven die samen onderhandelen over licenties (LNG’s): wat mag wel, wat niet, en hoe voorkom je dat zo’n groep een kartel wordt;
- verduidelijkingen over marktaandelen. De voorwaarden voor technologiepools zijn aangescherpt zodat alleen eerlijke, transparante pools profiteren van de vrijstelling.
Extra administratieve lasten
Kevin Zuidhof, wiens kantoor is gespecialiseerd in onder meer de techsector, vreest dat toch nog wel wat techbedrijven op extra administratieve lasten zullen stuiten. Allereerst moeten bedrijven intern toetsen of hun licentie-overeenkomsten voldoen aan de voorwaarden van de Ttber. ‘Wanneer dat niet zo is, zal de overeenkomst getoetst moeten worden aan artikel 101 van het EU-werkingsverdrag (VWEU). Dat is best complex.’
Een ander punt is dat bedrijven niet alleen hun eigen marktaandeel maar ook dat van hun licentienemers goed in de gaten moeten houden om te garanderen dat ze binnen de marges van de verordening blijven. Zuidhof: ‘Als het marktaandeel te hoog is, valt je overeenkomst immers niet meer onder de Ttber. Aan de andere kant zullen onzekerheid en de kosten van individuele mededingingsrechtelijke beoordelingen worden verminderd. Naar welke kant de balans zal omslaan zal de praktijk moeten uitwijzen. In ieder geval zullen bedrijven een Ttber-proof contract- en compliance-systeem moeten opzetten én onderhouden. Daarin gaan zeker kosten zitten en ook moet dit goed ingeregeld worden.’
Msp’s
Bedrijven die software of data licentiëren, kunnen overeenkomsten hebben die onder de Ttber vallen. Ook die bedrijven moeten dan wel de toets doen. Zuidhof ziet clausules in software en datalicenties wel risicovoller worden, als die de mededingingsruimte sterk beperken. Dit is vooral het geval indien ze als harde beperkingen of als potentieel concurrentiebeperkend kunnen worden gezien.
Ook voor managed service providers kan er wat veranderen. Msp’s zullen eerst moeten controleren of gedeelde operationele data of telemetrie-data onderdeel zijn van een technologische licentie.
Zuidhof: ‘Zijn het vooral data zonder duidelijke technologische rechten, dan valt de afspraak niet automatisch onder de veilige haven die de Ttber biedt. In dat geval zul je de mededingingsrisico’s zelfstandig weer moeten toetsen. Let vooral op data die commercieel gevoelig zijn of concurrentie-informatie bevatten. De Europese Commissie wijst met nadruk op collusie-risico’s en op mogelijke problemen met vergaande verwerkings- of gebruiksbeperkingen.’
LicentieWatch is een rubriek over licenties, tarieven, abonnementen en andere afrekenmodellen voor ict-diensten, hard- en software. Tips, vragen of opmerkingen? Mail ons op redactie@computable.nl.
