Met Office 2003 onderstreept Microsoft de totale toewijding aan XML. Het gevolg hiervan is dat we nu eindelijk kunnen beginnen met het maken van de overstap van ’tekstverwerking’ naar documentsystemen, met alle bijbehorende voordelen van die structuur.
Dit is een lastige taak, die veel tijd gaat kosten. Het resultaat zal zijn dat veel gewone gebruikers de nieuwe functies van Office 2003 niet zullen gebruiken totdat de organisaties die er direct baat bij zullen hebben, enige ervaring en kennis hebben opgedaan en de migratienachtmerrie hebben doorstaan.
Uiteraard maakt Office 2003 gebruik van de ‘zware client-architectuur’, de enige manier waarop Microsoft de inkomsten kan blijven garanderen. Toch worden ook de servers opgewaardeerd en met Soap en Web Services mikt het nieuwe systeem duidelijk een stap verder dan op documentsystemen, namelijk op bedrijfstoepassingen. Met producten als Biz-talk heeft Microsoft al een voet aan de grond gekregen in de markt voor business-to-business e-commerce. Deze servers worden geleidelijk aan steeds verder gerationaliseerd, samen met ‘office’-georiënteerde servers als Share Point. Het doel is te zorgen voor een omgeving waarin ‘office’-toepassingen geïntegreerd kunnen worden met bedrijfstoepassingen, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gezamenlijke workflow. Het is moeilijk gebleken robuuste geïntegreerde toepassingen te maken met de niet-gestructureerde ‘office’-tools en de meer formele gegevensverwerkende toepassingen.
Er zijn wel successen geboekt met browser-frontends en applicatie servers voor de integratie met verouderde systemen. Dit lukt vele malen beter met op Java-gebaseerde systemen van BEA, IBM, et al dan met de alleen-Windows producten van Microsoft. Als Microsoft er echter in slaagt een goede basis te bieden voor de integratie van bedrijfssystemen en ‘office’-toepassingen, bevindt het bedrijf zich in een uitstekende positie vanwege de monopoliepositie op de ‘office’-markt.
Dit is waar XML om de hoek komt kijken, omdat gestructureerde documenten en bedrijfsgegevens beide in XML-pakketten kunnen worden vervat. XML-eenheden worden gedefinieerd door een schema; XML is dan wel een open standaard, maar de schema’s zijn bedrijfsafhankelijk en veel schema’s zijn eigendom van Microsoft!
Er zijn nieuwe versies van Word en Excel die XML-mogelijkheden toevoegen aan de al bestaande formaten. Een Word-document kan bijvoorbeeld worden opgeslagen als XML, waarbij het Wordml-schema wordt gebruikt. Niemand verwacht dat dit eenvoudig of betrouwbaar is, maar het is wel een noodzakelijke stap in de goede richting. Het is waarschijnlijk geen goed idee clients te bouwen die gegevens kunnen extraheren, manipuleren, weergeven of plaatsen in de XML-pakketten van de workflow-systemen. Dergelijke client-toepassingen maken integraal deel uit van de bedrijfsapplicatie en dienen te worden onderhouden en beheerd op dezelfde manier als elke andere client voor de bedrijfstoepassing. Dit is vele malen ingewikkelder dan de huidige portalen, waarmee gegevens uit verschillende gegevensbronnen kunnen worden gebruikt door een enkele client; het is het essentiële verschil tussen een transactiesysteem en een query-systeem.
Het begint allemaal met een ‘formulierengereedschap’, en dat is de meest interessante toevoeging aan Office 2003 die Microsoft meelevert, Infopath (vroeger bekend als XDocs). Infopath zal lange tijd gebruikt worden naast Word 11 en Excel 11, hoewel het leuk zou zijn te zien dat het pakket wordt doorontwikkeld tot een echte XML-documenteditor en op den duur Word vervangt. Laat op dit moment de mogelijkheden van Exchange, Word en Excel zoveel mogelijk met rust en spendeer de vrijgemaakte tijd aan Infopath. In de eerst plaats moet het gezien worden als ontwikkeltool voor de it-afdeling om geïntegreerde toepassingen te kunnen maken. Later zal het de moeite waard zijn om te zien hoeveel het pakket te bieden heeft als eindgebruikersprogramma, maar het blijft altijd gevaarlijk gebruikers te laten werken met gereedschappen die gegevens kunnen wijzigen!< BR>
Martin Healey, pionier ontwikkeling van op Intel gebaseerde computers en c/s-architectuur. Directeur van een aantal it-bedrijven en professor aan de Universiteit van Wales.
