Uit onderzoek door het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR), in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), komt naar voren dat het lastig is online-criminaliteit goed in kaart te brengen omdat de registratie bij de politie te wensen overlaat.
Het WODC, een zelfstandig onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid, draagt via hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek bij aan behoud en verbetering van de rechtsstaat. Onder meer via dit onderzoek. Uit de jongste, willekeurige steekproef van 300.000 registraties uit de Basis Voorziening Handhaving (van de Nationale politie) blijkt een procent van de registraties cybercrime te betreffen en vier procent gedigitaliseerde criminaliteit. Het betreft tegenwoordig meestal online-oplichting: wel geld vangen, maar geen producten of diensten leveren.
In de zaken waarbij wel aangifte is gedaan, is in tien procent van de gevallen een verdachte in beeld. Dit wijst op een laag ophelderingspercentage en in combinatie met de zeer beperkte instroom leidt dit ertoe dat slechts weinig zaken van online-criminaliteit doorstromen in de strafrechtketen.
Volgens het WODC kan de politie meer bereiken door een betere afhandeling van aangiftes aan het loket. Er is binnen het korps veel cyberkennis, maar vooral in gespecialiseerde afdelingen, niet aan het loket. Er blijkt bovendien een lage bereidheid tot aangifte. Wellicht doordat slachtoffers zich schamen. Ook speelt mee dat burgers weinig vertrouwen hebben in de opsporingskansen door de politie.
In het Algemeen Dagblad wijst criminoloog Rutger Leukfeldt, die samen met Stijn Ruiter het onderzoek verrichtte in opdracht van het WODC, erop dat de politie niet heeft stilgezeten. ‘Elke eenheid heeft nu wel een cyberteam. Alleen we leven in een gedigitaliseerde samenleving. Criminelen hebben zich daar volledig op ingesteld. Hen maakt het niet uit of ze wel of niet van de cybercrime zijn, ze kijken gewoon waar wat te halen valt. Daar moet je je opsporingsapparaat op inrichten, anders ga je de wedstrijd verliezen.’
Centurion
Politiewoordvoerder Bobby Markus zegt in genoemd dagblad dat de cijfers van WODC stammen uit de periode 2018-2020. Sindsdien is veel verbeterd. Zo is samen met het Openbaar Ministerie de Operatie Centurion gestart, bedoeld om de aangiftes van online-criminaliteit beter te verwerken. Ook zijn alle medewerkers digitaal getraind, met name zij die aangiftes opnemen. Een speciaal team zorgt dat daarvoor alle hulpmiddelen op orde zijn.
Niettemin erkent Markus in de krant dat de ‘gewone diender’ meer aandacht geeft aan winkeldiefstallen dan aan digitale oplichting. Zo kan het korps druk zijn met het oplossen van ontvreemding van twee worsten uit een winkel, terwijl een aangifte van online-oplichting van 60.000 euro blijft liggen.
