Na procederen tegen beter weten in
Twee oprichters van het low-code softwarebedrijf Mendix, zijn na een jarenlange strijd met de Belastingdienst in het gelijk gesteld. De fiscus heeft hen ten onrechte aangeslagen wegens een resultaat uit een vermeend lucratief belang. Een van de twee oprichters werd zelfs voor 35 miljoen euro aangeslagen.
Pittige aanslagen vloeiden voort uit de verkoop van Mendix aan Siemens ten bedrage van 628 miljoen euro. De drie oprichters, Derek Roos, Roald Kruit en Derckjan Kruit, streken daarbij in totaal een dikke 180 miljoen euro op. Maar op een hoge navordering in verband met een lucratief belang was niet gerekend.
De uitspraak is geanonimiseerd, maar het FD ontdekte dat het om de Mendix-oprichters gaat. Welke twee van de drie software-ondernemers precies naar de rechter stapten, is onbekend. Maar alle drie Mendix-oprichters kunnen opgelucht ademhalen.
Verloren zaak
De Haagse rechter laakt in deze zaak de handelwijze van de Belastingdienst. De fiscus procedeerde tegen beter weten in terwijl duidelijk was dat het een verloren zaak was. De rechtbank heeft geen goed woord over voor de wijze waarop de fiscus zich opstelde. Van begin af aan was duidelijk dat de Belastingdienst op basis van deze regeling geen aanslag mocht opleggen. Tegen beter weten in deed de dienst dat toch.
De rechter neemt het de fiscus ook kwalijk dat pas ruim een jaar en tien maanden na het begin van het dispuut voor het eerst een inhoudelijk gesprek plaatsvond met de betrokken Mendix-oprichters. Gezien de buitensporige belastingdruk van bijna 100 procent bij een lucratief belang had dat naar het oordeel van de rechtbank veel eerder moeten gebeuren. De belastingadviseur had steeds op een dergelijk gesprek aangedrongen.
Geen lucratief belang
Voor de rechtbank staat als een paal boven water dat in het geval Mendix geen sprake was van een zogenoemd lucratief-belang. Roos en Kruit fourneerden alleen regulier oprichtersvermogen. Als ‘initial investors’ liepen zij daarbij oprichtersrisico, waardoor hun aandelenbezit allerminst kan worden gezien als een managementbeloning. Als oprichters en aandeelhouders van het eerste uur liften zij gewoon mee op de groei van de waarde van de onderneming.
De lucratief-belangregeling is bedoeld is om excessieve bonussystemen van ingehuurde managers en extreme hefboomeffecten van private equity-trajecten te belasten.
Opsteker
Het Mendix-vonnis vormt mogelijk ook een opsteker voor andere software-ondernemers die hun bedrijf goed wisten te verkopen, maar met onterecht hoge navorderingen te maken kregen. Bij succesvolle exits probeert de Belastingdienst steeds vaker – ten onrechte – de waardestijging van aandelen aan te merken als ‘beloning voor werkzaamheden’, aldus de adviesdienst.
De rechter veroordeelt de fiscus tot een ongebruikelijk hoge proceskostenvergoeding om de miljoenen aan verdedigingskosten van de ondernemers te dekken.
