Nieuwe datacenters flinke stap dichterbij
Het kabinet wil zo snel mogelijk meer ruimte maken op het stroomnet. Besloten is tot crisiswetgeving, mede om de duizenden bedrijven en organisaties die wachten op een nieuwe of grotere aansluiting op het stroomnet verder te helpen. Ook de bouw van nieuwe datacenters komt nu een stuk dichterbij.
Met tien besluiten wil het kabinet de problemen met het volle stroomnet snel aanpakken. Een belangrijk onderdeel van dit pakket maatregelen heeft tot doel het aantal rechtszaken te verminderen en te bekorten. Als partijen in bezwaar gaan tegen de komst of uitbreiding van een stroomverbinding kan dat jaren duren, met meerdere rechtszaken. Dat zorgt voor veel vertraging, terwijl de uitbreidingen hard nodig zijn. Het kabinet past de regels daarom aan.
Korter proces
Vanaf 1 oktober aanstaande. is er geen sprake meer van meerdere rechtszaken, maar wordt een bezwaar één keer behandeld, direct door de hoogste rechter. Daarbij is uitstel (een ‘pro forma beroepschrift’) niet meer mogelijk en gaat een uitspraaktermijn van maximaal zes maanden gelden. Het kabinet houdt de balans tussen rechtsbescherming en snelheid daarbij goed in de gaten. Iedereen die dat wil kan naar de rechter, maar het proces is korter en de omgeving en netbeheerder weten eerder waar ze aan toe zijn.
Met het ‘noodpakket’ wil het kabinet de doorlooptijd voor nieuwe stroomverbindingen halveren. Door bestaande wetten aan te passen kan er sneller resultaat worden geboekt dan met het maken van één nieuwe wet.
Reactie DDA
De datacentersector verwelkomt dit pakket maatregelen dat staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) op vrijdag 11 september aankondigde. Stijn Grove, directeur van de Dutch Data Center Association (DDA), zegt: ‘Duizenden bedrijven staan al jaren op de wachtlijst voor een aansluiting, en elke maand vertraging in de uitbreiding van het net is een maand vertraging voor de digitale infrastructuur die Nederland nodig heeft om economisch en geopolitiek relevant te blijven. Kortere procedures, minder vergunningen en het slimmer benutten van bestaande netcapaciteit zijn dan ook stappen in de goede richting.’
‘Maar,’ relativeert Grove, ‘tegelijk is dit wetgevingspakket een noodzakelijke, maar niet de enige stap. De kern van het probleem is niet alleen juridisch of technisch, maar ook bestuurlijk: energie, digitale economie, ruimtelijke ordening en klimaatbeleid worden nog te vaak los van elkaar besloten, ook tussen bestuurslagen. Terwijl het Rijk inzet op versnelling, hanteren sommige gemeenten en regio’s restrictief vestigingsbeleid voor datacenters met als resultaat dat juist kansen voor koppeling, zoals warmtelevering aan woningbouw en glastuinbouw, blijven liggen.’
Andere maatregelen
Daarnaast gaat het kabinet een deel van de verplichte vergunningen voor de bouw of uitbreiding van hoogspanningsstations schrappen. Hiermee kunnen tientallen bouwprojecten enkele maanden tot 1,5 jaar sneller worden gebouwd. Ook wil het kabinet uitbreidingen van het stroomnet vrijstellen van stikstofvergunningen. Hier heeft Nederland in Europa actief voor gepleit, omdat de uitbreiding van het stroomnet juist helpt om de stikstofuitstoot te verlagen. Het kabinet heeft de invoering voorbereid en zal dit doen zo gauw er een akkoord in Brussel is bereikt.
Door het stroomgebruik te verplaatsen naar andere momenten op de dag, of het stroomnet zwaarder te belasten komt er direct ruimte vrij voor woningen, scholen of andere organisaties. Het kabinet maakt het onder andere mogelijk om een deel van de ‘vluchtstrook’ op het stroomnet te gebruiken. Dit is onder de voorwaarde mogelijk dat bedrijven hun gebruik tijdelijk verminderen als er ruimte nodig is om een storing op te vangen.
