Prinsjesdag 2026
Het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (Nadi) dat zich moet richten op grensverleggende innovaties, kent een bijzonder trage start. Uit de begroting van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat in 2027 hiervoor slechts tien miljoen euro wordt uitgetrokken. In 2028 loopt dit op naar 25 miljoen euro, ook al geen groot bedrag. Vanaf 2029 komt structureel 75 miljoen euro per jaar beschikbaar.
De initiatiefnemers achter Nadi hadden gerekend op een startkapitaal van ten minste driehonderd miljoen euro, met jaarlijkse overheidsbijdragen van 150 miljoen euro over een tijdvak van vijf jaar. Ze hoopten zes tot tien programma’s tegelijk te laten draaien. Maar die opzet lijkt zeer moeilijk zo niet onmogelijk te realiseren.
Vooruitlopend op de volledige start van Nadi in 2028 wordt in 2027 gestart met drie pilot-programma’s. De pilots zijn bedoeld om ervaring op te doen met de aanpak en om de organisatie van Nadi op te bouwen. De bedragen per pilot liggen tussen de dertig en vijfig miljoen euro, maar het totale budget voor Nadi in 2027 is tien miljoen, wat betekent dat de pilots gefaseerd of deels gefinancierd worden.
Disruptieve innovatie
Elk programma is gericht op een van de prioritaire domeinen uit het coalitieakkoord. De middelen zijn bedoeld voor het financieren en coördineren van disruptieve innovatie via tijdelijke, probleemgedreven programma’s, met een focus op digitalisering & ai, veiligheid & weerbaarheid, en life sciences & biotech.
Nadi wordt opgezet naar het voorbeeld van buitenlandse innovatie-agentschappen zoals Darpa (Defence Advanced Research Agency) in de Verenigde Staten en het Duitse Sprin-D. Het agentschap richt zich op het realiseren van oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen. Dit gebeurt via programma’s onder leiding van onafhankelijke programmamanagers, die parallelle R&D-teams aansturen op basis van scherpe mijlpalen, met een duidelijk transitiepunt richting toepassing of opschaling.
Taskforce
Verder komt er een Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat. Die gaat vanuit de overheid integraal oplossingen bieden voor de geïdentificeerde knelpunten indien de markt dat niet zelf kan. Denk hierbij aan regelgeving en marktcreatie.
Voor digitale diensten en ai wordt in 2027 publiek-privaat uitvoering gegeven aan het later dit jaar vast te stellen industrieprogramma.
Nationale Technologiestrategie
Minister Heleen Herbert kondigt ook een Nationale Technologiestrategie (NTS) aan. Daarmee kiest het kabinet voor tien prioritaire sleuteltechnologieën waar Nederland goed op gepositioneerd is om bij te dragen aan het toekomstig verdienvermogen, maatschappelijke uitdagingen en strategische autonomie.
Met NTS wordt focus aangebracht in waar Nederland een technologische positie wil verkrijgen of versterken. Dit doet het kabinet door instrumenten goed aan te laten sluiten op de NTS en het veld te activeren met de gepubliceerde actie-agenda’s per technologie. De betrokken partijen gaan nu door als innovatiecoalities om opvolging te geven aan de actie agenda’s. De sleuteltechnologieën moeten toegepast worden in de strategische markten van het industriebeleid.
